InterviewsBesluitvorming overgaan

Blijven zitten of overgaan? ‘Je kunt leerlingen niet afrekenen op corona’

Jeroen Bergamin. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Blijven zitten of overgaan? Middelbare scholieren weten dat rond deze tijd normaal vaak wel. Maar hoe zit dat nu, tijdens de coronacrisis? Beslist de school, de leerling of mogen de ouders bepalen of hun kroost mag overgaan? Wat is eerlijk?

Eenderde scholen schaft zittenblijven af in coronajaar
Middelbare scholen stellen zich vanwege de coronacrisis coulant op voor leerlingen van wie de leerprestaties zijn achtergebleven. Dat blijkt uit onderzoek van de Volkskrant.

Jeroen Bergamin

RECTOR 4E GYMNASIUM (AMSTERDAM)

‘Wij hebben ervoor gekozen de normale overgangsnormen dit jaar los te laten. De school geeft wel een advies over zittenblijven of overgaan, maar ouders en leerlingen nemen de uiteindelijke beslissing. De belangrijkste reden is dat we zo veel stress wegnemen bij leerlingen. Door de coronacrisis krijgen ze sinds 16 maart geen officiële toetsen meer. Zowel perfectionisten als leerlingen die er slecht voor stonden vreesden dat alles zou afhangen van een laatste toetsweek in juni, en dat veroorzaakte veel stress. Dat willen we niet.

Een tweede reden is dat niet alle leerlingen goed mee hebben kunnen doen aan de digitale lessen. De kansenongelijkheid is gegroeid door de coronacrisis. Zo’n 10 procent van onze leerlingen werkt nu thuis onder niet-ideale omstandigheden. Dat zijn er gemiddeld drie per klas. Zij hebben bijvoorbeeld geen rustige werkplek, of ouders die hen kunnen begeleiden. Een aantal leerlingen is zelfs helemaal uit ons zicht verdwenen. Het is niet eerlijk om alleen naar cijfers te kijken als er factoren zijn waar een kind niks aan kan doen.

Wij denken dat een gesprek hierover tussen ouders en kind zinvol kan zijn. Uiteindelijk gaat het er niet om of je een 5,5 of een 5,4 staat. Je moet kijken naar de situatie van een leerling en of hij dat volgende jaar aankan.

We zijn niet bang dat leerlingen de rest van het schooljaar niks meer doen, omdat ze begin april al hoorden dat ze zelf mogen meebeslissen of ze overgaan. We hebben gebeld met alle twijfelgevallen. Ze gaan ervoor, merken we. De stok achter de deur is dat ze slechts voorwaardelijk overgaan als wij het niet eens zijn met hun besluit. Op het kerstrapport 2020 moeten hun cijfers voldoende zijn, anders kunnen ze alsnog teruggeplaatst worden.’

Marieke Boon.Beeld Harry Cock / de Volkskrant

Marieke Boon
BEZORGDE MOEDER (OOSTERZEE, FRIESLAND)

‘De scholen van mijn kinderen hebben nog niet verteld hoe ze gaan beoordelen of ze overgaan . Mijn dochter van 15 jaar zit in vmbo 3. Zij stond er voor de coronacrisis goed voor. Of ze overgaat is dus niet zo spannend, maar of ze een achterstand heeft opgelopen wel. Het valt op dat ze veel minder stof krijgt te leren. Ook praktijkopdrachten vallen uit. Ze heeft niet zoveel te doen. Dat vindt zij wel lekker. Maar ik ben bezorgd. Ze moet volgend jaar eindexamen doen. Is ze daar wel klaar voor?

Mijn zoon van 17 jaar zit in vwo 5. Voor hem wordt overgaan spannend. Hij stond er voor de coronacrisis slecht voor. De inzet was om dit tweede halfjaar de cijfers op te halen. Zijn mentor dacht dat dit moest lukken met de juiste inzet. Maar door de coronacrisis heeft hij tot nu toe nog amper mogelijkheden gehad om betere cijfers te halen. 

Ik hoop dat school coulant en ruimhartig omgaat met het overgaan-beleid. Het kan niet zo zijn dat nu dezelfde regels gelden als normaal. Want leerlingen hebben anders les gekregen en niet alle toetsmogelijkheden aangeboden gekregen. Scholen zijn hun verplichtingen niet nagekomen. De leerlingen zouden in principe moeten overgaan. Ter ondersteuning zouden scholen bijspijkerlessen in de zomervakantie of direct daarna kunnen organiseren.’

Sara.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Sara (13 jaar)
SCHOLIER (DELFT)

‘Een maand voordat dit coronading begon, zeiden ze: als je zo doorgaat, ga je naar de havo. Nu weet ik niet of ik overga.

Ik had de afgelopen weken drie of vier onlinelessen per dag. Vragen moest je mailen via de app. Als de docent iets aan het uitleggen was, werd ons geluid uitgezet. Zodat je er niet doorheen praat. En onze camera’s hoefden niet aan.

Tijdens lessen kon je dus gewoon je huiswerk doen of even iets anders, zoals je make-up. Niemand ziet je zitten. Je kan ook inloggen en verder slapen. Mijn moeder heeft gezegd dat het binnenkort verplicht wordt om je camera aan te zetten.

Ik weet niet zo goed wat ik er tot nu van vond. Het was wel chill dat ik best veel vrije tijd had. Je leert wel wat minder dan normaal natuurlijk. Bij Frans en Duits zeggen ze dan: je moet die woordjes leren. Maar je krijgt geen toets. Dan denk ik: waarvoor leer ik nou?

Ik heb wel paar keer cijfers gehaald: een 9,2 en 8,7 voor Engels. Maar die cijfers zijn nooit op Magister gekomen (de officiële app waarin ouders en kinderen de cijferlijst kunnen zien, red.). Die tellen dus niet mee. Misschien is dat omdat je bij de toetsen thuis toch stiekem je boek erbij kunt pakken. Je kan natuurlijk ook naar elkaar appen.

Mijn leraren gaan bepalen of ik over mag. Ze kijken ze naar je vakgemiddelde, je absenties en of je je best doet. Ik heb er zelf niks over te zeggen. Dat vind ik totaal niet eerlijk.

Voor middelbare scholieren is het best wel moeilijk om onlinelessen onder de knie te krijgen en je wifi doet het soms niet. Bij mijn vader was de wifi altijd al drama, maar dat is nu dus echt een probleem.

Leraren weten niet hoe het thuis gaat met huiswerk doen en de onlinelessen. De ouders en het kind weten dat beter. Er is ook best veel stress geweest. Zeker in het begin waren mijn ouders heel erg panisch: je mag niet naar buiten, ik moest met handschoenen en een mondkapje naar de winkel.

Ik vind het een heel goed idee om zittenblijven dit jaar af te schaffen. Kijk, er zijn kinderen die echt totaal niet hun best doen. Maar de meerderheid van mijn klas doet dat wel.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden