NIEUWSSensoren op het station

Blinde Big Brother boven het perron houdt treinreizigers op 1,5 meter afstand

Een netwerk van sensoren dat op stations wordt gebruikt om onveilige situaties bij grote drukte te bestrijden blijkt ook geschikt om na te gaan of reizigers zich houden aan de 1,5-meter-afstand. 

Reizigers op Utrecht Centraal.Beeld Jeroen Jumelet / ANP

Tot die slotsom komt een team van de Technische Universiteit Eindhoven in een studie in het wetenschappelijke tijdschrift Plos One.

Sinds drie jaar hangen boven het hoofd van een nietsvermoedend publiek camera’s aan het plafond van drie perrons op Utrecht CS, Schiphol en Amsterdam-Zuid. Die schieten beelden waarna de computer de afstand uitrekent tot aan het hoofd, de schouders en dan de rest van het lichaam. Binnen een fractie van een seconde wordt een unieke ‘diepte-vingerafdruk’ gemaakt. Waarna de computer de bewegingen van elk individu kan volgen en zijn looproute vastleggen.

Spoorwegbeheerder Prorail gebruikt het systeem al om menigten te beheersen en stations veiliger en efficiënter in te richten. Maar het ultieme doel is ‘om een fundamenteel begrip te krijgen van hoe mensen zich in grote menigtes gedragen’, zegt onderzoeker Alessandro Corbetta van TU/e-faculteit voor Applied Physics.

Van menigten of grote drukte in het openbaar vervoer is door de coronacrisis, lockdowns en thuiswerken al maanden geen sprake. Maar het netwerk blijkt ook geschikt om te zien of de mensen die wel reizen voldoende afstand tot elkaar houden.

Huishoudens herkennen

Daartoe moest het systeem wel een nieuw kunstje leren. Het moet namelijk niet uitslaan als koppels of gezinsleden uit hetzelfde huishouden te dicht op elkaar staan. Daarvoor schreven de onderzoekers een algoritme dat heel precies en op hetzelfde moment mogelijke familie-achtige groepen herkent. De gedachte is dat twee of meer mensen die gezamenlijk het station binnenkomen, tijdens hun tocht door het station bij elkaar blijven en uiteindelijk samen in dezelfde trein stappen vermoedelijk bij elkaar horen.

De gegevens bevatten geen informatie die tot een persoon valt te herleiden, zegt de onderzoeker. ‘Het camerabeeld wordt weggegooid zodra de computer zijn hoogteberekeningen heeft gemaakt.’ Het netwerk van negentien camera’s dat sinds 2017 in Utrecht boven het perron van spoor 5 hangt, verricht inmiddels 100 duizenden metingen per etmaal.

‘Met betere informatie kunnen we gerichter communiceren naar onze reizigers, of sommige bankjes of trappen afzetten waar te veel mensen langslopen. Maar we zijn ook bezig met high-techoplossingen, zoals automatische speakers die zich kunnen richten op drukke plekken om specifieke reizigers daar te vragen een stukje door te lopen’, vertelt Frank van Schadewijk, data-analist bij ProRail.

Inrichting verbeteren

Op de langere termijn kunnen simulaties helpen de inrichting van bestaande stations verbeteren. ‘Voor de corona-uitbraak gingen we uit van een groei van het treinverkeer de komende tien jaar van 30 procent. Stations zijn veelal gelegen midden in drukke stadscentra, dus met amper ruimte om uit te breiden’, aldus Van Schadewijk. ‘Dan moet je goed weten hoe je in die beperkte omgeving stromen reizigers in goede banen leidt.’

Het systeem zou ook toepasbaar zijn in musea. ‘Daar is het door de beschikbare ruimte ook soms lastig om je aan de anderhalve meter afstand te houden en wil je ook koppels of gezinnen kunnen onderscheiden’, zegt Corbetta. Het systeem laat zich volgens hem opschalen tot andere plekken waar tienduizenden mensen passeren, zoals op een luchthaven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden