Bliksemflits

Kick neemt een verstekeling mee naar de jeugdboerderij.

Van oudsher hadden De Vijf een hekel aan zingende vrouwenclubjes. De studentikoze blijheid en het aanstellerige groepsgedrag waarmee groepen meisjes elkaar toezongen, wekten altijd hun minachting op. Behalve als ze zelf zongen, natuurlijk. Daar waren ze heel strikt in: de regels waaraan ze de rest van de wereld onderwierpen, golden niet voor henzelf. En zo kon het gebeuren dat de groep Kick toezong op een manier die ze bij anderen zouden hebben veracht.


Alanis Morissettes nummer You Oughta Know werd in juli 1995 uitgebracht, in Nederland in een coproductie met het muziekbedrijf van Kicks vader. Niet dat het nummer onmiddellijk de hitparade bestormde. In Nederland haalde het slechts de elfde plek van de Top40, maar toch raakte het - vooral onder de studentes van die dagen - snel mateloos populair vanwege de rauwe tekst die Morissette een ex-geliefde toeschreeuwde. Woorden die De Vijf regelmatig, ondanks hun afkeer van samenzang, hebben meegebruld in de richting van argeloze mannen, barjongens en passanten in de Joris van Spilbergen. En nu dus - na al die jaren - in de keuken van de jeugdboerderij Toost Endt.


Kick liet zich een couplet lang geamuseerd toezingen. Het was niet de eerste keer dat de vocale pijlen zich op hem richtten.


It was a slap in the face, how quickly I was replaced, zong de groep met een uitgelaten verbetenheid, gevolgd door de beroemde uithaal: Are you thinking of me, when you fuck her?


Het woordje fuck werd met kracht uitgespuugd. Even later stapte Kick glimlachend de jeugdboerderij binnen, gevolgd door de man die hij een uur daarvoor was tegengekomen in de Dorpsstraat. Vier van de vijf vrouwen begroetten Kick en zijn verstekeling vriendelijk. Alleen Bibi niet.


Een paar jaar geleden waren Bibi en Kick met hun kinderen in de Normandische kustplaats Saint Valery-en-Caux. Ze beklommen een lange trap naar de hoge krijtrotsen. Vlak onder de top lag een uitkijk over de haven en het dorp, een plateau dat was afgeschermd van de afgrond door een stevig hek. Bibi maakte foto's van Kick en de drie oudste kinderen, die allen vrolijk poseerden voor het overweldigende panorama.


Toen ze haar plaatjes had geschoten, zag Bibi plotseling kleine Kick. Het nakomertje moest zich een paar meter verderop tussen het hek en rotshelling hebben gewurmd.


Daar stond hij.


Achter de reling.


Naar beneden te kijken.


De afgrond in.


Hij hield zich niet vast.


Bibi dacht er niet over na: haar longen probeerden alle lucht met één implosie langs haar stembanden te persen. Ze krijste dat hij moest blijven staan. Kleine Kick schrok van het lawaai van zijn moeder en wankelde. Dat moment, die ontreddering.


Bibi had zichzelf met haar uitroep verlamd. Geparalyseerd zag ze hoe Kick toesnelde om zijn zoontje met een stevige greep in één zwaai over het hek te tillen. Niet snel daarna kwamen bij zowel Bibi als Kick als Kick jr tranen, opluchting, naschrik, woede.


Toen Kick jr. met zijn hand stevig in de hand van zijn vader de trap afliep, keek Bibi nog één keer over de reling naar beneden. In de diepte zag ze haar zoon liggen op de afgebrokkelde rotsblokken bij zee, zijn ledemaatjes in onnatuurlijke hoeken. Wankelend had ze een paar stappen terug gedaan. Het zou het einde van haar leven zijn geweest. Alles kapot en voorbij.


Met dezelfde wankeling deinsde ze terug in de keuken van jeugdboerderij Toost Endt, toen de onuitgenodigde bezoeker haar in haar ogen keek.


In Bibi's hoofd vuurde een bliksemschicht. Eerst de voorontlading: haar registratie wie de man was die in het kielzog van haar echtgenoot de keuken van de jeugdboerderij was binnengestapt. Daarna de zogenoemde vangontlading: het besef dat dit degene was met wie ze krap zeven uur daarvoor nog amoureuze tekstberichten had gewisseld, in het donker, liggend in een stapelbed onder Kick. Silvijn. Silvijn was hier. Silvijn was de veiligheid van haar gezin en vrienden binnengewandeld. Silvijn, die haar de nacht ervoor had voorgesteld naar Vlieland te komen. Silvijn, die haar almaar verliefde whatsapps stuurde. 'Ik denk zooooo veel aan jou, aan je gezicht, hoe mooi je bent. Soms sluit ik mijn ogen en denk ik zo hevig aan je, dat het is of we samen zijn. Alles dat ik zie en meemaak doet me aan jou denken.'


En toen de bliksemstraal zelf, in alle heftigheid: die ene seconde van pure paniek, dat ene moment van ontreddering, die kortsluiting tussen verschillende neurale landingscentra. Dit is het einde. Alles is kapot en voorbij.


Kick zei tegen Bibi: 'Hier, ik heb een patiënt van je meegenomen. Oh sorry, een cliënt.'


Na zijn derde yogales had Silvijn Bibi een whatsapp gestuurd om haar te bedanken voor haar begeleiding bij de zonnegroet en de eenbenige berg. Bibi was niet erg verbaasd over zijn toenaderingspoging. Tijdens de lessen hadden zij elkaar een paar keer indringend aangekeken, of liever gezegd: zij hem. Overgave begint altijd met één blik. Twee ogen zijn genoeg om de wereld in vlam te zetten. En hoewel mannen denken dat zij degenen zijn die de eerste stappen zetten, zijn het vrouwen die hen daartoe uitnodigen. Vrouwen maken hierbij gebruik van een onbewuste, maar daarom niet minder geraffineerde oogopslag.


Deze gezichtsuitdrukking is oeroud. In de luttele seconden dat de blik duurt, wordt bij mannen in een primitief deel van hun hersens een toenaderingsreactie ontlokt. Arabieren zeggen dat de kracht van twee vrouwenogen sterker is dan de klauw van een leeuw (en geen boerka die daar iets tegen doet). Silvijn stuurde Bibi, nog geen kwartier na de les, de zin: 'Je bent een knappe, grappige, slimme, wijze en bijzondere vrouw-met-een-verhaal.'


Bibi had teruggestuurd: 'Met een verhaal?'


Silvijn: 'Met diepgang.'


'Nee, geen verhaal', antwoordde ze, en om niet al te bot over te komen, voegde ze er een smiley aan toe.


Meteen kwam Silvijns antwoord: 'Jawel.'


Bibi typte: 'Dat was vroeger mijn frustratie: blond, vrolijk en dus oppervlakkig. De diepgang van een bierviltje.'


Silvijn: 'Nee!'


Direct gevolgd door: 'Integendeel.'


'Leuk om mee lachen, verder niks. Zo dachten ze altijd', schreef Bibi.


Silvijn antwoordde: 'Leuk om mee te lachen.'


En na een korte pauze: 'Verder alles.'


Verder alles. Met dat ene zinnetje had hij haar voor zich gewonnen. Zoals mannen zich laten sturen door blikken, doen vrouwen dat door woorden.


Om de paar weken komt de evolutiebiologie met een nieuwe theorie over het grote volume van het menselijk brein. Er moet een oorzaak zijn die de hersens van onze voorouders zo enorm deed groeien. Was het omdat we stenen en pijlen gingen gooien naar onze prooien? Was het ons toegenomen taalvermogen? Was het omdat intelligentie seksueel aantrekkelijk werd? Was het omdat we ons voedsel gingen koken? Waren het de ingewikkelde sociale relaties in de groepen waarmee we over de savanne zwierven? Of was het - zoals sommige biologen inmiddels denken - vanwege de noodzakelijke paarvorming van onze soort en de bijbehorende schier onmogelijke monogame doctrine?


Nu was dit op dat moment in die keuken - waar Bibi stond met zowel haar man als haar minnaar - geen vraag die ze zichzelf stelde, want ze had andere dingen aan haar hoofd. Bijvoorbeeld de vraag hoe het kon dat Silvijn al op het eiland was. Wat Kick wist van haar affaire. Hoe Kick en Silvijn elkaar kenden. Wat Silvijn bezielde haar hier op te zoeken. Wat voor spel hij speelde. Wat hij van haar wilde. En de vraag wat zij van hem wilde.


WAT ERAAN VOORAF GING

De Vijf is een groep van vijf vrouwen die elkaar al een jaar of negentien kent en jarenlang in een studentenhuis woonde ('de Joris van Spilbergen'). De vrouwen willen gezamenlijk Oud en Nieuw vieren op Vlieland, in het bijzijn van mannen en kinderen. Omdat het hotel is overboekt, wijkt het gezelschap uit naar een verlaten jeugdboerderij.


Na een korte nacht - waarin Bibi onder de dekens tekstberichten heeft uitgewisseld met haar geheime minnaar Silvijn en haar man Kick naar een aanpalende ruimte is geslopen, gevolgd door iemand anders van het gezelschap - is Kick veel te vroeg opgestaan, voor een ochtendwandeling over het eiland. Tijdens deze wandeling kwam hij een nog onbekende man tegen, die hij meenam naar de jeugdboerderij.


Personogram

Er zijn vier gezinnen mee en een alleenstaande moeder met kinderen. Spil zijn Bibi Roskam (yogalerares en uitvaartverzorgster) & Kick Groen (platenbons). Kicks vader wordt Opa Kick genoemd. Cameravrouw Frederique Severijn heeft al jaren de geheimen van haar vriendinnen verzameld. Ze is getrouwd met tv-maker en practicle joker Pim Staal. Sanne Moens is persrechter en getrouwd met Bram Laprice, redacteur bij Libelle. Klaasje Binninga is ambtenaar, getrouwd met Korneel Petersen, duikinstructeur bij de brandweer. Rosalie van Lokeren is een gescheiden puzzelontwerpster.


Plotwenken

Op de poll kwamen enkele plotwenken van meelezers. Sylvia Nobis schreef: 'Als het Silvijn is, betekent het dus dat Kick hem kent, of nog erger, dat hij op de hoogte is van de affaire. Explosieve toestand. Bibi, eat your heart out...'


Taco Hiemstra vond Opa Kick een betere optie: 'Hij verdient een grotere rol en nu de rest van het gezelschap weg is, kan Opa Kick zorgen voor een onverwachte wending.'


Etienne Stekelenburg was het hier niet mee eens: 'Opa Kick moet wel een heel goeie reden hebben om onaangekondigd het eiland op te komen. Het lijkt mij logischer dat de onbekende minnaar van Bibi Kick tegen het lijf loopt.'


Elly Claasen reageerde hierop: '(Dat) ligt te veel voor de hand, is niet zo verrassend dus. De ex van Rosalie komt natuurlijk niet onverwacht uit Nieuw-Zeeland op Vlieland aanwaaien; daarom ga ik voor opa Kick.'


Steven De Froy had een nog leuker voorstel: 'Toch de minnaar van Bibi, waar Kick ook een affaire mee blijkt te hebben (gehad).'


1.1. Saint Valery-en-Caux

Is een gemeente in de Seine-Maritime, in het arrondissement Dieppe. Bij de ingang van de haven ligt inderdaad een hoge krijtrots met een uitkijk over het (door de Engelsen gebombardeerde) dorpje. En het is mogelijk om achter de balustrade te klimmen, zoals mijn jongste zoon ons ooit de stuipen op het lijf joeg.


1.2. Copuleerblik

In haar boek The Anatomy of Love (in het Nederlands uitgebracht onder de titel Over de liefde) schreef de Amerikaanse sociobiologe Helen E. Fisher over deze evolutionair bepaalde blik, die waarschijnlijk al gebruikt werd door onze aapse voorouders. Gedragsbiologen noemen het de 'copuleerblik'. Na deze vrouwelijke oogopslag heeft een man drie seconden om te reageren of af te haken. Daarna is het moment voorbij.


1.3. Arabisch spreekwoord

Ik moet bekennen dat ik dit spreekwoord heb verzonnen. Dichterlijke vrijheid. Niemand die dat soort dingen ooit controleert.


UITSLAG POLL - WEEK 20

Eerlijk gezegd had ik nog geen duidelijk idee wie de mysterieuze bezoeker was die Kick tegenkwam. Mijn eerste gedachte ging uit naar Opa Kick. Aan Facebook stelde ik de vraag wie de persoon zou kunnen zijn. Eén iemand tipte Huub van der Lubbe, een optie die ik inderdaad even heb overwogen.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden