Nieuws Bloeddonors

Bloedbank naarstig op zoek naar donoren met niet-westerse achtergrond

‘Etnisch profileren? Die ene keer graag!’ Met deze slogan probeert bloedbank Sanquin nieuwe donors te werven met een migratie-achtergrond. Vooralsnog zijn er maar weinig mensen met niet-westerse wortels die in Nederland bloed doneren, terwijl zij relatief vaker bloed nodig hebben.

Veel mensen weten niet dat mensen met een migratie-achtergrond ander bloed hebben. Beeld ANP

Aan onder anderen Turken, Marokkanen, Antillianen en Surinamers die bloed geven is al langere tijd een groot tekort. Terwijl het aantal patiënten met die afkomst dat bloed nodig heeft, naar verhouding even groot is als het aantal westerse patiënten. De bloedbank is daarom momenteel bezig een nieuwe campagne op te zetten om mensen met een niet-westerse achtergrond te overtuigen donor te worden. ‘Het doel is voornamelijk bewustzijn te creëren, bijvoorbeeld met de hulp van influencers. Want bijna niemand weet dat mensen met een migratie-achtergrond ander bloed hebben’, zegt Khadija Kerissi van Sanquin.

Bij een bloedtransfusie is het van belang dat het bloed van een donor past bij het bloed van de ontvanger. Anders bestaat de kans dat het afweersysteem het gedoneerde bloed aanmerkt als lichaamsvreemd en afstoot. Er zijn zo’n 360 bloedgroepvariaties bekend. Mensen met een migratie-achtergrond hebben vaak andere bloedgroepen dan autochtone Nederlanders.

De Nederlandse bevolking bestaat voor bijna 13 procent uit niet-Noordwest-Europese migranten. Welk deel van hen bloed geeft, is niet bekend, omdat de etniciteit bij bloeddonatie niet wordt geregistreerd. Sanquin constateert wel dat specifieke bloedgroepen die veel voorkomen in andere werelddelen niet vaak bij de huidige donors voorkomt.

Bloedgerelateerde aandoeningen 

Dat tekort is een extra probleem, omdat niet-westerse migranten vaker bloedgerelateerde aandoeningen hebben, zoals sikkelcelziekte (bij Afrikanen) en thalassemie (bij Aziaten), en dus relatief vaker bloed nodig hebben. Bij orgaan- en stamceldonatie speelt hetzelfde probleem.

Het is niet voor het eerst dat Sanquin aan de bel trekt. In 2017 riep het mensen met een migratie-achtergrond al op bloed te geven. Een campagne haalde toen niet genoeg uit, mede vanwege uitval van de nieuwe aanwas aan donors. ‘Het is een blijvend probleem’, zegt Kerissi.

Om meer inzicht te krijgen in de achterliggende redenen voor het tekort heeft Sanquin zelf onderzoek verricht. Er zijn verschillende verklaringen voor de terughoudendheid, stelt onderzoeker Lisa Klinkenberg van Sanquin Donorstudies. Zo hebben niet-westerse migranten vaak geen donors in hun familie of kennissenkring. Daardoor ontbreekt ook inzicht in het belang van het geven van bloed.

Dialoog 

‘Veel Nederlanders met een Afrikaanse of Aziatische achtergrond weten niet dat hun bloed specifieke kenmerken heeft of dat bepaalde bloedziektes in hun groep vaker voorkomen’, verklaart Klinkenberg op de website van Sanquin. Ze denkt daarom dat een dialoog beter werkt dan alleen inzetten op werving. ‘Het risico bestaat dat mensen zich verplicht voelen donor te worden, zonder er goed over te hebben nagedacht. Dat leidt vaak later weer tot uitschrijvingen.’

Transfusiearts Peter van den Burg van Sanquin voegt daar  een cultureel argument aan toe. ‘In Nederland is het heel normaal dat je vrijwillig bloed afstaat voor mensen die je helemaal niet kent. In Afrikaanse landen is dat heel anders. Daar doneer je alleen bloed voor een familielid of als je er geld voor krijgt.’

Ondertussen wordt er ook gezocht naar technologische oplossingen voor het tekort aan diversiteit in donorbloed. Zo kunnen ontwikkelingen rond kweekbloed en kunst- en zelfs dierlijke organen ervoor zorgen dat er op termijn minder specifieke donors nodig zijn. Ook registratie van etniciteit bij bloeddonatie zou kunnen helpen om specifieker te kunnen werven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden