Blindpartij blijft bron van blunders

Leerzaam voor de schaakgeschiedenisstudent zijn de boeken van de eerste Ambertoernooien. Bij de première in 1992 schreef sponsor Joop van Oosterom dat het uitnodigingsbeleid niet uitsluitend op Elo-punten was gebaseerd maar ook op toekomstverwachtingen én gedrag in het verleden....

Gari Kasparov behoort evenmin tot het selecte groepje dat steeds opnieuw wordt uitgenodigd. Bij een vorige gelegenheid schreef ik eens dat Kasparov niet van blindschaak houdt en het organisatiecomité niet van Kasparov maar dat was slechts ten dele juist. Volgens Van Oosterom stond Kasparov wel degelijk op de invitatielijst van het eerste toernooi waarin alleen rapidschaak werd gespeeld. Hij was verhinderd, beloofde de volgende keer wel te komen maar zag van deelname af toen hij vernam dat blindschaak aan het programma was toegevoegd. Hij wilde zijn geestelijke gezondheid niet in gevaar brengen.

Eigenlijk is het verrassend dat het blindschaken tien jaar lang is gebleven want over de eerste aflevering in 1993 was Van Oosterom niet bijster te spreken: 'Ik denk niet dat we ermee door zullen gaan want te vaak worden de blindpartijen bedorven door grove blunders. De rapidpartijen zijn veel mooier.' Kennelijk heeft de sponsor zich geschikt naar de wens van de spelers om het blindschaken als discipline te handhaven.

Toch is Van Oosteroms bezwaar nog steeds valide. Elk jaar gebeurt in de blindpartijen wel iets vreselijks dat in geen andere vorm van schaken mogelijk is. Ditmaal voltrok het ergste drama zich in de tiende ronde:

Zie diagram 1

Topalov - Piket na de 65ste zet van wit. Topalov probeerde al 22 zetten lang dit eindspel te winnen en had gestaag vorderingen gemaakt. Toen gebeurde het volgende:

65 ... Tf5-g5 66. Df7-g7+ Tg5xg7

En wit gaf op. Topalov dacht dat zwart 65 ... Kh6-g5 had gespeeld en gaf een in zijn ogen verantwoord schaakje.

De beste blindschaker was ditmaal Alexander Morozevitsj die bij zijn debuut in Monaco ongeslagen bleef en negen punten uit elf partijen haalde. Morozevitsj won ook het gecombineerde klassement. Met een score van 15,5 uit 22 bleef hij Sjirov een half punt voor. Gelfand won het rapidtoernooi met 7,5 uit 11.

Tegenvallend was het resultaat van Kramnik die in beide disciplines op een score van vijftig procent bleef steken. Volgens Harmen Jonkman op de prachtige nieuwe site www.schakers.info ging de andere wereldkampioen niet onder zijn matige prestaties gebukt en vermaakte hij zich uitstekend in het nachtleven van Monaco. In de toernooizaal ging het minder:

Ivantsjoek - KramnikMonaco blind

1. e2-e4 e7-e5 2. Pg1-f3 Pb8-c6 3. Lf1-b5 a7-a6 4. Lb5-a4 Pg8-f6 5. 0-0 Lf8-e7 6. La4xc6 d7xc6 7. d2-d3 Pf6-d7 8. Pb1-d2 0-0 9. Pd2-c4 f7-f6 10. Pf3-h4 Pd7-c5 11. Ph4-f5 Lc8xf5 12. e4xf5 Dd8-d5 13. Dd1-g4 Tf8-e8 14. Tf1-e1

De onschuldige variant met 6. Lxc6 beleeft de laatste tijd een revival. Zwarts verstandigste zet is nu ongetwijfeld 14 ... Tad8.

14 ... e5-e4

Soms is het ongunstig de klassieken te kennen. De zet werd eerder gespeeld door Karpov.

15. Pc4-e3 Dd5-e5

Sterker is misschien 15 ... Dd4. Na 16. f3 Pa4! 17. Dxe4 Lc5 18. Dxd4 Lxd4 19. Tb1 Te7 heeft zwart behoorlijke compensatie voor de verloren pion.

16. Pe3-f1!

Een aanzienlijke versterking ten opzichte van een in 1984 in Oslo gespeelde partij Wedberg - Karpov. Daarin maakte wit snel remise met 16. Pc4 Dd5 17. Pe3 De5.

16 ... Le7-f8 17. Pf1-g3

Bezegelt het lot van pion e4.

17 ... Ta8-d8 18. h2-h4

Misschien gaat 18. dxe4 ook 18 ... Pxe4? 19. Pxe4 Dxe4 20. Txe4 Txe4 21. Lf4! maar het kan geen kwaad eerst de onderste rij combinaties uit de stelling te halen.

18 ... De5-d4 19. d3xe4 Dd4-c4

Zie diagram 2

Het lijkt alsof zwart nog aardig tegenspel heeft maar Ivantsjoek vindt een mooie combinatie.

20. Lc1-e3! Pc5xe4 21. b2-b3 Dc4xc2

Alle damezetten leiden tot materiaalverlies. Na 21 ... Db4 komt 22. a3.

22. Te1-c1 Dc2-d3 23. Tc1-d1 Dd3xd1+ 24. Ta1xd1 Td8xd1+ 25. Dg4xd1 Pe4xg3 26. Dd1-d3! Pg3-e4

Nog één zet - ... Pe4-d6 - en zwarts stelling is onneembaar. Maar wit is juist op tijd.

27. Dd3-c4+ Kg8-h8 28. Dc4-f7 Te8-d8 29. f2-f3 Pe4-c3 30. Df7xc7 Td8-d1+ 31. Kg1-f2 Kh8-g8 32. Dc7-c8 Td1-d5

Zie diagram 3

33. Le3-c5!

Schitterend. De dame is drie zwarte stukken de baas.

33 ... Td5xc5 34. Dc8-e6+ Kg8-h8 35. De6-f7 Pc3-e4+ 36. f3xe4 Tc5-c2+ 37. Kf2-f3 Tc2-c3+ 38. Kf3-e2 ...

Zwart geeft op. Deze partij schonk Ivantsjoek zo veel vreugde dat hij even later in de lift van het hotel met zijn vader stond te zingen.

Jeroen Piket en Loek van Wely speelden een ondergeschikte rol al hadden beiden hun momenten. Van Wely schakelde in de tiende ronde Gelfand uit voor de hoofdprijs door hem tweemaal te verslaan en Piket was dichtbij een 2-0 overwinning op Kramnik (het werd 1-1). De onderlinge rapidpartij was een van de aardigste van het toernooi.

Piket - Van WelyMonaco rapid

1. d2-d4 d7-d5 2. c2-c4 c7-c6 3. Pg1-f3 Pg8-f6 4. e2-e3 Lc8-f5 5. Pb1-c3 e7-e6 6. Pf3-h4 Lf5-e4 7. f2-f3 Le4-g6 8. Dd1-b3 Dd8-c7 9. Lc1-d2 Pb8-d7 10. g2-g3 Lf8-e7 11. c4xd5 e6xd5 12. 0-0-0 0-0

Een wederzijdse stormloop ligt in het verschiet maar snel blijkt dat wits aanval het gevaarlijkst is.

13. Ph4xg6 h7xg6 14. Kc1-b1 a7-a5 15. Db3-c2 c6-c5 16. g3-g4 c5xd4 17. e3xd4 Pd7-b6 18. h2-h4 Ta8-c8 19. h4-h5 g6-g5 20. Ld2xg5 Pf6xg4 21. Lg5-c1

Ook 21. h6 ziet er niet slecht uit.

21 ... Pg4-f6 22. Lf1-d3 Kg8-h8 23. Td1-g1 Pb6-c4 24. Dc2-g2 Tf8-g8

Zie diagram 4

Nu houdt zwart na 24. h6 g6 de lijnen gesloten. Na de volgende zet lukt dat niet meer.

25. Ld3-g6! Le7-f8 26. h5-h6!

Een prachtige combinatie waarvan de pointe blijkt bij de 32ste zet.

26 ... g7xh6 27. Lc1xh6 Tg8xg6 28. Lh6-f4+ Pf6-h7 29. Lf4xc7 Tg6xg2 30. Tg1xg2 Tc8xc7 31. Th1-g1 Ph7-f6 32. Pc3xd5!

Want na 32 ... Pxd5 33. Th2 is het mat.

32 ... Tc7-c6 33. Tg1-h1+ Pf6-h7 34. Tg2-h2 Kh8-g8 35. Th2xh7 Pc4-d2+ 36. Kb1-a1 Pd2xf3 37. a2-a3 Pf3-g5 38. Th7-h5 Tc6-g6 39. Pd5-f4 ...

Zwart geeft op.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden