ReportagePowerbank

Bloedplasma doneren bij de Powerbank was nog nooit zo makkelijk

Bloedplasma doneren duurt drie kwartier, aanzienlijk langer dan bloed doneren.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Met bloedplasma worden steeds meer levensreddende medicijnen gemaakt. Maar bij gebrek aan donoren is Nederland nog afhankelijk van landen die betalen voor donaties. Bloedbank Sanquin komt nu met de laagdrempelige Powerbank, een donatiepunt vermomd als fitnesscentrum. 

Een opgewekte gastvrouw die koffie en koek aanbiedt, tafeltjes waaraan mensen rustig iets eten: op het eerste gezicht lijkt het interieur van de Hammarskjöldhof 58 te Utrecht op een lunchcafé. Wie een een paar stappen  rechtdoor door een smal gangetje neemt, ziet dat er iets anders aan de hand is. Daar zitten mensen op grijze en felgele stoelen een boek te lezen of op hun mobiel te scrollen, terwijl hun bloed via een machine uit en daarna weer in hun lichaam stroomt.

De Powerbank is een plek waar mensen plasma doneren. Plasma is de vloeistof van bloed, zonder bloedcellen. Afgelopen donderdag opende de Powerbank officieel de deuren, midden in het winkelcentrum Nova op het Kanaleneiland in Utrecht. Vaak liggen bloedbanklocaties juist op plekken waar je niet zomaar langsloopt, zoals op bedrijventerreinen. ‘We hopen met deze locatie de naamsbekendheid van plasma doneren te vergroten en nieuwe donoren te trekken’, vertelt Marloes Metaal, woordvoerster van Sanquin. ‘Iedereen is hier welkom voor een kop koffie of wat meer informatie.’

Bloed uit Amerika

Jaarlijks groeit de vraag naar plasma doordat er steeds meer toepassingen voor de vloeistof komen. Wetenschappers maken er geneesmiddelen van voor al meer dan honderd aandoeningen, zoals afweerstoornissen of auto-immuunziekten. Alleen al in Nederland zijn zo’n 250.000 patiënten afhankelijk van plasmageneesmiddelen. Bloedbanken halen niet genoeg plasma op voor al deze patiënten en dus koopt Nederland het gedeeltelijk in uit Amerika. Daar zijn zulke donaties doen enorm populair, omdat mensen er geld voor krijgen. Om als land minder afhankelijk te zijn van Amerika als plasmaleverancier zijn meer eigen donoren nodig. 

Bloedplasma is een vloeistof met daarin onder andere zouten, vetten en eiwitten zoals antistoffen. Het heeft een gele kleur – de rode kleur krijgt bloed van de rode bloedcellen. De antistoffen gebruiken wetenschappers om geneesmiddelen mee te maken. Het is nog niet mogelijk om alle soorten antistoffen uit plasma na te maken, daarom blijven donaties zo belangrijk.

‘Ik help mensen graag waar ik kan’, vertelt de achttienjarige Peter van Oort, die op een stoel is neergeploft en nu voor de tweede keer plasma doneert. De donatie duurt ongeveer drie kwartier, beduidend langer dan een bloeddonatie. Dat komt omdat de machine het plasma uit het bloed filtert en daarna de bloedcellen weer terugstuurt. Hierdoor is plasma doneren minder belastend voor het lichaam dan een normale bloeddonatie. Je mag dan ook vaker plasma doneren: elke twee weken. ‘Maar als mensen eens in de twee maanden komen, zijn we ook al blij’, zegt een medewerker.

‘Ik sta volledig achter het idee om meer donoren te zoeken en zo minder afhankelijk te worden van plasma uit landen waar mensen betaald krijgen voor donaties, zoals Amerika’, reageert Frits Rosendaal arts-epidemioloog (LUMC). Of het gaat werken betwijfelt hij: ‘Ik weet niet of ik plasma zou willen doneren nadat ik net een broek bij de H&M heb gekocht. Maar het is een nieuw idee, goed om eens uit te proberen of het werkt.’

Eén nieuwe klant heeft in ieder geval de weg naar de nieuwe vestiging gevonden. Nadat een 48-jarige voorbijganger bij het woord Powerbank op de gevel eerst aan een sportschool dacht, komt hij uit nieuwsgierigheid naar binnen. ‘Ik heb in het verleden wel eens gedacht om te doneren, maar ik slik medicijnen en weet niet of het dan nog kan.’ Ja hoor, luidt het antwoord, ook met zijn medicatie is een donatie welkom, waarop de man zich inschrijft voor een eerste afspraak. 

Lees ook

Bloedbank Sanquin gaat op grote schaal plasma inzamelen van herstelde coronapatiënten
Bloedbank Sanquin gaat op grote schaal plasma inzamelen van herstelde coronapatiënten. Dit zogenoemde convalescent plasma bevat neutraliserende antistoffen die mogelijk gebruikt kunnen worden bij de behandeling van coronapatiënten, of om nieuwe besmettingen tegen te gaan. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden