Bodem Europees noodfonds in zicht

BRUSSEL - Het Europese noodfonds voor zwakke eurolanden bevat aanzienlijk minder dan de voorgespiegelde 750 miljard euro. Het fonds kan maximaal 620 miljard euro uitlenen aan landen die failliet dreigen te gaan. De financiële markten speculeren al maanden op het uiteenvallen van de eurozone.

Beeld Getty Images

Betrokkenen bij het in Luxemburg gevestigde noodfonds (European Financial Stability Facility) bevestigen dat de bodem van het fonds eerder in zicht komt dan menigeen verwacht. Ondertussen neemt het aantal potentiële kandidaten voor noodhulp alleen maar toe. Naast Ierland, dat afgelopen zondag 62,5 miljard euro toegezegd kreeg uit het fonds, verwachten de markten dat ook Portugal en Spanje voor steun zullen aankloppen. De laatste dagen neemt ook de druk op Italië en België toe.

Tijdelijk noodfonds
In mei dit jaar besloten de eurolanden tot de oprichting van het tijdelijke noodfonds. De eurolanden staan borg voor 440 miljard euro, het EU-budget voor 60 miljard en de overige 250 miljard euro komt van het Internationaal Monetair Fonds (IMF).

De experts erkennen dat de 440 miljard euro van de eurolanden niet in die mate beschikbaar is. Ten eerste moeten daar de verwachte bijdragen van Griekenland (12 miljard) en Ierland (7 miljard) van worden afgetrokken, omdat deze landen financieel aan de grond zitten en inmiddels zelf hulp ontvangen.

Te weinig borgstellingen
Met de resterende 421 miljard euro aan borgstellingen kan het noodfonds niet eenzelfde bedrag van de kapitaalmarkt halen. Destijds hebben de eurolanden vastgelegd dat er een overdekking van 120 procent nodig is. Dat betekent dat het fonds op basis van de waarborgen van de eurolanden 353 miljard euro kan lenen. Samen met 60 miljard die op basis van het EU-budget uit de markt kan worden gehaald, levert de EU dus maximaal een bijdrage van 413 miljard euro aan het fonds.

Bij de oprichting van het fonds is tevens afgesproken dat het IMF-aandeel de helft van de Europese bijdrage zal zijn. Dat komt neer op 207 miljard euro. Bij elkaar zit er daarmee 620 miljard euro in het fonds.

Niet volledig beschikbaar
Ook dat is echter niet volledig beschikbaar. De regels voor het fonds vereisen dat voor iedere lening een 'risicoreserve' moet worden aangehouden. Hoe hoog die is hangt onder meer af van de omvang van de lening, de looptijd ervan en de verwachte risico's. Betrokken experts willen geen uitspraken doen over de hoogte van de benodigde reserves.

Als Portugal en Spanje daadwerkelijk een beroep op het fonds doen, valt ook hun bijdrage (63 miljard euro) grotendeels weg. Omdat het IMF dan ook minder betaalt, resteert er in dat geval zo'n 500 miljard euro voor het fonds.

Desnoods meer geld
President Weber van de Duitse Bundesbank zei vorige week dat er desnoods meer geld voor het fonds beschikbaar moet komen. Dat moet dan worden opgebracht door een steeds kleinere groep landen, waaronder Nederland. Weber kreeg afgelopen zondag geen bijval van de Europese ministers van Financiën.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.