Live

Blog Panama Papers - Eerste Nederlandse namen bekend

Door de onthullingen van Panama Papers zijn veel regeringsleiders in verlegenheid gebracht. De Oekraïense president Petro Porosjenko wuift de beschuldingen weg door te zeggen dat hij het beheer van zijn vermogen heeft overgedragen. En volgens de IJslandse premier Gunnlaugsson is er niets mis met het offshorebedrijf van zijn vrouw. Volg hier de laatste onthullingen uit mogelijk het grootste datalek in de geschiedenis van de onderzoeksjournalistiek.

De naam van oud-voetballer Clarence Seedorf komt voor in de gelekte Panama Papers. Foto epa

5 april 2016, 6:19

Veel particulieren en mkb's betrokken

Belastingontwijking via offshoreconstructies is niet alleen voorbehouden aan de allerrijksten en grote multinationals. Ook veel particulieren en middenkleinbedrijven benutten de fiscale voordelen van belastingparadijzen, concluderen Trouw en Het Financieele Dagblad op basis van de Panama Papers.

Het zou gaan om honderden Nederlanders die gebruik hebben gemaakt van de diensten van Mossack Fonseca, het Panamese adviesbureau wiens klantenbestand is uitgelekt. Naast enkele bekende namen, onder wie oud-voetballer Clarence Seedorf, bevinden zich onder hen opmerkelijk veel mensen met een kleine onderneming, zoals een restaurant, of een degelijke maar bescheiden baan.

De betrokken Nederlanders stalden hun geld veelal op de Britse Maagdeneilanden. Dat is niet illegaal, zolang van die bezittingen melding wordt gemaakt bij de Belastingdienst. In hoeverre de Nederlandse klanten van Mossack Fonseca dit hebben gedaan, hebben de twee kranten geen zicht op.

Panama-Stad. Foto afp

5 april 2016, 5:48

Messi ontkent en dreigt met stappen

De Argentijnse stervoetballer Lionel Messi is niet gediend van de beschuldigingen aan zijn adres. Op basis van de Panama Papers suggereerden media dat de Barcelona-aanvaller belasting heeft ontweken of zelfs ontdoken. Messi ontkent; hij noemt de aantijgingen 'vals en lasterlijk' en dreigt met juridische stappen tegen media die de informatie hebben verspreid.

Via een offshoreconstructie zou Messi inkomsten uit portretrechten hebben weggesluisd. 'De Panamese vennootschap die wordt genoemd in deze berichtgeving is volledig inactief en heeft nooit fondsen gehad', werpt de Argentijn tegen. Hij claimt zijn inkomsten uit portretrechten te hebben aangegeven bij de belastingdienst.

Messi heeft op zijn minst de schijn tegen; in een nog lopende rechtszaak moeten Messi en zijn vader zich verantwoorden voor de Spaanse rechter op verdenking van belastingontduiking.

Lionel Messi. Foto afp

5 april 2016, 0:05

Duizenden mensen protesteren in IJsland

In de IJslandse hoofdstad Reykjavik zijn maandag duizenden mensen de straat op gegaan om het ontslag van premier David Sigmundur Gunnlaugsson te eisen. Gunnlaugsson, die bij het begin van zijn ambtstermijn in 2013 beloofde om streng op te treden tegen fraude, wordt genoemd in de Panama Papers.

De demonstranten hadden banners bij zich met teksten als 'Neem uw verantwoordelijkheden' en 'Waar is de nieuwe grondwet?', verwijzend naar een grondwet die voortgroeide uit de politieke crisis van 2009, maar nooit werd goedgekeurd door het parlement.

Ook de linkse oppositie heeft het ontslag van de premier geëist. Gunnlaugsson liet eerder op maandag al weten dat hij geen belastingen heeft ontdoken, en weigert ontslag te nemen.

4 april 2016, 23:40

Eerste Nederlandse namen bekend

In de gelekte bestanden komen ook Nederlandse namen voor, van onder anderen oud-voetballer Clarence Seedorf en Mexx-oprichter Rathan Chadra, nu eigenaar van hotelketen CitizenM. Trouw, één van de Nederlandse kranten die in de gelekte documenten dook, publiceerde de eerste lichting Nederlandse namen uit de Panama Papers. In totaal komen honderden Nederlanders in de documenten voor.

Ook Jaap van Oosterom, oprichter van automatiseringsbedrijf Volmac (dat later opging in Capgemini) en Bram van der Kolk, een van de mensen achter het bedrijf Megaupload van Kim Dotcom, zijn via de Panama Papers gelinkt aan het juridisch adviesbureau Mossack Fonseca & Co.

In het geval van Seedorf komt via de sponsorrechten van zijn voormalige raceteam Seedorf Racing voor in de documenten. Rattan Chadra is eigenaar geweest van een bedrijf op de Bahama’s en Bram van der Kolk, in de VS gewild vanwege het op grote schaal schenden van auteursrechten met Megaupload, is aandeelhouder van een bedrijf op de Bahama’s. Het bedrijf is daar voornamelijk gevestigd om het bestaan ervan verborgen te houden voor Kim Dotcom en zo 'escalatie te voorkomen', aldus Van der Kolk in een reactie.

Dat namen voorkomen in de documenten, wil niet per definitie zeggen dat de off-shore activiteiten illegaal zijn of waren. Bedrijven in balastingparadijzen zijn niet per definitie verboden. De betrokkene is wel verplicht de belastingdienst op de hoogte te stellen.

4 april 2016, 17:03

Platini: bekend waar ik vermogen stal

Ook Michel Platini ontkent dat er iets mis is met zijn off-shore activiteiten die door de Panama Papers zijn blootgelegd. In een statement, uitgegeven door zijn adviseurs, zegt Platini dat de Zwitserse belastingdienst en autoriteiten wisten waar hij zijn vermogen had gestald.

Uit de Panama Papers blijkt dat Platini in 2007, het jaar dat hij baas werd van de UEFA, een offshore vennootschap oprichtte in Panama. ‘Alles over zijn rekeningen en vermogen was bekend in Zwitserland, het land waar hij fiscaal inwoner is’, aldus het statement.

4 april 2016, 15:58

Porosjenko wuift beschuldigingen weg

De Oekraïense president Petro Porosjenko legt de beschuldigingen naar aanleiding van de Panama Papers in een aantal tweets naast zich neer. Porosjenko zegt zich niet meer te bemoeien met het beheer van zijn vermogen, sinds hij in 2014 president is geworden.

De snoepfabriek Roshen maakte Porosjenko tot miljardair. Uit de Panama Papers blijkt nu dat Porosjenko zijn snoepconcern formeel heeft overgeheveld naar de Britse Kanaal-eilanden. Deze constructie zou dienen om winsten naar geheime rekeningen in het belastingparadijs te sluizen.

Verscheidene offshorebedrijven van Porosjenko staan niet in zijn opgaaf van vermogen volgens 'de papers'. Maar dat is vooralsnog niet strafbaar in Oekraïne. Het officiële Oekraïense anticorruptiebureau in Kiev heeft laten weten geen onderzoek naar Porosjenko te beginnen. Ook de procureur-generaal sluit een onderzoek uit.

De Oekraïense president Petro Porosjenko. Foto epa

4 april 2016, 14:56

Geld Britse roofoverval witgewassen

De opbrengst van een van de grootste roofovervallen in Groot-Brittannië is gedeeltelijk 'offshore' verdwenen. Dit meldt de BBC naar aanleiding van de publicatie van de Panama Papers.

Uit de documenten blijkt dat de buit van de roofoverval op de luchthaven Heathrow in 1983 voor een deel is witgewassen via een firma uit de koker van de Panamese belastingfirma Mossack Fonseca & Co.

Zes overvallers maakten eind november 1983 bij een overval op de Londense luchthaven op een opslagruimte van het bedrijf Brink's naar schatting 26 miljoen pond aan goud, juwelen en geld buit. Naar de huidige maatstaven is dat omgerekend circa 100 miljoen euro.

Volgens de Panama Papers is er in 1985 door de Panamese adviseurs een offshorebedrijf, Feberion, opgericht voor vastgoedman Gordon Parry. Die zou geld van de overval witwassen en is daarvoor in 1992 veroordeeld.

4 april 2016, 14:45

Brussel verdedigt EU-commissaris

De Europese Commissie komt op voor de integriteit van commissaris Miguel Arias Cañete (Klimaat en Energie), nadat de naam van zijn vrouw opdook in de Panama Papers. Zijn vrouw, een telg van de rijke Domecq-familie, was gemachtigd geldtransacties goed te keuren van een offshore-investeringsfonds in Panama. Dergelijke bedrijven worden vaak gebruikt om belasting te ontwijken.

Brussel verklaart echter dat Cañetes integriteit niet ter discussie staat. Hij zou bij zijn aantreden een zorgvuldig overzicht hebben gegeven van zijn (financiële) belangen, waarbij ook veel informatie over de activiteiten van zijn vrouw zouden zijn inbegrepen. 'Afgaande op de informatie verstrekt door commissaris Cañete, lijkt zijn verklaring in overeenstemming te zijn met de gedragscode die geldt voor commissarissen.'

Cañetes vrouw zou al meerdere jaren niet meer betrokken zijn geweest bij het offshorebedrijf in kwestie, voordat hij in 2014 in functie trad als commissaris.

Commissaris Miguel Arias Cañete. Foto reuters

4 april 2016, 14:01

Premier IJsland: 'Ik zal niet aftreden'

Voor Sigmundur David Gunnlaugsson, de premier van IJsland wiens naam eveneens opdook in de Panama Papers, is terugstappen als minister-president geen optie. 'Ik heb niet overwogen af te treden vanwege dit en ik zal niet aftreden vanwege dit', zei hij desgevraagd.

Gunnlaugsson en zijn vrouw zouden miljoenen dollars hebben weggesluisd naar een offshorevennootschap op de Britse Maagdeneilanden. De premier schonk zijn aandeel in het bedrijf in 2009 aan zijn vrouw voor een symbolisch bedrag van een euro.

De oppositie in het parlement bereidt nu een motie van wantrouwen voor. De kwestie ligt sinds half maart onder het vergrootglas, toen de vrouw van de premier het bestaan van het bedrijf erkende. Meer dan 16 duizend IJslanders hebben een petitie getekend waarin zij vragen om het aftreden van Gunnlaugsson. Maandagavond staat een demonstratie gepland in hoofdstad Reykjavik.

Volgens de premier heeft hij nooit geld weggesluisd en heeft zijn vrouw voldaan aan de belastingplicht. 'Ze heeft nooit gebruik gemaakt van belastingparadijzen.' De IJslandse premier maakte eerder vandaag weinig goede sier door boos uit een televisie-interview weg te lopen toen journalisten vroegen naar de beschuldiging. 'Ik heb nooit mijn vermogen verborgen', wierp hij geïrriteerd tegen.

De kwestie ligt uitermate gevoelig in het land dat door financiële excessen in de vroege jaren '00 failliet raakte tijdens de economische crisis.

Kantoor van Mossack Fonseca & Co. Foto epa
Sigmundur David Gunnlaugsson, premier van IJsland. Foto afp

4 april 2016, 13:32

Wikileaks geeft 149 documenten vrij

Klokkenluidersite Wikileaks heeft een fractie vrijgegeven van de 11,5 miljoen documenten uitgelekt van het Panamese juridische advieskantoor Mossack Fonseca & Co. Via de website Documentcloud kunnen tot dusver 149 bestanden worden bekeken en gedownload.

4 april 2016, 13:16

SP wil parlementaire enquête

Het onderzoek dat is aangekondigd door het ministerie van Financiën gaat voor de SP niet ver genoeg. Staatssecretaris Eric Wiebes maakte eerder bekend dat zijn ministerie de Nederlandse rol zal onderzoeken in de grootschalige belastingontwijking (en mogelijk -ontduiking), maar de partij van Emile Roemer wil een parlementaire enquête.

Kamerleden van andere partijen verklaarden net als de SP de onthullingen van de Panama Papers te hekelen, maar hebben vooralsnog niet een stem uitgesproken voor een enquête in de Tweede Kamer. GroenLinks heeft inmiddels wel een debat aangevraagd.

4 april 2016, 12:52

EU-commissaris: 'Topje van de ijsberg'

De onthullingen uit de Panama Papers zijn waarschijnlijk slechts het topje van de ijsberg. Dit zei EU-commissaris Margrethe Vestager (Mededinging) tegen de Deense krant Børsen.

Vestager is verrast door de omvang van de affaire. De Deense EU-commissaris stelt dat vele andere bedrijven diensten aanbieden die vergelijkbaar zijn met het Panamese advocatenkantoor.

4 april 2016, 12:37

Banken: offshorefirma's zijn legaal

Meerdere banken hebben beklemtoond dat offshorefirma's legale instellingen zijn. Een woordvoerder van de Deutsche Bank: 'We gaan na met wat voor zaken we te maken hebben en verzekeren ons ervan dat we alle regels en wetten naleven.'

Ook een woordvoerder van de Berenberg Bank, die via een dochteronderneming in Zwitserland offshorebedrijven regelt, verzekert dat deze praktijk gepaard gaat met grote zorgvuldigheid. De beheerders zouden op de hoogte zijn van de identiteit van rekeninghouders.

Bovendien kunnen offshoreconstructies voor klanten met gecompliceerde internationale ondernemingen een nuttig en legaal beheerdersmodel zijn, stelt de Scandinavische Nordea Bank, naar wie de Zweedse financiële autoriteit nader onderzoek doet. 'Voor het grootste deel van onze klanten bevelen we offshore niet aan. Klanten moeten volgens Nordea hun rekeningen bij de belastingdienst melden, want Nordea accepteert niet dat de constructie voor belastingontduiking wordt gebruikt.'

4 april 2016, 12:04

'Camerons investeringen zijn privézaak'

De investeringen van de familie van de Britse premier David Cameron zijn een privéaangelegenheid. Met die mededeling wilde een woordvoerder van Cameron niet ingaan op berichten dat diens familie geld in een offshorebedrijf heeft gestopt.

De naam van zijn vader, de inmiddels overleden Ian Cameron, is opgedoken in de zogenoemde Panama Papers, die zijn gebaseerd op gelekte informatie van het Panamees adviesbureau Mossack Fonseca & Co. Vader Cameron zette in de jaren '80 op de Bahama's een brievenbusfirma op met als doel belasting te ontwijken.

Deze Blairmore Holdings Inc beheerdde een vermogen van tientallen miljoenen ponden van rijke families. The Guardian heeft vastgesteld dat het investeringsfonds in dertig jaar tijd geen cent heeft afgedragen aan de Britse fiscus.

David Cameron. Foto epa

4 april 2016, 11:48

Column Sheila Sitalsing

'En dit zijn nog maar de gegevens van één Panamese firma', schrijft columniste Sheila Sitalsing. 'Het werd aangekondigd alsof het een nieuwe serie op Netflix betrof, compleet met aftellen, twitterhashtags en lekkermakertjes.' #PanamaPapers is een snelcursus witteboordencriminaliteit. (+)

4 april 2016, 11:36

Oekraïne sluit onderzoek Porosjenko uit

Ook de procureur-generaal van Oekraïne sluit een onderzoek naar president Petro Porosjenko uit. Op basis van de gelekte Panama Papers zou kunnen worden geconstateerd dat Porosjenko zich niet schuldig heeft gemaakt aan een misdrijf. 'Het bureau van de procureur-generaal ziet geen elementen van een misdaad', aldus een woordvoerder.

Eerder vandaag liet het officiële anticorruptiebureau in Kiev al weten geen onderzoek naar Porosjenko te beginnen. Het bureau mag dat naar eigen zeggen niet, omdat Porosjenko staatshoofd is.

In de hoogtijdagen van de burgeroorlog heeft Porosjenko zijn snoepconcern formeel overgeheveld naar de Britse Kanaal-Eilanden. Het zou de bedoeling zijn geweest hoge belastingen te ontwijken, mocht het bedrijf verkocht worden. Verscheidene offshorebedrijven van Porosjenko staan niet in zijn vermogensopgave, zo blijkt uit de documenten, maar dat is vooralsnog niet strafbaar in Oekraïne.

De Oekraïense president Petro Porosjenko zou belasting hebben ontweken. Foto ap

4 april 2016, 11:21

Vijf vragen over de Panama Papers

Ruim elf miljoen gelekte documenten leggen miljarden aan belastingontwijking (en mogelijk -ontduiking) bloot die staatshoofden, voetbalsterren en vele andere prominenten in de problemen kunnen brengen. Hoe is dit gekomen? En welke gevolgen zijn er? Vijf vragen over de Panama Papers.

4 april 2016, 11:12

Belastingdienst gaat onderzoek doen

De Belastingdienst stelt een onderzoek in naar gegevens uit de Panama Papers die betrekking hebben op Nederland. De organisatie kijkt daarbij vooral of daar gegevens bij zitten die bruikbaar zijn voor de belastingheffing, zo laat het ministerie van Financiën maandag weten.

'Nederland maakt zich immers sterk voor de aanpak van belastingontduiking en fraude', aldus het ministerie. 'Nederland werkt ook internationaal aan maatregelen om belastingontwijking en belastingontduiking tegen te gaan. Dat gebeurt onder meer door het automatisch uitwisselen van gegevens tussen belastingdiensten.'

Mossack Fonseca & Co, de Panamese firma waarvan de klantgegevens zijn uitgelekt, had tot vorige maand een kantoor in Nederland. Na een periode van vijf jaar is het gesloten.

Foto anp

4 april 2016, 11:10

Meerdere landen onderzoeken rol banken

Verschillende landen gaan onderzoeken welke rol banken spelen in de belastingontwijkende en mogelijk -ontduikende praktijken die door de Panama Papers aan het licht zijn gekomen. De financiële autoriteit in Zweden heeft de Luxemburgse autoriteiten gevraagd om informatie over Nordea, een grote Scandinavische bankengroep. Het bedrijf zou klanten hebben geholpen offshorevennootschappen op te zetten in belastingparadijzen.

Ook de financiële autoriteit in Oostenrijk heeft een onderzoek ingesteld naar twee banken. Onderzocht wordt in hoeverre beide bedrijven de regels hebben nageleefd, met name wat betreft het controleren van klanten en geldtransacties. De namen van de twee banken doken op in de uitgelekte documenten.

Noorwegen overweegt soortgelijke stappen te nemen tegen de Noorse bank DNB, die klanten hielp aan offshorefirma's gevestigd in de Seychellen. De financiële autoriteit zal het bestuur van DNB om uitleg vragen.

4 april 2016, 10:51

Britten vragen om kopie documenten

De Britse regering heeft om een kopie gevraagd van de Panama Papers, waarin informatie staat over klanten van de Panamese belastingfirma Mossack Fonseca & Co. De Britten willen onderzoeken of landgenoten zich schuldig hebben gemaakt aan belastingontduiking.

Voor premier David Cameron kan het een pijnlijke affaire blijken. De naam van zijn inmiddels overleden vader wordt genoemd in de documenten van Mossack Fonseca, evenals enkele leden van zijn Conservatieve Partij.

4 april 2016, 10:29

Geen onderzoek naar Porosjenko

Het officiële Oekraïense anticorruptiebureau in Kiev heeft laten weten geen onderzoek naar Porosjenko te beginnen op basis van de Panama Papers. Het bureau mag dat naar eigen zeggen niet, omdat Porosjenko staatshoofd is.

Uit de Panama Papers blijkt dat de de Oekraïense miljardair en president in de hoogtijdagen van de burgeroorlog in de Oost-Oekraïense regio Donbass zijn snoepconcern formeel heeft overgeheveld naar de Britse Kanaal-Eilanden.

Het zou de bedoeling zijn geweest om Porosjenko in 2014 voor hoge belastingen te behoeden indien het bedrijf als Oekraïense onderneming zou worden verkocht.

Verscheidene offshorebedrijven van Porosjenko staan niet in zijn opgaaf van vermogen volgens 'de papers'. Maar dat is vooralsnog niet strafbaar in Oekraïne.

De Oekraïense president Porosjenko. Foto photo_news

4 april 2016, 10:18

'Ontzettend veel gif over Poetin'

De vele aantijgingen tegen het Kremlin in de Panama Papers zijn onderdeel van de propaganda van het Westen tegen Rusland. Dat is de mening van de voorzitter van de commissie veiligheid van het Russische parlement, Irina Jarovaja.

Jarovaja zei dat 'er ontzettend veel gif wordt gespuid over Poetin, waarschijnlijk in de hoop dat er ergens iets van blijft hangen'. Poetin en zijn getrouwen worden in het onderzoek beschuldigd van het wegsluizen van grote sommen geld via offshorefirma's.

Eerder vandaag meldde The Guardian dat de onthullingen over belastingontwijking in Rusland voor weinig opschudding hebben gezorgd.

4 april 2016, 9:48

Lid ethische commissie FIFA beschuldigd

De door corruptie geplaagde wereldvoetbalbond FIFA heeft wederom pijnlijk gezichtsverlies geleden. De Uruguayaan Juan Pedro Damiani, lid van de ethische commissie die onder meer oud-voorzitter Sepp Blatter en UEFA-baas Michel Platini veroordeelde voor een frauduleuze transactie, wordt nu zelf verdacht van corruptie.

Damiani zou banden hebben met een ander oudgediende van de FIFA, Eugenio Figueredo. Uit de gelekte documenten zou blijken dat Damiani werkt voor zeven bedrijven van Figueredo, die sinds mei vorig jaar vastzit en is aangeklaagd voor fraude en witwassen. Ook twee andere mannen die betrokken zijn bij de fraudezaak, hebben banden met Damiani.

Tegenover persbureau Reuters heeft de Uruguayaan verklaard de relaties met Figueredo te hebben afgebroken nadat laatstgenoemde werd aangeklaagd. Zijn eigen commissie stelt nu een onderzoek in.'Er wordt nu bekeken of er gedragscodes van de FIFA zijn gebroken', aldus de commissie tegen de BBC.

Wordt Damiani schuldig bevonden, dan zou dat een pijnlijke klap zijn voor de nieuwe FIFA-voorzitter Gianni Infantino, die de commissie hard nodig heeft in zijn beloofde strijd tegen de interne corruptie.

FIFA-voorzitter Infantino (L) met Damiani (in het midden). Foto reuters

4 april 2016, 9:19

Hollande: onthullingen goed nieuws

De Franse president François Hollande noemt de onthullingen van de Panama Papers 'goed nieuws'. Volgens de bewindvoerder van het Élysée zullen de belastinginkomsten van landen toenemen, omdat dat frauderende belastingontduikers kunnen worden opgespoord. 'Onderzoeken zullen worden gedaan, zaken geopend en rechtszaken gespannen.'

EU-commissaris Pierre Moscovici (Economische zaken) sprak dezelfde woorden. De openbaringen zijn 'erg goed nieuws', aldus Moscovici, 'omdat het de politieke wapens geeft om te zeggen: het is genoeg.'

De Europese Commissie presenteerde in januari een voorstel dat belastingontwijking door multinationals tegen moet gaan. 'Er zal altijd strijd zijn tussen fraudeurs, belastingontwijkers en fiscale opsporingsinstanties.' De Panama Papers moeten de balans in het voordeel van de Commissie doen keren, zo is de hoop in Brussel.

De Franse president Hollande (L) met zijn Argentijnse ambtsgenoot Mauricio Macri, wiens naam ook is opgedoken in de Panama Papers. Foto reuters

4 april 2016, 9:10

'Lauwe respons in Rusland'

In Rusland hebben de onthullingen over de belastingontwijking door president Poetins vertrouwelingen voor weinig opschudding gezorgd, zo meldt The Guardian.

De Russische persbureaus en televisiezenders maakten vandaag weinig woorden vuil aan het informatielek, het grootste in de geschiedenis van de onderzoeksjournalistiek. Het Kremlin heeft vooralsnog niet gereageerd. Wel kondigde een woordvoerder, die lucht had gekregen van de op handen zijnde publicatie, eerder aan dat een lasterbericht tegen Poetin in de maak was. Dat zou op verzoek zijn geweest van westerse inlichtingendiensten.

In de geschreven pers is wel degelijk aandacht besteed aan de Panama Papers. De onafhankelijke krant Novaya Gazeta, die betrokken was bij het onderzoeksjournalistieke consortium, publiceerde er uitgebreid over. Enkele andere kranten behandelden de onthullingen eveneens.

Op sociale media worden de Panama Papers eveneens druk gesproken, aldus The Guardian, maar veel Russen lijken weinig verrast door de onthullingen.

Panama-Stad, de hoofdstad van Panama waar de firma Mossack Fonseca & Co gevestigd is. Foto epa

4 april 2016, 8:41

De Panama Papers in cijfers

Sinds 2000 richtte Mossack Fonseca & Co gemiddeld negenduizend offshore-bedrijven op per jaar, meldt de Franse krant Le Monde op basis van de gelekte data. Uitschieter was het jaar 2005, toen meer dan 13 duizend van dergelijke vennootschappen in het leven zijn geroepen. Naar eigen zeggen heeft het in 1977 opgerichte Mossack Fonseca meer dan 240 duizend van deze bedrijfjes opgezet.

In de database van de Panama Papers worden 511 bankfilialen en -branches genoemd die direct in contact stonden met Mossack Fonseca. Bekende grootbanken als de Deutsche Bank en UBS, maar ook vertrouwelijke vermogensbeheerders bevinden zich daaronder.

Meer dan tweehonderd landen duiken op in de database. Oververtegenwoordigd zijn de Britse Maagdeneilanden, Panama, Luxemburg en Zwitserland, allen belangrijke knooppunten van internationale geldstromen.

Naast zeker tien staatshoofden zijn tot dusver de namen van 143 verantwoordelijke politici opgedoken uit vijftig verschillende landen, aldus Le Monde.

4 april 2016, 8:20

Meer dan tien staatshoofden genoemd

Inmiddels zijn de namen van meer dan tien staatshoofden opgedoken in de Panama Papers. Zij of personen uit hun directe omgeving zouden hun vermogen deels hebben gestald in voordelige belastingparadijzen.

Zo zou de Oekraïense president Petro Porosjenko in het bezit zijn van bedrijfjes op de Britse Maagdeneilanden, die zouden dienen om winsten door te sluizen naar geheime rekeningen. Ook de naam van Argentijnse president Mauricio Macri, die een bedrijfje op de Bahama's zou hebben gehad, duikt op in de documenten.

Verder worden koning Salman van Saoedi-Arabië, een tante van de Spaans koning Felipe VI en een neef van president Bashar al-Assad van Syrië genoemd. Breed uitgemeten door diverse media is de vermeende rol van de Russische president Poetin. Zijn vertrouwelingen zouden voor 2 miljard dollar hebben weggesluisd.

Of er bekende Nederlanders worden genoemd in de bestanden van belastingfirma Mossack Fonseca & Co, de spil in het web, is nog niet bekend. Informatie uit de gelekte data wordt stapsgewijs onthuld.

Koning Salman van Saoedi-Arabië. Foto afp

4 april 2016, 8:06

Kamerleden willen opheldering

Kamerleden van verschillende partijen vinden dat de Nederlandse politiek stappen moet ondernemen om de onderste steen boven te krijgen. In een rondgang van Nu.nl reageren zij onthutst op de onthullingen van de zogeheten van Panama Papers, waaruit blijkt dat talloze bedrijven en individuen belasting ontwijken en mogelijk ontduiken via offshore-firma's en belastingparadijzen.

PvdA-Kamerlid Ed Groot meldt dat zijn partij een onderzoek van de Belastingdienst verwacht naar de Nederlandse betrokkenheid bij de praktijken, 'en waar mogelijk boetes uitdeelt en naheft'.

Namens de coalitiepartner VVD verklaarde Helma Neppérus eveneens een onderzoek van het ministerie van Financiën te verwachten naar de Nederlandse rol in de zaak. Ook Kamerleden van D66, ChristenUnie en het CDA hebben verklaard opheldering te zullen eisen. GroenLinks heeft een debat aangevraagd.

De Zuidas in Amsterdam, waar veel brievenbusfirma's staan geregistreerd. Foto anp

4 april 2016, 7:46

Oxfam: Nederland kwalijke rol

De Panama Papers tonen hoe 'multimiljonairs Nederland kunnen gebruiken als belastingparadijs'. Dit stelt ontwikkelingsorganisatie Oxfam Novib in een reactie.

'Buitenlandse bedrijfseigenaren kunnen zich namelijk verbergen achter Nederlandse vennootschappen om buiten het zicht te blijven van hun eigen belastingdiensten', aldus belastingexpert Francis Weyzig van Oxfam.

'Verder speelt Nederland een kwalijke rol bij het doorsluizen van geld. Door een speciale constructie via Nederland te gebruiken, kunnen aandeelhouders ook belasting ontwijken in sommige landen waarmee Nederland geen belastingverdrag heeft. Ontwikkelingslanden lopen daardoor ieder jaar miljarden aan belastinginkomsten mis.'

4 april 2016, 7:16

België stelt onderzoek in

Ook de Belgische autoriteiten hebben belangstelling: minister Johan Van Overtveldt (Financiën) maakte bekend dat hij de Bijzondere Belastinginspectie heeft gevraagd de gegevens te onderzoeken. Zeker 732 Belgen zouden via Mossack Fonseca bedrijven hebben opgericht in elf verschillende belastingparadijzen.

'Blijkbaar is het niet zo moeilijk om geld in Panama te parkeren', constateert Van Overtveldt op de Belgische radio. 'Wat hier gebeurd is, is mogelijk strikt genomen niet onwettig, maar dat maakt het niet onbevraagdbaar.'

4 april 2016, 7:00

Premier IJsland op het matje geroepen

De premier van IJsland, Sigmundur David Gunnlaugsson, ziet deze week een motie van wantrouwen tegemoet in het parlement. Aanleiding hiervoor is dat Gunnlaugsson wordt ervan verdacht miljoenen dollars te hebben weggesluisd naar belastingparadijzen van de Britse Maagdeneilanden.

De IJslandse premier maakte weinig goede sier door boos uit een televisie-interview weg te lopen toen journalisten vroegen naar de beschuldiging. 'Ik heb nooit mijn vermogen verborgen', wierp hij geïrriteerd tegen.

In de Panama Papers duikt de naam op van een brievenbusfirma genaamd Wintris Inc, die in het bezit was van Gunnlaugsson en zijn vrouw. De premier schonk zijn aandeel in het bedrijf in 2009 aan zijn vrouw voor een symbolisch bedrag van een euro.

De kwestie ligt sinds half maart onder het vergrootglas, toen de vrouw van de premier het bestaan van Wintris erkende. Meer dan 16 duizend IJslanders hebben een petitie getekend waarin zij vragen om het aftreden van Gunnlaugsson. Maandagavond staat een demonstratie gepland in hoofdstad Reykjavik.

Sigmundur David Gunnlaugsson. Foto reuters

4 april 2016, 6:42

Ook Messi genoemd in documenten

Ook tientallen voetballers zijn klant van belastingkantoor Mossack Fonseca, zoals de Argentijnse sterspeler Lionel Messi. Hij werd in 2013 met zijn vader eigenaar van het in Panama gevestigde Mega Star Enterprises. Eind mei moet Messi in Spanje voor de rechter verschijnen op verdenking van fiscale fraude. De Panamese vennootschap figureert vooralsnog niet in dat onderzoek.

Lionel Messi komt in 2013 voor bij de Spaanse rechter. Foto ap

4 april 2016, 6:38

Entourage Poetin sluisde geld weg

Vertrouwelingen van Poetin zouden 2 miljard dollar (1,75 miljard euro) hebben weggesluisd via belastingparadijzen en Nederlandse brievenbusfirma's. Een aantal van hen valt onder de internationale sancties tegen Rusland, blijkt uit een analyse van de gegevens door The Guardian.

In de Panama Papers wordt Poetins naam niet genoemd, maar uit de documenten komt volgens de Britse krant 'een patroon' naar voren waarin goede vrienden van de Russische president een fortuin maakten, dat niet mogelijk zo zijn geweest zonder de bescherming van Poetin.

De kliek van Poetin zou geld van de Russische bedrijven naar belastingparadijzen hebben weggesluisd. Zo is er sprake van forse leningen, soms van honderden miljoenen euro's, die geenszins bestemd lijken voor economische activiteiten.

4 april 2016, 6:31

Porosjenko eigenaar dubieuze bedrijfjes

Uit de Panama Papers zou blijken dat de Oekraïense president Porosjenko eigenaar is van bedrijfjes op de Britse Maagdeneilanden. Die zouden dienen om winsten naar geheime rekeningen in het belastingparadijs te sluizen.

Bij zijn verkiezing tot president in 2014 beloofde Porosjenko een einde te maken aan de macht en privileges van de rijken in Oekraïne. Hij zou de snoepfabriek Roshen, die hem miljardair maakte, verkopen, maar daarvan is niets terechtgekomen. Volgens Porosjenko lukt het niet omdat de marktomstandigheden slecht zijn, maar onlangs bleek dat hij zijn fabriek, net als zijn vermogen, ondertussen flink heeft uitgebouwd.

In een reactie heeft de woordvoerder van de president gezegd dat Porosjenko's vermogen in een buitenlandse trust is ondergebracht als 'onderdeel van het verkoopproces'. De namen van de firma's zijn volgens de Süddeutsche Zeitung niet vermeld in de inkomensverklaringen van 2014 en 2015.

De onthulling over de president van Oekraïne komt op een ongelukkig moment. Nederland stemt deze week over het voorgenomen associatieverdrag van de Europese Unie met Oekraïne. De impopulaire Porosjenko heeft een hardnekkige reputatie van corruptie.

Meer over