Blokkade hernieuwd inreisverbod betekent tweede grote nederlaag voor Trump

Een rechter op Hawaii heeft woensdag een streep gezet door de nieuwe versie van Donald Trumps tijdelijke inreisverbod voor vluchtelingen en immigranten uit zes moslimlanden. Op donderdag nam een rechter in Maryland een soortgelijk besluit. Opnieuw stuit de Amerikaanse president op juridische tegenkrachten.

Beeld afp

Het is, nadat zijn eerste inreisverbod al onwettig werd verklaard, de tweede grote nederlaag op het onderwerp immigratie, zijn belangrijkste verkiezingsthema. Trump noemde de rechterlijke uitspraak op Hawaii tijdens een rally in Tennessee 'verschrikkelijk' en suggereerde dat de juridische tegenwerking politiek gemotiveerd is.

De kern van de 43 pagina's tellende uitspraak is simpel. Rechter Derrick Watson (door Barack Obama benoemd) denkt dat de president met zijn decreet moslims discrimineert, ook al zegt Trump dat het een veiligheidsmaatregel is. Essentieel in Watsons argumentatie zijn uitspraken van Trump en zijn entourage tijdens zijn presidentschap, tijdens zijn campagne, en zelfs van jaren geleden.

Tot nader order opgeschort

'Elke rationele, objectieve waarnemer - met de kennis van de historische context, recente uitspraken en de specifieke volgorde van de gebeurtenissen die tot het decreet hebben geleid - moet concluderen dat het decreet is uitgevaardigd om een specifieke godsdienst te benadelen.'

Het decreet zou donderdag ingaan, maar is door de rechterlijke uitspraak tot nader order opgeschort. Dat betekent dat Amerika gewoon moet doorgaan met het toelaten van vluchtelingen, en het uitgeven van visa aan bezoekers uit de zes moslimlanden die Trump in de ban wilde doen: Iran, Syrië, Jemen, Somalië, Soedan en Libië.

Alles wat Trump zegt kan dus tegen hem gebruikt worden, blijkt uit deze uitspraak. Letterlijk bedoeld of niet: gezegd is gezegd. Watson citeerde onder meer uit interviews die Trump het afgelopen jaar gaf aan CNN en Fox News. 'De Islam haat ons', zei hij tegen CNN, 'en we kunnen in dit land geen mensen toelaten die Amerika haten.' Hoewel Trumps advocaten stelden dat in het huidige decreet geen enkele verwijzing naar godsdienst staat, zei Watson dat dat niet genoeg is: het gaat om de motivatie.

Ook het argument dat het decreet geen moslimban kan zijn omdat niet alle moslimlanden in het decreet staan, veegde Watson van tafel. 'Het gebrek aan logica is tastbaar. Het idee dat je alleen vijandig tegenover een groep mensen kunt staan als je ze allemaal tegelijk aanvalt, is totaal onhoudbaar.'

Toerisme gedupeerd

Hawaii werd als benadeelde partij door de rechter ontvankelijk verklaard, omdat onder meer het toerisme in de staat last zou ondervinden van het inreisverbod. Een inwoner van Hawaii klaagde dat hij zijn Syrische schoonmoeder niet meer op bezoek zou kunnen krijgen, en hij werd ook in het gelijk gesteld.

De uitspraak is voorlopig. Watson heeft alleen geoordeeld dat het decreet waarschijnlijk ongrondwettig is, en dat het daarom nu al moet worden opgeschort. Trump kan nu twee dingen doen: in beroep gaan of de hele zaak uitzitten.

Of Watsons uitspraak stand houdt is niet gezegd. De moslimvijandige intentie is nooit helemaal hard te maken. 'Rechtbanken moeten niet proberen te analyseren wat Donald Trump probeert te zeggen', schrijft Josh Blackman, een conservatieve hoogleraar in Houston, in een poging zijn antimoslimretoriek te relativeren. 'Dat is onmogelijk.' Volgens hem moeten de rechters alleen naar de tekst van het decreet kijken, en daarin draait het niet om moslims, maar om gevaarlijke landen.

Watson heeft dat argument niet eens gewogen, omdat de door hem gesignaleerde discriminatie allesbepalend is. Overigens is het veiligheidsargument twijfelachtig: sinds 2001 zijn er geen daders van terreuraanslagen in Amerika geweest met wortels in een van de zes landen van Trumps inreisdecreet.

Twee andere rechters, in de staten Maryland en Washington, bogen zich woensdag ook nog over het inreisverbod. Hun uitspraken worden later verwacht.

De aanklager in Hawaii, Douglas Chin, staat de pers te woord bij de rechtbank.Beeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden