Profiel

'Blauwe Baas' Bouman: een stoere agent, en een stoere korpschef

Oud-korpschef Gerard Bouman is vandaag overleden. Voordat hij in 2015 opstapte als korpschef, lag hij al enige tijd onder vuur. Wat ging er mis met Bouman? Lees hier het profiel dat in april dat jaar in de Volkskrant verscheen.

null Beeld anp
Beeld anp

Gerard Bouman faalt niet. Dit zei de eerste 'Blauwe Baas' van de Nationale Politie eind 2012 over zichzelf in een interview in de Volkskrant. De Rotterdammer stond aan de vooravond van de zwaarste werkopdracht van zijn leven. Al eerder had hij reorganisaties geleid bij het Openbaar Ministerie (OM) en bij inlichtingendienst AIVD. Maar ditmaal had hij de taak gekregen om de grootste reorganisatie uit de geschiedenis van de publieke sector te leiden: de vorming van de Nationale Politie. Hij moest 26 korpsen - die opereerden als onafhankelijke koninkrijkjes - smeden tot één korps.

'Het wordt geen panacee voor alles, maar ik geloof dat het goed komt', verzekerde Bouman destijds. 'Ik faal niet.' Heerlijk, leek het hem, om een eind te maken aan de besluiteloosheid van de toenmalige politietop. Bovendien, zo stelde hij, moesten de politiebazen zich weer verbonden voelen met de werkvloer, weten wat het politiewerk met de agenten doet.

Nu, ruim twee jaar later, is dat juist een van de verwijten aan het adres van de hem en zijn team: de korpsleiding zou niet meer weten wat er leeft onder de tienduizenden agenten. 'Veel leden mailen ons dat de kloof tussen de top en de werkvloer onoverbrugbaar is geworden', zegt Han Busker van de politiebond NPB. 'We vragen ons serieus af: komen we er met de korpsleiding nog wel uit?'

Onverschrokken

Bouman was 17 toen hij koos voor de politie. Hij had de mulo afgerond en de politie leek hem wel spannend. Acht jaar lang werkte hij als agent in Rotterdam. Graag vertelt hij over die tijd. Over hoe hij samen met zijn maatje Cor 'Ouwe Kaas' van Leeuwen 'onverschrokken keien hapte' in een achterstandswijk. Over hoe hij een melding binnenkreeg over een leeuw die uit zijn kooi was ontsnapt. En over hoe hij op het punt stond een inbreker neer te schieten.

Na zijn jaren als agent op straat en de motor begon in 1978 zijn klim naar de top. Hij stapte over naar het OM als officier van justitie, werd hoofdofficier en vervolgens korpschef in Den Haag en topman van de AIVD. Hij staat bekend om zijn daadkracht en onconventionele aanpak. Een stoere agent, en een stoere korpschef, zo omschrijft hij zichzelf.

Maar tegelijkertijd heeft hij het imago van bot en hard. En dat veroorzaakt irritatie. 'Hij heeft altijd benadrukt dat de politie een mooi vak is, dat werd gewaardeerd door agenten. Maar met de bonden volgde sinds de benoeming van de politietop het ene na het andere conflict ', zegt Sanna Eichhorn, voorzitter van politiebond VMHP. 'Inmiddels is het beeld op de werkvloer ook gekanteld: in november en december kwam het ene na het andere rapport dat het toch niet zo goed ging met de politie.' Zo kampte de politie eind vorig jaar met een hoog ziekteverzuim, te weinig chefs en personeel in sommige regio's, een haperend ict-systeem en een daling van het aantal opgehelderde misdrijven. Bovendien worden de gevolgen van de reorganisatie steeds concreter.

null Beeld ANP
Beeld ANP

Pijn reorganisatie

'Bij elke reorganisatie komt een moment waarop de pijn het heftigst wordt gevoeld, waarop mensen ontdekken wat het voor hen betekent', zegt Han Busker. 'Op dat moment moet de korpsleiding de juiste woorden kiezen en zich bewust zijn van de gevoelens op de werkvloer. Agenten maken turbulente tijden door: intern door de reorganisatie en extern door onrustige buitenwereld. De aanslagen in Parijs hebben veel losgemaakt bij de agenten. En daar komt nu de cao-strijd bovenop.'

Bouman had al wrevel gewekt onder agenten toen de korpsleiding zich achter de staat schaarde in een kort geding om cao-acties tijdens de Cybertop in Den Haag tegen te houden.

Daar kwam eind vorige week irritatie over zijn reactie op een actie in Rotterdam bij. Tijdens de Rotterdamse marathon hadden actievoerende agenten op straat de leus 'De politie verdient beter' gekalkt. Tot woede van de vakbonden en veel agenten werd de forensische opsporing ingezet om de daders te achterhalen.

En hoewel Busker toegeeft dat de reactie van zijn vakbond te fel was, vindt hij de eis van Bouman voor excuses overdreven. 'Of hij het nu zo bedoelt of niet: hij wekt de indruk niet de kant van de agent te kiezen en zijn antenne voor wat er leeft bij zijn mensen kwijt te zijn.'

null Beeld anp
Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden