Blok en Lavrov praten 3,5 uur maar blijven lijnrecht tegenover elkaar staan

Vinnige persconferentie na kennismakingsgesprek in Moskou

De garantie dat de Russische minister Sergej Lavrov de telefoon opneemt als hij uit Den Haag wordt gebeld, dat is volgens minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok de belangrijkste opbrengst van een 3,5 uur durend kennismakingsgesprek in Moskou. Op andere thema’s boekten ze nauwelijks vooruitgang.

13-04-2018. De Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok (links) en de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergei Lavrov (rechts) tijdens de persconferentie in Moskou Foto EPA / Maxim Shipenkov

Blok en Lavrov stonden vrijdag in Moskou lijnrecht tegenover elkaar op het belangrijkste gespreksonderwerp voor Nederland: het strafrechtelijk onderzoek naar de vliegramp met de MH17. In een vinnige monoloog tijdens de persconferentie zei Lavrov dat de Russische inbreng niet serieus wordt genomen door het internationale onderzoeksteam. Lavrov: ‘Wij worden altijd beschuldigd. Ik roep iedereen op om alle versies van de oorzaak op tafel te houden.’

Blok ergerde zich aan de nieuwe poging van de Russische regering om het onderzoek in twijfel te trekken. ‘Zo wordt iedere keer de wond opengehaald voor nabestaanden.’ Hij verzocht Lavrov om medewerking te verlenen aan het onderzoek. Dat stelt dat de MH17 is neergehaald door een Boek-raket vanuit Oekraïens gebied onder controle van pro-Russische separatisten.

Niet gezellig en geen begrip

De stemming was volgens Blok ook ‘niet gezellig’ tijdens de bespreking van twee andere urgente thema’s: de veronderstelde gifgasaanval in Syrië en de vergiftiging van oud-spion Sergej Skripal in het Verenigd Koninkrijk. Westerse regeringen beschuldigen de Syrische president Assad (een bondgenoot van Rusland) van de gifgasaanval en het Kremlin zelf van de aanval op de oud-spion. En Nederland loopt braaf achter de Amerikanen en de Britten aan, stelde Lavrov. Zonder bewijzen te hebben gezien.

Blok zegt Lavrovs kritiek te hebben ‘aangehoord’. Begrip had hij er niet voor. Hij hekelde de Russische tegenstem in de VN-Veiligheidsraad voor een onderzoek naar de aanval in Syrië. ‘Als je zo’n resolutie blokkeert, heb je ook geen recht van spreken wanneer je zegt dat het onderzoek niet goed is.’

Open deuren

Bloks inzet van het gesprek was om ‘de lijnen open te houden’. Volgens hem is dat gelukt. ‘Het feit dat ik 3,5 uur aan tafel zit, laat zien dat ik niet voor een dichte deur sta.’ En enkele keren was hij het eens met Lavrov. Bijvoorbeeld over de handhaving van sancties tegen Noord-Korea, het belang van een nucleair akkoord met Iran en het ondersteunen van culturele en economische contacten.

De kans bestaat wel dat de lijn die Blok naar het Kremlin heeft gelegd van korte duur is. In de Russische pers doen hardnekkige geruchten de ronde dat Lavrov afzwaait als minister als Poetin op 7 mei aan zijn vierde presidentstermijn begint. Blok: ‘Daar heeft hij niks over gezegd.’

Russische traditie: aan de drank

Vier glazen wodka dronken Stef Blok en Sergej Lavrov in het Morozov Herenhuis in Moskou. Alcohol is niet ongebruikelijk tijdens onderhandelingen met Russische ministers. Oud-minister Frans Timmermans dronk whisky met Lavrov bij het haardvuur. Volgens Blok is er, naar Russische traditie, een toast uitgebracht bij elk van de vier glazen: op bilaterale betrekkingen, op het Nederlandse voetbalelftal,op het Russisch voetbalelftal en op de Nederlandse ambassadeur Renée Jones-Bos.

Meer over