Bob van der Meer voerde zijn hele leven campagnes tegen pesten

Pesten is een eufemisme voor buitensluiten, mishandelen en martelen, vond psycholoog Bob van der Meer.

Bob van der Meer

'Als er iemand wordt vermoord, beleggen we stille tochten, branden kaarsjes en leggen bloemen op de plaats waar het gebeurde. Maar als kinderen psychisch dood worden gemaakt, lopen we eraan voorbij', zo schreef hij op zijn site www.pesten.net. Uit het feit dat deze site 2,5 miljoen keer per jaar werd geraadpleegd, blijkt wel hoe acuut het probleem nog altijd is en hoe machteloos de samenleving staat.

Zijn hele leven voerde Bob van der Meer campagne tegen wat met een eufemisme pesten wordt genoemd, maar wat hij zag als buitensluiten, kwellen, martelen en mishandelen. Hij schreef er talloze artikelen en boeken over, werd tientallen malen per jaar geraadpleegd als zich weer excessen voordeden en probeerde er met zijn hulpprojecten 'Pesten op school' en 'Pesten op het werk' wat aan te doen. In de media werd hij opgevoerd als de pestexpert van Nederland. Bob van der Meer overleed 15 januari aan de gevolgen van longkanker. Hij had nog altijd zijn Europees Expertisecentrum voor Veiligheid in Rosmalen.

Bob van der Meer was de zoon van een katholieke Amsterdamse plaatbewerker. Hij werd geboren in het oorlogsjaar 1942 en was de derde in een gezin van elf kinderen. Zijn oudste broer, journalist Han van der Meer, zegt dat het een warme familie was waarin elk dubbeltje twee keer moest worden omgedraaid. 'Bobs motto was: 'Eigenlijk gun je ieder kind een groot gezin en een karig budget'.'

De kinderen waren goed in sport en leergierig. Han van der Meer: 'Onze beide ouders waren goede sporters. Onze vader deed onder meer aan schoonspringen en was voetbalkeeper. Onze moeder schaatste en turnde. Zes van de elf kinderen hebben de Academie voor Lichamelijke Opvoeding gevolgd.' Bob van der Meer werd twee dagen per week gymnastiekleraar op een huishoudschool in Amsterdam-West. De andere dagen studeerde hij aan de Universiteit van Amsterdam psychologie. Op de huishoudschool merkte hij dat sommige kinderen andere kinderen buitensloten. Hij wilde achterhalen waarom kinderen dat deden.

Met zijn vrouw Leonie Mathot, die hij op de Amsterdamse Academie voor Lichamelijke Opvoeding had leren kennen, verhuisde hij uiteindelijk naar Rosmalen in Noord-Brabant. Hij zou hier jarenlang werken bij het Katholiek en later bij het Algemeen Pedagogisch Centrum.

In 1988 verscheen zijn boek De zondebok in de klas. Pesten definieerde hij als het structureel uitoefenen van fysiek of psychisch geweld van een of meerdere mensen op een persoon. Hierbij speelde, net als bij seksueel geweld, macht een rol.

Zoals iedereen recht heeft op een financieel inkomen, vond hij dat ook iedereen recht had op een psychosociaal inkomen - positieve aandacht van de medemens. Hij pleitte voor het op duidelijke wijze corrigeren van de pester. In 2012 plaatsten ouders van een kind een rouwadvertentie waarin onomwonden pesten als oorzaak van een zelfdoding werd genoemd. Voor Van der Meer was het een signaal dat er nog altijd te weinig tegen werd gedaan.

In 2014 reageerde hij op tv en in deze krant kritisch op het tv-programma van Johnny de Mol waarbij met een verborgen camera pestgedrag aan de orde werd gesteld. 'Je geeft de verantwoordelijkheid aan een gepest kind om de pesters te ontmaskeren. Als je dat doet, dan klik je. En niets is dodelijker dan geklikt te hebben.'

Bob van der Meer laat twee kinderen na. Zijn dochter Melanie is ook psycholoog geworden. Zijn zoon Marijn is zanger van het duo Haevn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden