Boeddhist nam de wapens op tegen Vietnam

De Cambodjaanse oud-premier Son Sann is dinsdag op 89-jarige leeftijd in Parijs overleden. Hij was de oprichter van de nationale bank van Cambodja, een bondgenoot van koning Norodom Sihanouk en een fervent tegenstander van de Vietnamezen, die zijn land in 1979 bezetten....

ANTI-VIETNAMEES was hij, de man die in 1911 werd geboren in Kampuchea Krom, een deel van Cambodja dat tegenwoordig tot Vietnam behoort. Een van zijn grootvaders werd door de Vietnamezen om politieke redenen geëxecuteerd. Son Sann kon hun niets vergeven - ook niet dat ze Cambodja in 1978 binnenvielen om de Rode Khmers te verdrijven.

De angst voor Vietnamese overheersing deelde Son Sann met de meeste Cambodjanen. Het was die angst die hem in 1981 juist in de armen dreef van de Rode Khmers - de aartsvijanden van de Vietnamezen - en van prins Norodom Sihanouk, die Cambodja eerst wilde bevrijden van de Vietnamese bezetters en pas daarna van de Rode Khmers. Son Sanns bevrijdingslegertje, het KPNLF, vocht mee in een 'verzetscoalitie' met de Rode Khmers en Sihanouks troepen.

Son Sann werd premier van de verzetscoalitie, die door de niet-communistische buurlanden en het Westen werd erkend als dé regering van Cambodja. Al zetelde ze niet in Phnom Penh, maar zwierf ze door de jungle.

Son Sann was verzetsleider tegen wil en dank. 'Ik heb van mijn leven nog geen geweer gedragen', zei hij in 1983 tijdens een bezoek aan de paus. 'Bovendien houd ik mij aan de boeddhistische geboden, waarvan het eerste luidt dat men elk leven eerbiedigt.'

De rol van premier was hem beter vertrouwd. Dat was hij in de jaren 1967-'68 ook al - ook toen onder Sihanouk. Cambodja was nog maar nauwelijks onafhankelijk geworden of Son Sann werd minister van Financiën. Hij was de grondvester van de nationale bank en bekleedde zeventien maal een ministerspost onder Sihanouk.

Toen Sihanouk in 1970 met Amerikaanse hulp werd afgezet door de rechtse generaal Lon Nol, verloor ook Son Sann zijn macht. Hij werd gevangengezet en ging later in ballingschap, waardoor het schrikbewind van de Rode Khmers (1975-'79) hem bespaard bleef.

Zijn politieke macht zou hij nooit terugkrijgen. Toen na het vertrek van de Vietnamezen de vrede met de regering van Hun Sen werd getekend en er, onder toezicht van de Verenigde Naties, vrije verkiezingen werden gehouden, kreeg Son Sanns boeddhistisch-liberale partij nog geen 4 procent van de stemmen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden