Blokhut

'Nick dompelt zijn glas onder in de pot, vist een verweekt wc-papiertje uit zijn glas en drinkt,' meldt Het Parool....

M. Februari

Had het citaat bovenaan de pagina 'Buitenland' gestaan, of bovenaan de pagina 'Binnenland', dan hadden we ons zorgen moeten maken over Nick. Maar het staat op de kunstpagina en dat betekent dat het met Nick nog alle kanten op kan. En inderdaad, wanneer we na enig zoeken de zin terugvinden in de recensie die Maartje den Breejen schreef over de voorstelling Blokhut, dan blijkt dat er niets mis is met het drinken uit de wc-pot. Nick doet het en Harm doet het ook. En Hanneke drinkt als een fijnproefster uit het zeepreservoirtje van de wc-rand: 'Mmm, best lekker, vertelt haar gezicht.' Het is, schrijft Maartje den Breejen tevreden, 'een onvergetelijke scène'.

De voorstelling Blokhut wordt gespeeld door Alex d'Electrique, een groep die mikt op verwarring. Dezer dagen verscheen het jubileumboek Ik denk, dus ik verwar: 20 jaar Alex d'Electrique, 2000-1980.. Met de jubileumproductie Blokhut wil Alex de bezoekers vooral in verwarring brengen over de relatie tussen fictie en werkelijkheid, en in het geval van de professionele bezoekers is dat heel aardig gelukt.

De critici zijn het er weliswaar over eens dat in Blokhut iemand afwezig is, maar volgens de Volkskrant is het de hoofdpersoon, volgens het Algemeen Dagblad de hoofdrolspeler en volgens Het Parool schittert Ko van den Bosch, 'de schrijver van het stuk', door afwezigheid. Waaraan voor alle duidelijkheid nog wordt toegevoegd: 'Werkelijk.'

Hier begint de verwarring al aardig op te lopen, want hoewel Maartje den Breejen ferm blijft spreken over 'Blokhut, van Ko van den Bosch', is volgens andere critici Ko van den Bosch helemaal niet de schrijver van het stuk. Hij is weliswaar de regisseur, maar de tekst is van de Noor Henrik Stohl. En Stohl is in het stuk niet afwezig: de acteurs bellen hem gedurende de voorstelling op - 'Hallo Henrik' - waarop hij ontkent het stuk geschreven te hebben.

Zo ontstaat het vermoeden dat de critici meespelen in de verwarrende voorstelling van Alex d'Electrique. Misschien zijn de recensies zelfs door toneelschrijver Stohl geschreven, al zal hij dat natuurlijk ontkennen.

Hier, met het opgewekte vermoeden dat de critici een rol speelden in een ingewikkeld kunstcomplot, eindigde mijn stukje oorspronkelijk. Maar toen kwamen de kranten met een andere ontknoping: 'Schrijver toneelstuk bestaat niet'. Henrik Stohl, begreep ik, is 'werkelijk' niemand anders dan Ko van den Bosch. Een triomf voor Maartje den Breejen. En een triomf voor Marco Weijers (Telegraaf) die Stohl al meteen niet vertrouwde. Een simpele mystificatie rond een toneelstuk dat met fictie en werkelijkheid speelt en daardoor uitmondt in 'een waar feest' (Parool), een 'waardige jubileumproductie' (Volkskrant) en een 'lamlendige' en 'landerige' teleurstelling (NRC en Telegraaf).

Wat ook temidden van al deze verwarring de werkelijke waarde mag zijn van een stuk van een niet bestaande schrijver over een afwezig personage, de mystificatie heeft in ieder geval geleid tot een prachtige passage in het Algemeen Dagblad. Ruud Meijer vat met de dood van hoofdpersoon Harry de algehele onzekerheid over het al dan niet bestaan van het toneelstuk Blokhut in één meesterlijke zin samen: 'De mens bevindt zich, net als Harry die in de kleedkamer ligt te verstijven, voortdurend in een toestand tussen rekwisiet en personage.'

En als coming man Stohl deze zin 'werkelijk' niet heeft geschreven, dan had hij hem waarschijnlijk graag willen schrijven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden