Bloedtest longkanker op komst

Artsen kunnen in de toekomst mogelijk met een bloedtest bepalen of een vlekje op de longen van een patiënt goedaardig of kwaadaardig is.

AMSTERDAM - Wetenschappers hebben dertien eiwitten gevonden die in het bloed circuleren en die gezamenlijk als tumormerkstof kunnen dienen. Nu is vaak een biopsie of zelfs een operatie nodig om het onderscheid te kunnen maken.


De vinding kan van belang zijn voor de screening op longkanker. Die wordt bijna altijd veroorzaakt door roken en daarom is het aanlokkelijk bij (ex-)rokers regelmatig een CT-scan te maken. Als patiënten klachten krijgen, is het meestal te laat; vroegtijdige opsporing verhoogt de overlevingskansen.


Toch wordt die screening nog nergens gedaan, omdat de kans op overdiagnose groot is. Een CT-scan maakt alle vlekjes op de longen zichtbaar terwijl veruit de meeste daarvan onschuldig zijn. Dat is echter niet te zien, waardoor extra onderzoek nodig is: nóg een scan, een biopsie of een operatie.


Amerikaanse en Canadese wetenschappers denken dat die dure en belastende ingrepen met een bloedtest te voorkomen zijn. Slechts eenvijfde van alle patiënten die een biopsie of een ingreep ondergaan, heeft daadwerkelijk longkanker, schrijven ze vandaag in Science Translational Medicine.


Ze vergeleken longkankercellen met normale cellen en ontdekten een aantal eiwitten die relatief veel aan de buitenkant van tumorcellen zitten of vaak door de tumor worden afgescheiden. Die eiwitten belanden in het bloed en kunnen met geavanceerde technieken worden opgespoord.


Toen de wetenschappers eerdere onderzoeken naar dat soort merkstoffen bekeken, stuitten ze op meer eiwitten die de aanwezigheid van een longtumor kunnen verraden: bij elkaar 388. Daarvan leveren er volgens hen 13 de beste informatie: bij 90 procent van de patiënten met een goedaardig plekje in de longen bleek een bloedtest die uitslag later juist te voorspellen.


Maar andersom (bewijzen dat wél sprake is van kanker) is een stuk lastiger, zegt Robert Peric, longarts-oncoloog in het Rotterdamse Erasmus MC, en daarom is de test nog lang niet geschikt voor gebruik in het ziekenhuis. Hij noemt het onderzoek veelbelovend, maar waarschuwt dat aan tumormerkers een groot nadeel kleeft: het zijn eiwitten die ook bij gezonde mensen kunnen voorkomen (hoewel in kleinere hoeveelheden) of die kunnen duiden op andere aandoeningen. 'Een verhoogde waarde zegt dus niet genoeg om zeker te zijn van kanker.' Of de test een meerwaarde heeft, kan duidelijk worden als patiënten tijdens het ziekteverloop worden gevolgd, zegt hij. Dan kan worden achterhaald of de concentratie eiwitten in hun bloed verandert en of die dus echt iets zegt over de aanwezigheid van een tumor.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden