Bloetwollef-duivel/Othello ***

Drie spelers moeten deze twee volstrekt voorstellingen dragen.

Van Jan Decorte en Jurgen Delnaet door De Tijd. Regie Jurgen Delnaet. Stadsschouwburg, Amsterdam, 18/2


Tournee t/m 29/3: detijd.be


Een simpele naam als Macbeth, Othello of Desdemona valt niet één keer bij de Vlaamse Toneelgroep De tijd. En toch spelen ze Macbeth en Othello van Shakespeare, maar dan wel radicaal bewerkt. Verwacht geen verhaal, geen personages die iets meemaken, geen theatraal opgemaakte heksen. Er is hier geen gevecht of druppel bloed te zien. De tijd maakt puur poëzietoneel over machtswellust en jaloezie.


Voor Macbeth gebruikten ze een oude bewerking van Jan Decorte. Die is ingekort en zo ver van het origineel verwijderd dat hij nu Bloetwollefduivel heet. Othello is volledig herschreven door Jurgen Delnaet. Dezelfde Delnaet regisseerde en smeedde beide stukken aaneen tot dit Bloetwollefduivel/Othello.


Drie spelers moeten het doen: Mieke De Groote, Jurgen Delnaet en Maya Sannen. Vaak staan ze op een rijtje voorop het toneel en zeggen ze hun teksten in plat Vlaams op. Een enkele keer waait er wat Engels doorheen. 'It's all one big fuckin' carnival isn't it?' Prominent aanwezig is verder een mengpaneel, waarmee de spelers steeds fragmenten van popliedjes laten horen.


Ze beginnen met de ziekelijk jaloerse Othello. Delnaet zingt een stukje Is she really going out with him? van Joe Jackson. Vervolgens bespioneert en achtervolgt hij zijn vrouw, die hij verdenkt van overspel. Na een lange en onbegrijpelijke kwestie over een zakdoek is het hoge woord eruit. Ondertussen zijn nog korte fragmenten Rihanna en Black Eyed Peas te horen. Er klinkt een pistoolschot en ze spelen een geestige scène in een restaurant.


Daarna volgt Bloetwollefduivel. Macbeth in een kwartier. Delnaet in een Schotse rok brult en vloekt zich het duister en uiteindelijk de dood in. Zijn tirade, waarin hij alles en iedereen doodt ('en die en die en die') is versneden met stukjes van een krachtige liveuitvoering van Try A Little Tenderness van Otis Redding, een ingreep die de spanning tot grote hoogten opvoert.


Dit is beter dan de Othello-verkrachting ervoor. Decorte heeft destijds Macbeth tot de pure essentie van mannelijk krachtsvertoon teruggebracht. Delnaet speelt dit monster zonder ogenschijnlijk ook maar een keer adem te halen, totdat alles om hem heen kapot is.


Die samenballing van energie kent Othello niet. Daar regeert vooral de verwarring, soms geestig, soms minder. En dan ga je toch zitten nadenken. Wie is hier nu Othello, wie Desdemona, Iago? Dan is het lastiger om je over te leveren aan de rauwe energie van de poëtische vertaling. En wie gaat zitten nadenken, is reddeloos verloren in het gewelddadige universum van Delnaets Shakespeare.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.