BLOOM GALLERY De zwerver spuugt zijn slaapzak uit

Serge Onnen schildert de mens als een zwerver in zijn schulp. Zijn slaapzak is zijn huis en zijn huid. Hij kruipt erin weg, van zijn tenen tot zijn kruin, als een rups in het gras, de gebloemde stof rimpelend, de schulp nog net geen cocon....

De zwerver is een opgestopte worst, die tijdens zijn zomerslaap zichzelf verslindt, bevredigt en verschoont. Soms spuugt hij zijn slaapzak uit. Dan blaast hij een ballon van zijn eigen vel. En soms trekt hij verder. Dan torst hij zijn hele hebben en houden in een knapzak met zich mee - een naakte vagebond die de 'vuile was' naar buiten draagt.

Nooit schuimen de zwervers van Serge Onnen als smoezelige bedelaars langs het afval in de grote stad. Ze gaan erop uit, de paden op, de lanen in, schone jongelingen in hun onderbroek, of bloot, tevergeefs op zoek naar het ware vrijbuitersbestaan. Back to Nature & Back Again staat niet voor niks op een van de grote rode aquarellen die de kunstenaar nu laat zien bij, hoe toepasselijk, de Bloom Gallery in de Bloemstraat midden in Amsterdam.

De vagebond leidt zichzelf om de tuin. Hij stapt blindelings voort met zijn gedachtengoed op zijn rug en belandt uiteindelijk in een boom, bengelend in zijn knapzak, zijn vangnet, zijn nest. Met een televisietoestel op zijn blote knie deint hij heen en weer. Zijn hand gaat op en neer, in zijn blote kruis. 'Pure verveling', meldt het onderschrift.

'Eenzame liefde', zou je eerder denken - onvermogen de eigen ballast overboord te zetten en openlijk de ander aan te zien, want de aquarellen van Serge Onnen zijn dromerig, beneveld, alsof ze waren geschilderd met tranen en lentedauw, maar dan net iets minder doorzichtig. De kunstenaar kapselt zijn (anti-)helden in. Hun wereld is er één van verdichtsels, mysterieus. Ze wekt het vermoeden dat er zoveel fantasieën in schuilen, dat er voor verveling geen plaats meer is.

Onnen heeft zijn recente werk gebundeld, in een prachtig kinderboek voor volwassenen, onder de titel Zware Zakken.

'Wat is een mens? In de eerste plaats een lichaam. Wat is een lichaam? In de eerste plaats naakt. Wat is naakt? Naakt, dat zijn de gaten. Zonder gaten geen mens', schrijft Pam Emmerik, in een toegevoegde dialoog tussen 'twee gaten', die zijn aangespoeld op 'een klein eiland, ergens bij Nederland'.

'Zal ik je een verhaal vertellen?' vragen ze elkaar, op behaagzieke toon. Maar intussen maken ze ruzie, net als de anonieme hoofdpersonen in Onnens laatste aquarellen, zijn zogenaamde Contacttekeningen. Dat zijn eveneens vertellingen zonder verhaal, irrationele vechtpartijtjes tussen Zware Zakken: slampampers die elkaar ophijsen en omduwen, om niets, of om alles, het gewicht van de wereld en hun eigen eer. De gaten in hun verhaal zal de kijker zelf moeten dichten.

Beter is het, om ze open te laten, om erdoor te ontsnappen: achter de vagebonden aan. Johannes Schwartz, pas afgestudeerd aan de Rietveld Academie, heeft een tijdelijk onderkomen voor ze gebouwd in de project room van de Bloom Gallery. Hij fotografeerde jagersposten aan de rand van het bos en verlaten kinderhutten, om uit te zien over de wereld en in weg te dromen.

Wilma Sütö

Serge Onnen en Johannes Schwartz, t/m 13 februari, Bloom Gallery, Bloemstraat 150, Amsterdam. Open: di t/m za 13-18 uur, en de eerste zondag van de maand.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden