Bloembollen rapen tot middernacht

DE MORTEL/AARLE-RIXTEL - Het lijkt net het verblijf van een studiereisje. In een grote ruimte van een manege in het Brabantse De Mortel zitten overal groepjes twintigers, en hier en daar een verdwaalde vijftiger. Er staan glazen cola op tafel, een groepje kijkt onderuitgezakt op de bank naar een Poolse soap, er wordt Jenga en kaart gespeeld, en een vrouw van rond de vijftig bakt in de keuken pannenkoeken.


Hoewel het er gezellig uitziet, is de reden voor het gezamenlijke verblijf een heel andere. Sinds afgelopen vrijdag verblijven zo'n 40 Polen en Roemenen in de manege, nadat de arbeidsinspectie, samen met de vreemdelingenpolitie, een inval deed bij tuinder Verschure in Aarle-Rixtel in Brabant.


Na inspectie bleek de huisvesting van de Oost-Europese arbeiders niet in orde en ook waren er signalen van uitbuiting. Volgens verklaringen van de arbeiders verdienden ze zo'n 4 euro per uur, werkten ze vaak 80 uur per week, sliepen ze met vier man op 10 vierkante meter en moesten ze vijf warme en twee koude douches met zo'n tachtig mensen delen.


Zerrina (24), Róza (21) en Anna (21) zijn drie Poolse studenten die sinds vrijdag in de manege verblijven. Ze zitten op een stapelbed in de slaapzaal. Op de bedden liggen toilettassen en benodigdheden om sigaretten te draaien. De studentes legden alledrie hun studie een jaartje stil om in Nederland geld te verdienen, om hun studie te financiëren.


Zerrina vertelt over het zware werk dat ze bij Verschure moest verrichten. 'We stonden de hele dag gebukt om bloembollen te rapen. Er werd geen onderscheid gemaakt tussen mannen en vrouwen. Als je even rechtop stond om je rug te strekken zei de baas: 'hop hop', omdat we verder moesten werken. Als er een grote lading was, werkten we soms van 6 uur 's ochtends tot middernacht, en dat dan 7 dagen per week. We wilden wel een andere baan zoeken, maar wanneer?'


Toen de inspectie donderdag bij de tuinder binnenviel, wisten de drie studentes meteen wat ze moesten doen: meegaan en een verklaring afleggen. 'Het was heel hectisch', zegt Róza. 'We hadden 15 minuten om te beslissen of we mee wilden of niet.'


Zo'n 40 arbeiders kozen ervoor geen aangifte te doen, en bij de tuinder te blijven. Volgens de Poolse studente Anna zijn dat vooral oudere mensen. 'Sommige mensen werkten er al elf jaar. Vorig jaar is er ook al een inval van de politie geweest, maar daarna veranderde er niets aan de werkomstandigheden. Voor oudere mensen is het een te groot risico om weg te gaan. Wij zijn nog jong en kunnen gemakkelijk ergens anders aan het werk, maar die garantie hebben zij niet.'


Migrada, een belangenvereniging voor arbeidsmigranten, zoekt nu naar nieuw werk voor de Poolse en Roemeense arbeiders die aangifte hebben gedaan tegen het tuindersbedrijf. Volgens voorzitter van Migrada Sonja Driessen schiet het vinden van banen op. 'We verwachten iedereen aankomende donderdag weer aan het werk te hebben. Veel werkgevers hebben zich al bij ons gemeld met een arbeidsplek voor de werknemers.'


Ondertussen gaat bij het grote tuindersbedrijf in Aarle-Rixtel het werk door alsof er niets gebeurd is. Tractors rijden af en aan, en op het erf staan een aantal busjes met Poolse kentekenplaten. Zolang het onderzoek nog loopt, hoeft de werkgever het werk niet stil te leggen. Wat de consequenties voor de tuinder zijn, is nog niet bekend. 'Eerst moeten alle arbeidsuren worden verwerkt om de misstanden aan te tonen', zegt Driessen van Migrada. Verschure wilde niet inhoudelijk op de zaak reageren.


Voor Zerrina, Róza en Anna is hun slechte ervaring bij de tuinder geen reden om het hoofd te laten hangen. 'We zien het als een nieuwe start', zegt Anna. 'We gaan niet terug voordat we geld hebben verdiend voor onze studies. Maar we hebben er vertrouwen in, we vinden hier wel een nieuwe baan.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden