Bloed, zweet en pillen

Die eigenwijze Galliërs beseften al vroeg dat een goed dieet tot grote successen bij de Olympische Spelen moest leiden. Maar wat wás nou precies een uitgebalanceerd dieet?...

Potentieel deelnemer Obelix dacht, in gesprek met druïde Panoramix, dat de sleutel lag in het verorberen van vele everzwijnen.

De dikke Galliër mocht in Olympia niet uitkomen. Niet vanwege die zwijnen, maar doordat de beruchte, door Panoramix gebrouwen toverdrank, gemaakt van de maretak, helaas verboden was. De Romeinen mochten dan wel rare jongens zijn, gek waren ze natuurlijk ook niet. De dopingwetten van de Spelen verboden - toen al! - gebruik van competitievervalsende middeltjes.

De bij de Romeinen zo gevreesde drank was een prima werkend voedingssupplement waar ook in het jaar 2002 zeker een grote markt voor zou bestaan. Panoramix, de Willy Voet van de oudheid, zou als verzorger bij de Tour de France bijzonder populair zijn. Wat wil je ook: zijn brouwsel verbeterde het presteren zichtbaar, zonder al te vervelende bijwerkingen.

Geldt dat ook voor de vele sportsupplementen die heden ten dage daadwerkelijk op de markt verschijnen? Veel wetenschappers vinden van niet. Ze bezigen woorden als 'flauwekul', 'consumentenmisleiding', 'schadelijk voor gezondheid en portemonnee'. Weg met al die potjes, beperk je tot een uitgebalanceerd dieet, minder vet, meer fruit, hap weg die bruine boterham met kaas en de sportieve prestaties zullen verbeteren.

De huidige 'pilmentaliteit' (de term komt uit een recente publicatie van het Nederlands Centrum voor Dopingvraagstukken) is in Nederland goed voor een omzet van 270 miljoen euro, maar het levert 'de sporter weinig tot niets op. Sportprestaties komen alleen tot stand met een lange mars van bloed, zweet en trainen'. Maar wie heeft er nog zin in die veldtocht, als de potjesmakers snellere en makkelijker resultaten beloven?

Het was een divers gezelschap dat deze maand op Papendal aanschoof om te praten over nut en onzin van voedingssupplementen. Aan de ene kant een keur aan wetenschappers, aan de andere zijde vertegenwoordigers uit de branche. Laatstgenoemden oogden wat bedremmeld, de voorgaande weken hadden ze weinig reden tot vreugde gehad. Hun producten zouden niet deugen, zouden 'vervuild' zijn met stoffen die niet in supplementen thuishoren.

En nu moesten ze op een door hen zelf gesponsorde themadag over sportvoeding, lezingen aanhoren van wetenschappers die stuk voor stuk vertelden dat hun mooie waar eigenlijk waardeloos was. Deskundigen als Harm Kuipers, Fred Brouns en Gerard Rietjens, alle afkomstig van de universiteit van Maastricht, sloegen het gehoor te Papendal om de oren met vele klinische onderzoeken. Conclusies: het slikken van stoffen als carnitine, creatine en IGF-1 is min of meer zinloos, bij te veel gebruik soms zelfs schadelijk.

Ja, oordeelde Rietjens, een deelnemer aan de Tour de France of een triatleet die de Iron Man van Hawaii aflegt, zal met zijn verbruik van 5000 tot 8000 kilocalorieën per dag wellicht aanvulling nodig hebben. Maar al die andere (breedte)sporters? Nee hoor, en weer klonk de roep om dat gevarieerde dieet.

De producenten sloegen later op de dag op hun beurt nog even terug in de vorm van Wim van Gelder, directielid van Numico, dat binnenkort met sportsupplementen de Nederlandse markt zal betreden. Van Gelder toonde óók wetenschappelijke rapporten, rapportages die wel degelijk het nut van supplementen als creatine en carnitine aantoonden. Sommige van die onderzoeksrapporten overigens eveneens van de hand van Harm Kuipers.

Wat moet de consument met al deze tegenstrijdige informatie? Zal hij zich laten afschrikken door de recente publicaties? Of valt hij voor de kleurige advertenties vol gebruikende levensgenieters? Onder het mom van 'baat het niet, het schaadt ook niet' zullen de potjes over de toonbank blijven gaan en zal die jaarlijkse omzet van de branche niet in gevaar komen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.