Bodar is bij universiteit nog niet per se ontslagen

Het liefst zou priester-kunsthistoricus dr Antoine Bodar naar Rome afreizen. Terug naar het centrum van de moederkerk, nu hij in Nederland niet langer welkom lijkt....

HENK MULLER

Bodar mag op 14 januari zijn laatste mis opdragen in de Krijtberg. Die kerk, in Amsterdam beter bekend als 'de bontjassenkerk', is van de jezuieten. De orde vindt dat de kerk te veel van Bodar is geworden - zijn missen worden druk bezocht - en heeft zijn aanstelling niet verlengd.

Ook de universiteit van Leiden wil hem kwijt, evenals een groot gedeelte van de vakgroep Kunstgeschiedenis waar Bodar tot september 1996 doceert. De priester promoveerde in de kunstgeschiedenis, en studeerde daarnaast geschiedenis, literatuurwetenschap, filosofie en theologie.

Bodar doceert theorie van de kunstgeschiedenis en maakt daarbij uitstapjes naar aanverwante gebieden in literatuur, geschiedenis en wijsbegeerte. Bodar: 'Ik ben een generalist en studenten vinden het leuk om wat historisch-culturele verbanden aangereikt te krijgen. Zeker in een tijd waarin de universiteit steeds meer specialismen kent, lijkt het me nuttig dat er een zekere reflectie is op het vakgebied en de culturele context.'

Prof. dr A. Bosschloo, hoogleraar Algemene Kunstgeschiedenis en voorzitter van de vakgroep, valt Bodar daarin bij. 'Ik beaam dat volmondig. Dat hoort een universiteit te doen. Maar er ligt een structuurplan van de faculteit Letteren waarin aangegeven wordt dat het aantal formatieplaatsen terug moet. Een groot aantal docenten van de vier afdelingen van de vakgroep, waaronder bijvoorbeeld Kunstnijverheid valt, vindt dat zij zelf de theoretische reflectie kunnen gaan verzorgen. Dan wordt de positie van Bodar erg moeilijk.'

Bodar: 'Aangeslagen? Dat is een groot woord. Ik zoek een lijn in deze twee vervelende gebeurtenissen, zo vlak na elkaar. Eerst mag ik niet langer de mis opdragen, hoewel er veel mensen komen en ik van de parochianen alleen steunbetuigingen ontvang. Vervolgens dreig ik mijn baan aan de universiteit kwijt te raken. Ik ben daar sinds 1978 aan verbonden. Het is moeilijk, ik bid tot God.'

Het liefst zou hij een jaar naar Rome gaan. Om er aan een Vaticaanse universiteit liturgie-wetenschap te studeren en nog een keer te promoveren. En ook om rust te zoeken, want de priester-wetenschapper is omstreden.

Dat begon al in 1992. Na een turbulente journalistieke carrière liet hij zich in september van dat jaar door de Haarlemse bisschop Bomers tot priester wijden. Tot verbazing van zijn vrienden en vijanden.

Zo schreef Gerard Reve hem dat er door die wijding wel een en ander was veranderd, maar dat Bodar nooit zijn aard zou mogen verloochenen. 'Het gelijkt mij echter niet juist dat je gaat ontkennen wat je bent. God heeft je als homosexueel geschapen, wat niet betekent dat je volgens normen van ''de Amsterdamse scene'' blindelings je drift moet gehoorzamen'.

Ook voor priesters, zo schreef Reve, is een homoseksuele verhouding mogelijk. Daarin kan hij geen zonde zien: 'Echt verborgen behoeft die relatie niet te zijn, maar wel moet men een bepaalde discretie in acht nemen. Wat dacht je van de situatie in Italiëland, Afrika, Azië? Ik bedoel niet dat je elke misdienaar mag proberen, maar dat je de liefdeloze roomse knapenschenderij verwerpt ten gunste van een niet uitsluitend dierlijke, maar ook menselijke verhouding, van welke iedereen die ogen in zijn hoofd heeft op de hoogte is, maar waar niemand gewag van maakt.'

Bodar: 'Ik leefde voor mijn wijding al lang celibatair en daarna vanzelfsprekend ook. De liefdesverbintenis met God is me voldoende. Maar ik schuw het debat niet, schrijf graag en ken als oud-journalist tv van binnen en buiten. Dat schept afgunst. Zo is de wereld'.

Deze maand heeft hij een gesprek met bisschop Bomers en diens hulpbisschop Punt over zijn toekomst als priester. In zijn vakgroep maakt een enkeling zich sterk voor het behoud van Bodar. Zo zullen er binnenkort besprekingen komen over de mogelijkheid docenten aan te stellen die 'vakgroepsoverschrijdend' werken. Dan zou Bodar namens vakgroepen als geschiedenis, wijsbegeerte en - mogelijk - kunstgeschiedenis kunnen blijven doceren. Boschloo: 'Dat is allemaal nog in een heel pril stadium. Maar Bodar is nog niet per se ontslagen.'

Henk Müller

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden