Blijf scherp over mensenrechten

Laten we blij zijn dat professionals de mensenrechten hier te lande scherp in het oog houden.

Martin Sommer vindt de eigentijdse modieuze invullingen van de rechten van de mens een vorm van werkverschaffing voor zichzelf door de elitaire behoeders van mensenrechten in Nederland (O&D, 14 december).


Het is de vraag of de Groningers die met verzakkingen en instortingen van hun huizen te maken hebben net als Sommer korzelig worden van het idee dat zij het recht hebben om te leven zonder vrees. Naar ik begrijp heeft Sommer wel affiniteit met het recht op vrijheid en vindt hij dat de mensenrechten van Dolmatov zijn geschonden.


Na Dolmatov is het aantal maatregelen van vreemdelingenbewaring in Nederland spectaculair gedaald en ook de duur van de nog wel opgelegde maatregelen is per individu minder geworden. In ieder geval werkt de Vreemdelingenpolitie Amsterdam nu veel meer met een meldplicht en dat zal ook landelijk het geval zijn. Die ruimte was er natuurlijk vóór Dolmatov ook al, maar de politiek was tot op dat moment al jarenlang stokdoof voor de luid klinkende noodkreten over de schending van basale mensenrechten in Nederland. Wat Dolmatov is overkomen raakt aan de tien geboden, daar is niets moderns aan.


De noodzaak van de bewaking van 'oude' mensenrechten in Nederland is in ieder geval wel degelijk zeer urgent. Bij de uitvoering van de vreemdelingenbewaring komt veel tirannie en onderdrukking voor. Dagelijks worden bovendien weerloze personen zoals uitgeprocedeerde asielzoekers in hulpeloze toestand gebracht en gehouden en zonder bed, bad en brood op straat gezet, 'geklinkerd' in jargon. Regelmatig maakt de Nederlandse overheid zich zo schuldig aan het misdrijf van artikel 255 WvS. Nog altijd worden hongerstakers in isoleercellen geplaatst.


Een cliënt van mij komt uit het grensgebied van Algerije en Marokko en is in 1986 naar Nederland gekomen. Ik kan niets goeds zeggen over zijn gedrag in Nederland, vooral in de eerste tien jaar daarna, maar feit is dat hij dit jaar vanaf begin maart al meer dan negen maanden in vreemdelingenbewaring zit, terwijl staatssecretaris Teeven toegeeft dat deze man daarvóór in totaal al dertien jaar in vreemdelingenbewaring heeft gezeten. Nooit heeft dit tot uitzetting geleid. Van tirannie is geen sprake?


Met droge ogen bericht de Dienst Terugkeer & Vertrek telkens weer aan de rechtbank dat er zicht is op uitzetting en dat is steeds weer goed voor een flinke dosis vreemdelingenbewaring. Elk moment kan mijn cliënt nu overigens op straat worden gezet. Misschien wacht men eerst nog even tot het is gaan vriezen. Als reden voor vrijlating wordt dan genoteerd: belangenafweging. Buiten lijdt hij dan immers meer dan binnen.


Hieronder een citaat uit het NRC-Commentaar van 8 januari 2007: 'Vreemdelingendetentie ontwikkelt zich tot het schandaal van de rechtspleging in Nederland. Van een uiterst middel om illegalen te controleren is het verworden tot een routineuze intimidatie van vreemdelingen die moeten boeten voor hun aanwezigheid. Met acht man op een cel, zes uur activiteiten per dag, alleen magnetronmaaltijden - en dat kan oplopen tot anderhalf jaar. Zware criminelen zitten in Nederland onder betere omstandigheden vast. Nu leggen vreemdelingenrechters hun professionele distantie deels af. De geloofwaardigheid van de hoogste bestuursrechter is in het geding. Ook daar zijn moed en autonomie voor nodig, om juist voor tegenwicht te zorgen.'


Voor dat tegenwicht heeft nu bijna zeven jaar later de bestuursrechter nog altijd niet gezorgd. De vermindering van de toepassing van vreemdelingenbewaring komt niet door de rechter maar door de politiek. Laten we daarom blij zijn dat professionals, wier brood en boter volgens Sommer bestaat uit mensenrechten, samen met Amnesty International de mensenrechten hier te lande scherp in het oog houden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden