Bloedbroederschap

De acteurs Matthijs van de Sande Bakhuyzen en Reinout Scholten van Aschat staan op de planken met (in) Koud Water, een stuk over vriendschap en levensvragen. Net echt.

'Kies je voor jezelf, of ga je trouwen, in de suburbs wonen, vrolijk zijn en de huisvrouw uithangen, omdat het hoort?', die vraag is volgens Matthijs van de Sande Bakhuyzen (24) de essentie van de voorstelling (in) Koud Water, die Toneelgroep Oostpool vanaf morgen herneemt. Hij speelt Jonathan, die verliefd wordt op zijn beste vriend Bobby, gespeeld door Reinout Scholten van Aschat (23) - ook in het echte leven een van zijn beste vrienden.

De net afgestudeerde acteurs leerden elkaar kennen door hun bevriende ouders: acteur Gijs Scholten van Aschat en de overleden regisseur Willem van de Sande Bakhuyzen. Ze zagen elkaar zo eens per jaar tijdens vakanties of etentjes, vrienden werden ze pas toen ze op de middelbare school beiden een passie voor toneelspelen ontwikkelden.

De link met de voorstelling (in) Koud Water- een bewerking van Michael Cunninghams boek Huis aan het einde van de wereld- is snel gelegd. Het zijn de jaren zeventig, eerste dag van de middelbare school, als Bobby en Jonathan elkaar ontmoeten. Tegenpolen zijn het. Jonathan de rusteloze druktemaker die naar hartelust spannende verhalen verzint en op jongens valt, Bobby de rustige zorgzame die zijn dagen stoned doorbrengt en niet bezig is met heersende conventies als: op wat voor geslacht val je? Niet het theater, maar muziek is hetgene dat hen bindt: Jimi Hendrix, The Doors, Van Morrison, o wat hadden ze Woodstock graag meegemaakt. Een intense, maar ingewikkelde vriendschap ontstaat.

Uitersten zijn de twee vrienden in het echt niet, 'maar Marcus (Azzini, regisseur, red.) heeft de rollen wel goed weggeven', zegt Van de Sande Bakhuyzen, terwijl hij zich uitrekt. 'Onze karakters zijn in dit stuk uitvergroot. Bobby aanschouwt alles van een afstandje, niet omdat hij ongevoelig is, maar omdat hij zich er op een rare, passieve manier bij neerlegt. Reinout is niet passief, maar hij is wel rustig, niet opgefokt.'

Scholten van Aschat: 'Matthijs heeft dezelfde rusteloosheid als zijn personage Jonathan. Hij trekt altijd alles in twijfel. In een supermarkt kan het bijvoorbeeld een issue worden wat we gaan eten: we kunnen pasta gorgonzola eten, maar ook pasta zalm.'

Van de Sande Bakhuyzen: 'Ik eet helemaal geen zalm.'

Scholten van Aschat: 'Pasta weet-ik-veel-wat, dan. Ik denk: het is allebei lekker, kies maar.'

Helpt het dat jullie vrienden zijn bij het spelen van dit stuk?

Scholten van Aschat: 'Ik denk het wel. Er is een band die je niet hoeft te vormen tijdens het repetitieproces. We hebben daarin een voorsprong, ook omdat de vriendschap tussen Bobby en Jonathan verder gaat dan affectie: het is echt liefde. Voor ons was het niet moeilijk intiem te worden. Het voelt ook geregeld alsof we als onszelf op het podium staan. Alsof we de schoonheid van onze vriendschap ervaren op dát moment.'

Maar enkel schoonheid is het in het stuk niet. In de voorstelling is het Jonathans moeder Alice (Judith van den Berg) die de twee vrienden uiteindelijk uit elkaar drijft. Dat de liefde die ze van Jonathan kreeg nu gericht is op Bobby, kan ze maar moeilijk verkroppen. Dat Jonathans geliefdeook nog een jongen is, maakt het er niet makkelijker op. Jonathan verhuist van Cleveland naar New York om daar te studeren, Bobby gaat hem een paar jaar later achterna. Hij trekt in bij Jonathan en diens beste vriendin Clare (ook gespeeld door Judith van den Berg), die uiteindelijk zwanger wordt van hem. Los van alle heersende conventies besluiten ze het kind met zijn drieën op te voeden. In Woodstock. Het zijn inmiddels de jaren tachtig en 'de aandoening', oftewel aids, rukt op. Jonathan is doodsbang de ziekte te hebben. De vrolijke onbesuisdheid heeft plaatsgemaakt voor twijfels en angsten.

Het was regisseur Marcus Azzini die Michael Cunninghams boek Huis aan het einde van de wereld graag op het toneel wilde brengen. 'Hij woont samen met zijn vriend en voedt daarnaast met een goede vriendin een kind op', zegt Scholten van Aschat. 'Dat maakt het nog persoonlijker deze voorstelling te maken. Sowieso raakt de levensvraag: hoe verhoud je je tot het leven en de maatschappij, mij wel. Ik vind dat heel typerend voor twintigers van alle tijden enonze generatie in het bijzonder.'

Van de Sande Bakhuyzen: 'Hoeveel mensen zijn op dit moment niet fucked up omdat ze niet weten wat ze willen? Omdat eigenlijk alles kan, maar ook weer niet, omdat je ook succesvol moet zijn voor de rest van de wereld.'

Scholten van Aschat: 'Dat maakt het stuk extreem actueel. Ik heb het idee dat wij in deze tijd een beetje lost zijn. Er is geen houvast meer, in de vorm van geloof bijvoorbeeld.'

Van de Sande Bakhuyzen: 'Niets is meer baanbrekend, dus mensen gaan steeds meer op zoek naar extremen. Ik vind het ook moeilijk. Ik ben opgeleid als acteur, maar ik wil ook regisseren, ik wil scripts schrijven, een documentaire maken.'

Scholten van Aschat: 'We kunnen veel leren van die gasten die de film Rabat hebben gemaakt. Dat zijn goede vrienden die met weinig geld en veel liefde een verhaal hebben gemaakt. Zonder de gangbare acteurs en al die filmfondsen. Dat vind ik hoopgevend. Wij zijn een heel creatieve generatie, die meer wil en ook ziet dat er meer kan en moet.'

Van de Sande Bakhuyzen: 'Het zou tof zijn als er groepen ontstaan. Je koopt een camera, die zijn supergoedkoop, en maakt met een paar mensen met wie je goed kunt samenwerken een film - zonder al die omroepen die inspraak hebben. Daar wordt het alleen maar slechter van.'

Jullie generatie is creatiever dan de generatie-Bokma?

Van de Sande Bakhuyzen: 'Nee.' Lacht verontschuldigend. 'Daar kunnen wij ook nog heel veel van leren.'

(in) Koud Water speelt vanaf 26 t/m 31/10 in Frascati, Amsterdam. Daarna tournee. oostpool.nl.

CV Reinout Scholten van Aschat

1989

Geboren op 28 juni

2001 - 2007

Atheneum op het Hervormd Lyceum Zuid in Amsterdam

2005 - 2009

Speelt Roderick in de serie Gooische Vrouwen

2011

Speelt Rem in de film De Heineken Ontvoering

2011 en 2012

Speelt Bobby in het toneelstuk (in) Koud Water bij Toneelgroep Oostpool

2008 - 2012

Toneelacademie Maastricht

2012

Winnaar Gouden Kalf voor beste acteur voor zijn rol als Rem in De Heineken Ontvoering

2012 Speelt Cassio in Othello van Toneelgroep Amsterdam

Is zoon van acteur Gijs Scholten van Aschat.

CV Matthijs van de Sande Bakhuyzen

1988

Geboren op 16 oktober

1999 - 2000

Speelt Erik in de televisieserie De Daltons

2000 - 2006

Barlaeus Gymnasium Amsterdam

2006

Speelt Jordi in de film Afblijven

2007

Speelt Erik in de serie De Daltons, de jongensjaren

2007 - 2011

Toneelacademie Maastricht

2008

Speelt Arnout in de film Bloedbroeders

2010

peelt Ceasar in de film Schemer

2011 en 2012

Jonathan in het toneelstuk (in) Koud Water van Toneelgroep Oostpool

Is zoon van de overleden regisseur Willem van de Sande Bakhuyzen en regiseusse Adriënne Wurpel.

Wat vind je van de kritiek dat het winnen van het Kalf door twee jonge acteurs, Hannah Hoekstra en jij, afdoet aan het prestige van de prijs?

'Ik snap dat wel. Ik had zelf ook niet verwacht dat ik als debutant een prijs zou winnen. Ik besef dat het een heel bijzondere kans was deze rol te spelen en ik vind het tof dat het zo gewaardeerd wordt. Maar ik begrijp ook dat als je langer in het vak zit en naar zo'n prijs toe werkt, dat het dan iets vreemds heeft.'

Je vader (acteur Gijs Scholten van Aschat) heeft het Kalf voor beste acteur zelfs nog niet gewonnen.

'Dat is heel raar, maar ook te gek. Ik heb natuurlijk ook het gevoel dat ik me moet losrukken van hem. Dat ik me moet bewijzen als zelfstandig acteur en men mij niet meer ziet als 'zoon van'. Ik denk dat deze prijs daar wel bij helpt. Maar ik hoef mezelf niet voor de gek te houden door te denken dat ik er nu ben.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden