REPORTAGE

Blingpaleis of architectonische triomf?

Vorige week werd het particulier museum Fondation Louis Vuitton in Parijs geopend. Er is kritiek en bewondering, maar vooral: trots.

Museum Fondation Louis Vuitton van architect Frank Gehry in het Bois de Boulogne in Parijs.Beeld Iwan Baan

Als een gigantische zeilboot van glas is de Fondation Louis Vuitton van Frank Gehry aangemeerd in het Bois de Boulogne in Parijs. Een architectonische triomf, zeggen de bewonderaars. Een blingpaleis voor de rijkste man van Frankrijk, vinden de tegenstanders.

Vorige week werd het particulier museum voor moderne kunst geopend. Over een ding zijn vriend en vijand het eens: de Fondation Louis Vuitton is een onmiskenbaar spectaculair gebouw, dat op flamboyante wijze uit het bos oprijst. Bij architect Gehry besteld door Bernard Arnault, topman van luxeconcern Louis Vuitton Moët Hennessy (LVMH), de rijkste man van Frankrijk met een geschat vermogen van 21 miljard euro.

Peter Gehry steekt tijdens een persconferentie zijn middelvinger op als hij door een journalist wordt beticht van 'spektarchitectuur'.Beeld geen credt

Het idee voor de Fondation dateert al uit 1990. Toen Arnault in 2001 Gehry's Guggenheimmuseum in Bilbao zag, wist hij zeker: deze man moet mijn museum gaan bouwen. De Fondation is even sculpturaal als het Guggenheim, maar oogt toch heel anders. In de oude industriestad Bilbao gebruikte hij golvend aluminium, in het Bois de Boulogne creëerde hij een enorme serre van semitransparant glas, gesteund door houten balken.

De Franse kranten schreven enthousiast over het nieuwe museum. Ook Vanity Fair was vol lof: 'Dit lijkt op niets wat Parijs eerder heeft gezien: gespierd en delicaat, nuttig en fantastisch, het huwelijk van culturele ambitie en private ondernemersgeest. Het resultaat is een triomf', aldus het Amerikaanse tijdschrift.

Architectuurcritici waren zuiniger. Dit krijg je als je te veel geld tot je beschikking hebt, meende Oliver Wainwright in The Guardian. Wainwright hekelde de gebrekkige functionaliteit van het museum. De Fondation bestaat uit twee met elkaar verbonden gebouwen, bekleed met witte betontegels. Daaroverheen zijn twaalf glazen zeilen geplaatst. Het resultaat is een gebouw waarin veel loze ruimte zit. 'Van een oppervlakte van 11 duizend vierkante meter is slechts 3.850 vierkante meter bestemd voor exposities. De rest voelt overbodig aan, als een overdaad aan vet van een project waar te veel geld naar toe werd gesmeten.'

De middelvinger van Gehry

Frank Gehry (85) is een 'starchitect'. Critici zien hem als een man van het flamboyante, maar loze gebaar, de exponent van een systeem, waarin sterarchitecten hun naam verlenen aan veel te dure prestigeprojecten. Toen hij onlangs op een persconferentie in het Spaanse Oviedo weer eens werd beticht van 'spektarchitectuur', stak hij zijn middelvinger op naar de journalist die hem bekritiseerde, terwijl hij opmerkte dat '98 procent van de architectuur die nu wordt gebouwd pure shit is'.

Een vroeg model van het particulier museum Fondation Louis Vuitton in Parijs.Beeld ANP

Het Franse Le Courrier de l'Architecture koppelt de vaker geuite kritiek op Gehry's spektakelarchitectuur aan irritatie over de rijkdom van Bernard Arnault - impopulair in Frankrijk omdat hij wegens de hoge belastingen naar België wilde 'vluchten'. Criticus Jean-Philippe Hugron kan een zekere bewondering voor het gedurfde, technologisch geavanceerde ontwerp van Gehry niet onderdrukken, maar kraakt vervolgens 'de leegheid, de irrationaliteit en de vrijblijvendheid' van het gebouw. 'De Fondation Louis Vuitton is een kostbaar spektakel dat evenzeer verrukking als verontwaardiging oproept. Zij symboliseert bovenal haar tijdperk met zijn excessen. Ze is een ode aan de zelfgenoegzaamheid en aan het merk', aldus Hugron.

In de Franse mainstreammedia overheerste echter een gevoel van trots. Met de Fondation Louis Vuitton en het onlangs heropende Musée Picasso heeft Parijs er weer twee topattracties bij. Zo'n oppepper kan de Franse hoofdstad best gebruiken. Parijs is harmonieus, klassiek en elegant, maar volgens critici te weinig dynamisch.

Met de Fondation Louis Vuitton heeft Parijs er weer een hedendaagse attractie bij, zoals eerder de piramide van het Louvre of het Centre Pompidou. Een hedendaags kunstkasteel dat kan uitgroeien tot een van de iconen van de stad.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden