Nieuws Buitenland

Bloederige veldslag in Gaza overschaduwt de opening van de nieuwe Amerikaanse ambassade in Jeruzalem

De bloedige veldslag tussen Palestijnse betogers en het Israëlische leger in Gaza heeft maandag de officiële opening overschaduwd van de nieuwe Amerikaanse ambassade in Jeruzalem. Op de Gazastrook kwamen meer dan 50 mensen om het leven. 

Palestijnse betogers buiten de Amerikaanse ambassade in Jeruzalem. Foto AP

Met de opening bezegelen de Verenigde Staten hun erkenning van Jeruzalem als hoofdstad van Israël. De ambassade van de VS zetelde tot maandag in Tel Aviv.

De ceremonie werd ’s middags bijgewoond door een grote delegatie, onder wie Ivanka Trump, de dochter van de Amerikaanse president Donald Trump; haar echtgenoot Jared Kushner, speciaal gezant van de VS voor het Midden-Oosten; minister van Financiën Steven Mnuchin en vier Republikeinse senatoren. In totaal waren er meer dan achthonderd genodigden.

President Trump zelf was thuis gebleven. In een tweet sprak hij van ‘een grote dag voor Israël’. In een opgenomen videoboodschap, afgespeeld tijdens de openingsceremonie, zei hij dat Israël een soevereine staat is die het recht heeft zijn eigen hoofdstad te kiezen, maar dat de VS zich volledig blijven inzetten voor een ‘duurzame vrede’ tussen Israël en de Palestijnen.

Hoewel de Israëlische premier Benjamin Netanyahu sprak van ‘een dag die voor generaties in ons nationaal geheugen zal worden gegrift’, is de verhuizing van de ambassade vooral een formele zaak. Zij wordt voorlopig gevestigd in het gebouw dat tot gisteren diende als consulaat. Afgezien van ambassadeur David Friedman en zijn naaste medewerkers blijven alle diplomaten in Tel Aviv. Pas als er een locatie wordt gevonden voor een nieuw gebouw komen zij over.

Woedende Palestijnen

Met de verhuizing van de ambassade lost Trump niettemin een belangrijke verkiezingsbelofte in. ‘Als president Trump een belofte doet, houdt hij zich daaraan’, zei Kushner tijdens de opening. Dit tot woede van de Palestijnen, die (Oost-)Jeruzalem zien als de hoofdstad van hun toekomstige staat.

‘Met deze stap heeft de Amerikaanse regering haar rol in het vredesproces opgegeven en de wereld, het Palestijnse volk en de Arabische en islamitische natie beledigd’, liet de Palestijnse president Mahmoud Abbas weten. Een prominente Hamas-leider, Ismail Radwan, beloofde dat het een zwarte dag zou worden voor het Amerikaanse volk omdat het zich verbonden heeft met de (Israëlische) bezetter en zijn agressie jegens het Palestijnse volk.

Tijdens de openingsceremonie in Jeruzalem hielden zo’n tweehonderd actievoerders buiten de deur van de ambassade een demonstratie. De politie nam Palestijnse vlaggen in beslag en arresteerde enkele betogers. Volgens de Israëlische krant Haaretz waren de meeste activisten Israëlische Arabieren.

Een agent trekt een protestbord uit de handen van een Palestijnse betoger. Foto AP

Kushner legt schuld bij Palestijnen

Kushner gaf de schuld van de ongeregeldheden in Gaza aan de Palestijnen. Ze zijn deel van het probleem en niet van de oplossing. Hij zei dat de weg naar vrede begon met een sterk Amerika dat ‘de waarheid’ erkent. Namelijk, in de woorden van Netanyahu, ‘dat Jeruzalem altijd is geweest en altijd zal zijn de hoofdstad van het Joodse volk, de hoofdstad van de Joodse staat’.

Internationaal heeft de verhuizing van de Amerikaanse ambassade veel kritiek losgemaakt. De Libanese premier Saad al-Hariri sprak van een ‘provocerende stap’ die alle wegen naar vrede zal blokkeren en extremisme zal aanwakkeren. Volgens de Turkse regering heeft Trumps besluit het Israëlische leger aangemoedigd om vreedzame Palestijnse betogers dood te schieten. Ook Egypte veroordeelde het geweld in Gaza, maar noemde de ambassade niet.

Israëlische en Palestijnse demonstranten voor de Amerikaanse ambassade. Foto AP

De wereldwijde Organisatie van Islamitische Landen wees de ‘betreurenswaardige actie’ van de regering-Trump af als een illegale beslissing en een aanval op de rechten van het Palestijnse volk. De Arabische Liga sprak van ‘een botte aanval op de gevoelens van Arabieren en moslims en een ernstige schending van de regels van het internationaal recht’.

Diverse ministers van landen van de Europese Unie, onder wie de Nederlandse minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken, noemden het Amerikaanse besluit een onverstandige beslissing die de spanningen in het Midden-Oosten zal vergroten. Vrijwel alle landen wereldwijd houden hun ambassades in Tel Aviv tot de kwestie Jeruzalem in een definitieve vredesregeling is opgelost. Alleen Guatemala en Paraguay hebben gezegd de stap te zullen volgen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.