Blingbling moet vooral niet blinken in de Bijlmer

De politie adviseert in Amsterdam Zuidoost kostbare sieraden niet te opzichtig te dragen. Schuift ze daarmee haar verantwoordelijkheid af?

AMSTERDAM - Brian (29), onder vrienden beter bekend onder de naam 'Starring', wandelt met zijn moeder en twee zoontjes langs de etalages van winkelcentrum Amsterdamse Poort in Amsterdam Zuidoost. 'Wacht. Niks zeggen: ik weet precies wat u gaat vragen', zegt hij als hij wordt aangesproken. Hij toont zijn met massief goud versierde handen. De zon gunt de acht blinkende ringen hun maximale effect. 'U gaat vragen of ik bang ben voor rovers. En het antwoord is: natuurlijk niet.'

Dinsdag ontraadde de politie Amsterdam-Amstelland de bewoners van Amsterdam Zuidoost in een persbericht kostbare sieraden te dragen. In juli vonden in het stadsdeel zes overvallen plaats van 'kettingrukkers', criminelen die mensen op straat van hun sieraden beroven. 'We willen voorkomen dat mensen hun eigendommen kwijtraken. Daarom adviseren we om sieraden op straat niet al te opzichtig, maar onder kleding te dragen', luidt de tekst op de website van het korps.

'Overdreven, vindt Ben (62) de waarschuwing. Samen met buurtgenoot Claudia, draagster van een subtiel gouden collier, drinkt hij verse jus d'orange op het terras van een cafetaria.

'De media vertellen al jaren dat de Bijlmer levensgevaarlijk is. Dat zijn opgeblazen leugens. Natuurlijk wordt hier wel eens een overval gepleegd, ook wordt er soms geschoten. Maar dat gebeurt overal, zelfs in Delfzijl.'

Maar de repercussies van het persbericht reiken verder dan de zoveelste bevlekking van het chronisch smoezelige blazoen van het Amsterdamse stadsdeel. Het roept de vraag op waar de verantwoordelijk van de politie eindigt en die van de burger begint, of vice versa.

'Sociaal-maatschappelijk is dit een zeer afkeurenswaardige uitspraak', vindt strafrechtadvocate Inez Weski. 'Nog los van het feit dat hier een heel stadsdeel wordt gediskwalificeerd, klinkt erin door dat de politie de veiligheid van de mensen niet kan garanderen. Zo van: U woont in de prairie, daar heerst geen recht.'

Weski hekelt de 'zoek-het-zelf-maar-uit-sfeer' die gedurende deze kabinetsperiode steeds duidelijker klinkt in het maatschappelijke debat. 'Zo'n uitspraak impliceert dat veiligheid en in het verlengde daarvan ook justitie de verantwoordelijkheid van de burger zelf worden.' Ze refereert aan de gestaalde taal waarmee Ivo Opstelten, Minister van Veiligheid en Justitie, begin dit jaar goedkeurde dat slachtoffers van een overval niet gestraft worden wanneer ze zich verweren tegen hun belagers.

Het persbericht was niet bedoeld als uiting van machteloosheid, blijkt uit een ingezonden brief van Korpschef Pieter-Jaap Aalbersberg, die woensdag in Het Parool stond. Hij benadrukt dat ieder mens van agenten mag verwachten dat die alles in het werk stellen om hem of haar en de bezittingen van die persoon te beschermen. Daarnaast vindt hij echter dat de politie ook preventieve adviezen moet geven, zodat mensen zelf hun veiligheid kunnen vergroten.

'Veiligheid begint bij de eigen verantwoordelijkheid van de burger', vindt ook Hans Boutellier, directeur van het Verwey Jonker Instituut voor maatschappelijke vraagstukken. Maar die verantwoordelijkheid kent grenzen. Als de politie vrouwen aan zou raden zich fatsoenlijk te kleden wegens aanrandingsgevaar, of mensen zou adviseren een wapen aan te schaffen ter bescherming van lijf en goed, dan wordt die grens wat Boutellier betreft overschreden.

Sieraden vindt hij randgevallen, net als mobiele telefoons. Ook het gebruik daarvan acht de politie niet overal veilig, zo blijkt uit de borden die al geruime tijd in een aantal grootstedelijke wijken staan. De borden tonen het silhouet van een telefonerend mannetje, vergezeld van de onheilspellende tekst 'use it, lose it'.

Dit soort aanspraken op de eigen verantwoordelijkheid van Nederlanders hebben geen strafrechtelijke implicaties, zegt Tineke Cleiren, Hoogleraar Strafprocesrecht aan de Universiteit Leiden. 'De politie is verantwoordelijk voor de handhaving van het recht en kan die verantwoordelijkheid niet wegschuiven.'

Toch is het geen onzin dat de politie zo'n waarschuwing afgeeft, vindt Brian. 'Het is goed dat mensen af en toe horen dat ze moeten oppassen op straat. Dat doe ik ook, zeker als ik hier veel politie zie.' Alsof het afgesproken werk is, wordt hij gepasseerd door twee patrouillerende agenten, nagezwaaid door een kluitje uitbundig met blingbling behangen pubers met softijsjes.

'Laten we het nou niet onder stoelen of banken steken', zegt Brian. 'Iedereen wil opvallen met zijn uiterlijk. De een heeft schoenen van duizenden euro's, de ander een prachtig kapsel. Ik heb gouden ringen. Dat moet kunnen.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden