Blokker kent geschiedenis van Polen niet

De column van Jan Blokker 'Het normale Europa' (Binnenland, 30 mei) staat bol van de stereotypen. Hij illustreert de stelling van NRC Handelsblad-columniste Elsbeth Etty dat Nederlanders kampen met een gebrek aan historisch besef – zeker wat betreft-Midden-Europa, voeg ik daaraan toe....

Ieder land kent hoogte- en dieptepunten in zijn geschiedenis. Dat geldt zowel voor Polen als voor Nederland.

Waarom associeert Jan Blokker Polen vooral met de holocaust? Simpelweg omdat de nazi's op het grondgebied van Polen hun grootste vernietigingskampen hadden neergezet en daar de meeste mensen – vooral joden maar ook anderen, onder wie Polen – hebben vermoord.

De beschuldigingen van lafheid en gebrek aan democratische principes vind ik volstrekt misvenop

Onlangs in Wageningen, bij het defilé van de veteranen, vroeg een jonge Nederlander zich af: wat doen die Polen hier eigenlijk?

Polen was toch bezet land, net als Nederland, hoe kon het dan een leger hebben en Nederland helpen bevrijden? Zijn geschiedenisboeken van school gaven op die vraag geen antwoord. Ook een bezoek aan de bibliotheek leverde niets op.

Uiteindelijk kreeg deze jonge Nederlander een boekje in handen over de bijdrage van de Polen aan de bevrijding van Nederland. Toen hij verder op internet ging zoeken zag hij dat in de Tweede Wereldoorlog aan de verschillende fronten van Europa in totaal 850 duizend Poolse soldaten zijn gesneuveld (naast 405 duizend Amerikanen, 271 duizend Britten en 210 duizend Fransen).

De tragiek is dat deze grote offers hun doel misten – een vrij en onafhankelijk Polen! Polen kwam ongewild aan de verkeerde kant van het IJzeren Gordijn te liggen. Polen werd niet bevrijd maar door de Sovjet-Unie bezet. Twee miljoen Polen zijn door Stalin naar de kampen in de Goelag Archipel gestuurd en niet teruggekomen.

Zijn onafhankelijkheid heeft Polen in de jaren tachtig van de vorige eeuw bevochten, met vreedzame middelen. Komende zomer is het 25 jaar geleden dat de vrije vakbeweging (en emancipatiebeweging) Solidarnosc opkwam en het communistische regime tot belangrijke concessies dwong.

Dat heeft in 1989 geleid tot de omwenteling die ook de Berlijnse muur deed vallen. Met veel Zivilcourage heeft Polen zichzelf van het communisme bevrijd en de uitdaging opgepakt om een democratie en een markteconomie in te voeren.

Wat veel Polen (nog) missen, is ervaring met het samenleven met mensen van een andere cultuur en met een andere huidskleur. Polen heeft nooit koloniën gehad en werd na 1945, door de uitroeiing van de joden in de Tweede Wereldoorlog en de massale volksverhuizingen direct na die oorlog, in etnisch en cultureel opzicht een vrij homogeen land. Een land bovendien dat geen gastarbeiders uit het buitenland nodig had.

Door de Europese integratie maakt Polen nu ook kennis met het multicultureel samenleven. Dat gaat niet vanzelf goed. Maar ik zou niet weten waarom Polen niet tot het 'normale' Europa kan behoren. Leve de eenheid in verscheidenheid!

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.