Blunders zijn de charme van het voetbal

De buitenspelregel blijft een molensteen om de nek van het voetbal. Een voortdurende bron van irritatie ook, voor spelers, publiek en officials....

BEN DE GRAAF

Om het avontuurlijke, aanvallende voetbal beter tot zijn recht te laten komen, ontdeed de FIFA bij het WK in Amerika de buitenspelval van haar scherpe kantjes. De speler moest actief bij het spel betrokken zijn om nog strafbaar offside te staan. In geval van twijfel diende de vlag omlaag te blijven. Deze aanpak leidde tot verwarring, onzekerheid en dubieuze doelpunten, zoals in de kwartfinale tussen Nederland en Brazilië.

Sinds het WK regent het overal ter wereld naar buitenspel riekende goals. De FIFA maakt daar geen probleem van. Integendeel. Ballen die in het net belanden verhogen de amusementswaarde van een wedstrijd. Zij geven de tv-reportage kleur en inhoud. Een nul-nul verkoopt slecht, veel nul-nuls zouden de marktwaarde van het produkt op den duur ernstig kunnen aantasten.

Vandaar dat Sepp Blatter, de Zwitserse secretaris-generaal van de FIFA, vorige week tijdens een congres in Zürich nog eens waarschuwde voor een terugval in de oude opvattingen. Een onderzoek in de Franse competitie had uitgewezen dat niet minder dan acht van de tien fluitsignalen voor buitenspel onterecht waren. 'De arbitrage is weer sterk geneigd het risico van een omstreden doelpunt te vermijden', klaagde Blatter. 'Het WK-effect lijkt helaas te zijn uitgewerkt.'

Met de bestraffing van de tackle van achteren wordt volgens Blatter ook steeds vaker gesjoemeld. 'Weinig scheidsrechters durven het aan voor een dergelijke overtreding meteen de rode kaart te trekken. Het streven van de FIFA naar schoner voetbal kan alleen iets opleveren wanneer alle betrokkenen zich aan de instructies houden.'

'De tijd van pappen en nathouden is wat ons betreft voorbij', liet de Zwitser tenslotte weten. 'Wie z'n eigen regels denkt te mogen maken, kan zijn internationale carrière verder wel vergeten. Begin volgend jaar al selecteren we ongeveer zeventig scheidsrechters voor het WK van 1998. Die mensen weten precies wat we van hen verlangen: een strenge, consequente manier van fluiten.'

De FIFA droomt van foutloze computers en is er kennelijk niet geheel van overtuigd dat dromen bedrog zijn. De praktijk en misschien ook wel de charme van het voetbal zijn de blunders. Van spelers, arbiters, coaches en op alle niveaus. Dat is altijd zo geweest en dat zal altijd zo blijven.

Toen het Nederlands elftal zich in 1973 voor het WK in Duitsland kwalificeerde, waar het onder leiding van Cruijff de pannen van het dak speelde, had het de tickets aan een arbitrale miskleun te danken. Een laat doelpunt van Jan Verheyen werd wegens buitenspel ten onrechte afgekeurd. De Belgische ploeg van coach Goethals bleef daardoor op 0-0 steken en werd uitgeschakeld.

Achteraf was het wellicht gunstiger geweest als Oranje thuis was gebleven. Dan zou Cruijff in 1978 vermoedelijk wél naar Argentinië zijn afgereisd om een gooi naar de wereldtitel te doen. De kans op succes was bij die gelegenheid groter, zoals Rensenbrink in de slotfase van de finale tegen Argentinië met zijn bal tegen de paal nogmaals aantoonde.

De buitenspelregel, die steen des aanstoots, zorgt sindsdiens wekelijks en op alle velden ter wereld voor emotionele taferelen. De man met de vlag wordt beschimpt, verketterd en bedreigd aangezien hij per definitie niet in staat is zijn werk feilloos te doen. Omdat hij onmogelijk op twee punten tegelijk kan kijken, reageert hij min of meer instinctmatig. De tv-beelden wijzen dan uit of hij goed of verkeerd heeft gegokt.

Bij de geringste twijfel heeft hij tegenwoordig de opdracht het spel te laten doorgaan met het gevaar dat er een buitenspelgoal ontstaat. Met soms hitsige supporters in zijn nek is hij de meest beklagenswaardige figuur van het veld die slechts kan overleven wanneer hij in zijn onfeilbaarheid gelooft dan wel een kick krijgt van de aandacht die hem ten deel valt.

Van zijn natte vingerwerk hangt veel, zo niet alles af. In de Champions League gaat het om miljoenen. Een Finse grensrechter boorde Steaua Boekarest bij diens laatste wedstrijd tegen Anderlecht (1-1) zes ton door de neus. Hij hief de vlag bij een zuivere Roemeense treffer. Op een ander niveau kreeg Go Ahead Eagles ermee te maken, namelijk bij het tweede doelpunt van Heerenveen vorige week zaterdag in Deventer. Het uitblijven van een vlagsignaal had woedende reacties van een aantal toeschouwers tot gevolg en vervolgens zelfs een aarzelende poging het veld te bezetten.

De FIFA laat de grensrechters rustig aanmodderen. En moedigt hen zelfs aan de aanvallers nog meer het voordeel van de twijfel te gunnen dan thans al het geval is. Opdat er eindelijk meer doelpunten zullen ontstaan. De drie punten-regel die volgend seizoen in alle nationale competities wordt toegepast, is de volgende stap.

Op korte termijn kan nog een andere injectie worden verwacht: de intrap in plaats van de ingooi. De Belgische tweede klasse experimenteert er al mee. Barry Hulshoff, de trainer van Westerlo, vindt het een verbetering. 'Het spel wordt er sneller door, er gebeurt meer in het strafschopgebied en het mooiste is natuurlijk dat je bij zo'n intrap nooit buitenspel kunt staan.'

Gelukkig maar. De grensrechter ook die waarneming voor zijn rekening laten nemen zou hem definitief rijp maken voor psychiatrische hulp.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden