Blues voor Japanse toeristen

Hoewel de blues natuurlijk op de loer ligt iedere keer als je 's ochtends wakker wordt, riep het Amerikaanse Congres 2003 uit tot het jaar waarin die muzieksoort werd ged....

De films hebben onze schermen nog niet bereikt, maar afgaande op de reacties in de VS hebben de regisseurs, onder wie Scorsese, Wim Wenders en Clint Eastwood, dezelfde fouten gemaakt die deze begeleidende teksten aankleven: te veel clichen herhalingen en een overdaad aan artistiekerige en sociaal-politieke ernst.

Het boek begint met een 'totaalshot', een overzicht van honderd jaar bluesgeschiedenis in 47 bladzijden, waarin we als Japanse toeristen langs de hoogtepunten worden gesleurd. Daarna volgen zeven hoofdstukken die ongeveer corresponderen met de films en bestaan uit losse flarden van zeer uiteenlopende kwaliteit.

Persoonlijke impressies overheersen, in de vorm van literaire fragmenten (onder andere van William Faulkner, Ralph Ellison en Zora Neale Hurston), interviews en artikeltjes waarin sleutelfiguren wat meer worden uitgelicht. Er zijn mooie stukken bij, zoals dat over Furry Lewis, een blueslegende die voor zijn werk 's ochtends om twee uur opstaat om Beale Street aan te vegen, of een beschrijving door Alan Lomax van de levee camps waar de zwarte arbeiders en hun muilezels woonden die dammen opwierpen tegen de Mississippi. Maar er is ook veel pretentieus geneuzel: Catherine Nedonchelle mag vertellen waarom 'les jeunes gens modernes' in Frankrijk de Afrikaanse muziek adoreren, en Greg Tate vindt het nodig om Nietzsche erbij te slepen als hij Howlin' Wolf beschrijft.

Een flink nadeel is ook dat een aantal overbekende verhalen telkens terugkomt: Robert Johnson die zijn ziel aan de duivel verkoopt, de eerste opnamen van Muddy Waters, de dood van Bessie Smith; okde blues zit vol variaties op oude thema's, maar dit gaat te ver.

Dat geldt ook voor de steeds opduikende, stereotiepe couleur locale: de katoenplantages, de zelfgestookte whiskey, de 'fish fries', de 'juke joints'. En dat armoede en slavernij vreselijk zijn valt niet te ontkennen, maar er hoeft niet zo op gehamerd te worden. Vrolijke noten zijn hier schaars; een hoofdstukje over de schunnige teksten in de 'party blues' is een verademing.

Dit plaatjesboek met wat aardige teksten is dus geen waardig jubileumgeschenk. The History of the Blues van Francis Davis is dat wel: in 1995 geschreven, ook voor een PBS-serie die er toen niet is gekomen, en in 2003 herdrukt. Het maakt deze bloemlezing nog overbodiger.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden