Bodemloze put in de ruimte

De kosten voor het internationale ruimtestation ISS lopen uit de hand, vreest een Amerikaanse onderzoekscommissie. Minder gependel moet al veel kunnen schelen....

RUIM drie maanden deed de commissie-Young over haar advies over door te voeren bezuinigingen bij de bouw van het internationale ruimtestation ISS. In die periode kwam de zoveelste kostenoverschrijding aan het licht, dit keer 366 miljoen dollar.

De commissie, die begin deze week haar rapport presenteerde, komt tot de vernietigende conclusie dat de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie Nasa de financiering van het ISS niet onder controle heeft. De commissie noemt de kostenschatting van Nasa, dat voor de voltooiing van het Amerikaanse deel van het ruimtestation de komende vijf jaar nog 8,3 miljard dollar nodig is, ongeloofwaardig. Dat wordt zeker vier à vijf miljard meer, schat ze in.

In eerste instantie wilden de VS een eigen ruimtestation bouwen voor wetenschappelijk onderzoek onder gewichtsloosheid, net als Rusland. Om te bezuinigen besloten de Russen en de Amerikanen halverwege de jaren negentig samen een onderzoeksstation in de ruimte te bouwen. Tien Europese landen, verenigd in ESA, plus Canada en Japan sloten zich daarbij aan.

Het ISS wordt opgebouwd uit een honderdtal onderdelen, waaronder enkele grote onderzoeksmodules bedoeld als bemanningsverblijf en ruimtelaboratoria. In 2006 zal het laatste onderdeel aan ISS worden gekoppeld, is het plan. ISS, waarvan de bouw in 1998 is begonnen, wordt sinds begin november vorig jaar permanent bewoond door een driekoppige bemanning, die om de drie maanden wordt vervangen.

In 1993 werden de bouwkosten van het Amerikaanse deel geschat op 17,4 miljard dollar. Dat wordt nu meer dan dertig miljard dollar. De commissie-Young klaagt er in haar rapport over dat Nasa niet in staat is een nauwkeurige kostenschatting te leveren.

Er zijn forse bezuinigingen nodig, meent de commissie, die voorstelt het aantal shuttlevluchten terug te brengen van zes à zeven per jaar nu, naar vier straks. Bemanningen moeten langer aan boord blijven, niet vier maanden zoals nu maar een half jaar. Deze maatregelen leveren een besparing van bijna twee miljard dollar op.

Het onderzoek aan boord moet zich concentreren op de gevolgen van langdurig verblijf in de ruimte op de menselijke gezondheid. Resultaten daarvan zijn van belang bij het plannen van lange ruimtereizen. Dit betekent dat de commissie, zonder dit expliciet te stellen, bijvoorbeeld minder waarde hecht aan materiaalonderzoek onder gewichtloze condities.

Het oorspronkelijke idee was ISS uiteindelijk te bemannen met zeven astronauten en kosmonauten. Nasa wil dat terugbrengen tot drie. De commissie maakt daar bezwaar tegen. Veel wetenschappers in de VS en Europa, verantwoordelijk voor toekomstige experimenten in de onderzoeksmodules van ISS, weten hierdoor niet meer waar ze aan toe zijn. Bovendien zijn hierover internationale afspraken gemaakt.

Het is niet duidelijk wat de gevolgen zijn voor de Europese deelname aan ISS als Nasa de voorstellen van de commissie-Young overneemt. ESA besteedt een kleine twintig miljard gulden aan de bouw van ISS. Het station kost elke Europeaan niet meer dan een kopje koffie per jaar, aldus ESA.

Mogelijk komt, door bezuinigingen in de VS de lancering van de Europese laboratoriummodule Columbus, gepland voor 2004, in gevaar. Deze module moet in 2004 door een space shuttle in de ruimte worden gebracht.

Het is eigenlijk nog te vroeg om commentaar te leveren, laat een woordvoerder van Estec, het Europese onderzoekscentrum van ESA in Noordwijk, weten.

'Het is goed dat de commissie stelt dat de nadruk op wetenschappelijk onderzoek moet komen te liggen. En over lanceringen van onderdelen zijn harde afspraken met Nasa gemaakt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden