Blauwe golf heeft Jean-Marie Le Pen weggespoeld

Een echt vrolijk feestje kan het niet worden, wanneer Jean-Marie Le Pen volgende week zijn 79ste verjaardag viert. Want afgelopen weekend werd zijn levenswerk, het extreemrechtse Front National (FN), een kwart eeuw in de tijd teruggeworpen....

Dat lijkt wat voorbarig, maar de gedetailleerde uitslag is onthutsend voor Le Pen en de zijnen. Neem Zuid-Frankrijk, waar het FN in plaatsen als Marseille, Toulon, Orange en Vitrolles uitgroeide tot de grootste politieke partij. Een op de vier, soms zelfs een op de drie kiezers bracht in de hoogtijdagen zijn stem op de partij uit. Afgelopen weekeinde behaalde het FN in deze plaatsen slechts 6 tot 8 procent.

De ‘illusionist’ Nicolas Sarkozy is in de ogen van Le Pen de hoofdschuldige – zelfkritiek is de partijleider nu eenmaal vreemd. Tijdens de presidentscampagne had hij nog zelfverzekerd voorspeld dat Sarkozy dan wel zijn thema’s mocht aanroeren, zoals immigratie en nationale identiteit, maar dat ‘de Fransen het origineel zullen prefereren boven de kopie’. Hij vond het niet nodig het hele land door te reizen en beperkte zich tot tv-optredens.

Na zijn nederlaag stapte Le Pen alsnog in het vliegtuig en de trein om de Fransen te waarschuwen tegen een president, ‘die zijn kiezers alleen maar kan teleurstellen’. Dat Sarkozy niet meteen de toetreding van Turkije tot de EU blokkeerde, was voor hem een teken aan de wand.

Maar de proteststemmers weigerden te luisteren. Zij bleven weg van de stembus (40 procent van de Fransen stemde zondag niet), of surften mee op ‘de blauwe golf’, zoals de grote verkiezingsoverwinning van Sarkozy’s UMP wordt aangeduid. Die wist met zijn harde recht-en-ordetaal, zijn nadruk op vaderlandsliefde en zijn strengere immigratiebeleid de teleurgestelden in de politiek tot een terugkeer naar het politieke establishment te verleiden.

Zou Sarkozy dat ook zijn gelukt wanneer Le Pen niet naar zijn dochter had geluisterd? Marine Le Pen raadde haar vader in de afgelopen maanden aan zijn radicale inborst thuis te laten. Zij pleitte voor de ‘ontdiabolisering’ van de partij in de hoop op meer kiezers dan de 17 procent die Le Pen in 2002 had weten te trekken. Zo kon het gebeuren dat de oude baas op campagne in Argenteuil, een problematische voorstad van Parijs, tegenover allochtonen stelde: ‘Wij willen u helpen uit deze getto’s te komen, waar politici u in hebben geparkeerd. U bent volledige Fransen.’

Bruno Gollnisch, de radicale tweede man van de partij, moest er niets van hebben. Hij zal in de komende tijd betogen dat het FN weer terug moet naar zijn oude, onverzoenlijke uitgangspunten. Maar Marine Le Pen zal voor de gematigde koers blijven staan.

Mogelijk is dat de voorbode van een tamelijk geruisloze machtsovername door dochter Le Pen; de al zo vaak voorspelde, bloedige strijd om het leiderschap blijft dan uit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden