Bloedstollende teksten op laatste vluchtheuvel

Imposante vormgeving met muren van zeecontainers is allesoverheersend in opening van Zeeland Nazomerfestival.

Theater: Trojaanse Vrouwen ***

Trojaanse Vrouwen van Euripides en Kindertotenlieder van Mahler, regie Niek Kortekaas.


In ZNF, locatie Perkpolder bij Kloosterzande. theaterzeelandia.nl


Opmerkelijk: de Vlaamse minister van Cultuur Joke Schauvliege was wel bij de opening van de elfde editie van het Zeeland Nazomerfestival (ZNF). Zij hield een bevlogen toespraak over het belang van kunst en cultuur voor de samenleving. Maar haar Nederlandse collega uit Den Haag liet het afweten. Gelukkig was Karla Peijs, commissaris van de koningin in Zeeland en derhalve ook een hoogwaardigheidsbekleder, er ook. Zij sprak vol trots over cultuur in Zeeland en dat het ZNF voor de provincie niet alleen artistiek van groot belang is, maar ook een economisch belang dient.


Kunst en economie - het is een terugkerend onderwerp in Zeeland. Want nu de landelijke subsidie voor Theaterproductiehuis Zeelandia (dat behalve reguliere voorstellingen ook het ZNF produceert) op de tocht staat, moeten andere wegen worden bewandeld. Bijvoorbeeld een hechte samenwerking met de Vlaamse overheid, waarbij de minister bekendmaakte open te staan voor extra (financiële) bijdragen. Vlaanderen vindt cultuur namelijk wél belangrijk - zo liet zij fijntjes weten. Bovendien: in het ZNF vinden Vlaamse en Nederlandse theatermakers elkaar in uiteenlopende producties - van grote Griekse tragedies tot kleine persoonlijke Zeeuwse vertellingen. En dat op zeer verschillende locaties: van uitgestorven mosselbanken tot eenvoudige boerenschuren.


ZNF-directeur Henk Schoute, die in een interview onlangs liet weten een groot bewonderaar van Joop van den Ende te zijn, zei in zijn openingstoespraak met alles en iedereen te willen samenwerken: grote bedrijven, sterrenrestaurants, overheid en commercie, en ook met Henk en Ingrid. Niemand in Zeeland wordt van cultuur buitengesloten - dat was zijn boodschap.


Dat in Zeeland commercie en kunst elkaar in balans houden, is al elf jaar vooral te danken aan artistiek leider Alex Mallems, die ervoor zorgt dat kwaliteit voorop staat. Trojaanse Vrouwen, de openingsproductie van dit jaar, bewijst dat opnieuw. Een stuk over oorlog en wraak, over deportatie en vernedering, opgevoerd in een kaal niemandsland waar ooit de boot van Kruiningen naar Perkpolder voer.


De imposante vormgeving van regisseur Niek Kortekaas is in deze productie allesoverheersend. In de volle breedte van het enorme speelveld staan muren van zeecontainers opgesteld, de vrouwen dwalen rond op betonnen vloeren, te midden van vuilniszakken die de lijken van hun mannen bevatten. Ze zijn van de wereld afgesloten door grote stalen hekken met prikkeldraad en worden beschenen door fel zoeklicht.


Het is veel wat hier aan symboliek wordt tentoongesteld: vluchtelingenkamp, deportatiekamp, concentratiekamp. Op deze laatste vluchtheuvel treuren de Trojaanse vrouwen om hun mannen en zonen die gesneuveld zijn, en wachten gelaten op hun lot: de uitlevering aan hun Griekse overwinnaars. Voor hen zullen zij dienen als slavin, minnares, hoer.


Geen land meer, geen man, geen zonen - Euripides bezingt deze tragedie in een aantal bloedstollende monologen, prachtig vertaald door Judith Herzberg: kaal, geen woord te veel, elk woord raak. Met name Reinhilde Decleir als Hekabe is daarin groots: zij is met haar imposante lichaam en tekstbehandeling even onverzettelijk aards als kwetsbaar. Vooral de monoloog aan het graf van haar zoon gaat door merg en been. De jonge actrices die onder meer Kassandra en Andromache spelen, proberen wat meer drama in hun voordracht te leggen, maar dat is in deze toch al dramatische omgeving iets te veel van het goede.


Geheel passend tenslotte is de wijze waarop tekst en spel af en toe worden onderbroken door sopraan Els Mondelaers, die enkele van Mahlers Kindertotenlieder ten gehore brengt. Als zij zingt dat het onbegrijpelijk is dat na alle rampspoed die de mens treft, toch iedere dag de zon weer opkomt, begint het in Zeeland hard te regenen. Ook de natuur zal ons stervelingen leren wat nederigheid is.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden