Bloemenjongens van Rijnsburg

In het Zuid-Hollandse bloemendorp Rijnsburg (gelegen tussen Leiden en Katwijk, veertienduizend inwoners) wordt veel geroddeld. Op zich is dat niets bijzonders, roddelen gebeurt in elke kleine gemeenschap, maar in Rijnsburg is het kennelijk wel heel erg....

Er zijn ook wel redenen om aan te nemen dat er in Rijnsburg meer wordt geroddeld dan elders. De gezichtsbepalende inwoners zijn mannen die de kost verdienen met praten, want van zwijgen is nog nooit een handelaar rijk geworden. Daarbij komt dat een Rijnsburger nogal pronkerig is. Een bekend gezegde in het dorp luidt: 'Als een Katwijker een dubbeltje vindt, brengt hij het naar de bank. Een Rijnsburger legt het op de drempel.' In die sfeer is roddelen niet ongebruikelijk.

Het wordt iets anders als uitspraken op papier worden gezet. Daar houdt een Rijnsburger niet van, want dan wordt hij een officiële zegsman, iemand die op zijn uitlatingen kan worden aangesproken. Strating loste dit probleem op door al zijn gesprekspartners anoniem op te voeren. Dat kan een bezwaar zijn van een wetenschappelijke studie (waarin alles verifieerbaar moet zijn), maar heeft zich in dit geval ten goede gekeerd, want dankzij die anonieme woordvoerders is Strating erin geslaagd een goed en leesbaar beeld te schetsen van een gemeenschap die, met al zijn dorpse en burgerlijke elementen, moeilijk doorsnee kan worden genoemd.

Dat bijzondere schuilt vooral in het gegeven dat dagelijks honderden in bonte kleuren gespoten Rijnsburgse vrachtauto's door Europa rijden, met daarin bijna evenzoveel kleine zelfstandige handelaren (de 'lijnrijders'). Dat is opmerkelijk, omdat de bloemenhandel in de andere grote bloemencentra (Aalsmeer, Naaldwijk) voornamelijk door werknemers van grote bedrijven wordt bedreven.

De oorsprong van het fenomeen lijnrijder ligt volgens Strating in de eerste plaats in de geschiedenis van Rijnsburg. De dorpsgemeenschap bestond vroeger uit rijke grondbezitters en arme arbeiders. In de loop van de twintigste eeuw gingen landarbeiders, om wat bij te verdienen, een eigen handelslijn in bloemen opzetten, waarbij ze de inkoop, de administratie, het transport en de verkoop allemaal zelf regelden.

Dat patroon is blijven bestaan. Zo zijn er nog steeds jongens die een vrachtauto huren, op de veiling bloemen inkopen en daarmee bloemenwinkels in Europa (vooral Duitsland) langsrijden. Het is een bezigheid die relatief weinig investeringen en vooropleiding vergt, maar wel veel lef en handelsgeest.

De tweede reden waarom de lijnrijder een typisch Rijnsburgs fenomeen is, ligt volgens Strating in het gemeenschapsgevoel van de Rijnsburger. Een Rijnsburger hecht aan zijn (schoon)familie en zijn dorp. Wat er buiten Rijnsburg gebeurt, interesseert hem feitelijk niet. Zo kan het gebeuren dat een Rijnsburger vanuit zijn vrachtauto grote delen van Europa ziet, maar allesbehalve een kosmopoliet is geworden.

Gijs Zandbergen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden