Blauwe atlasceder is niet verplaatsbaar'

Een ondergrondse parkeergarage, oprukkend asfalt, appartementen. Het 150 jaar oude Utrechtse Zocherplantsoen, ook wel Singelgebied genoemd, staat onder druk. De onlangs opgerichte Stichting Singelgebied Utrecht vindt dat de gemeente slordig omspringt met het enige stadspark dat de binnenstad rijk is....

Het definitieve besluit of er een ondergrondse parkeergarage moet komen op het Lucas Bolwerk, pal voor de Stadsschouwburg, moet nog genomen worden. Maar dat weerhoudt de gemeente er niet van nu al de nodige maatregelen te treffen. Van verschillende bomen zijn de wortels in een cirkel van een halve meter rondom de stam doorgezaagd. Deze ingreep moet de bomen stimuleren' hun wortels in een compacte kluit te laten groeien. Zodat ze bij een eventuele verhuizing makkelijk uit de grond kunnen worden getrokken.

De aanblik van hoopjes omgeploegde aarde rondom de bomen waarvan messen de wortels hebben doorgezaagd, bezorgt Theo Haffmans een boos' gevoel. Toch zijn deze bomen beter af dan de soortgenoten die niet verplaatst kunnen worden. Die wacht de hakbijl.

Zachtjes tikt de voorzitter van de Stichting Singelgebied Utrecht met zijn bruinlederen sandaal tegen een rijzige boom waarvan de wortels met rust zijn gelaten. Om aan te geven dat de boom, een blauwe atlasceder, zijn langste tijd heeft gehad. De gemeente heeft het exemplaar als niet-verplaatsbaar' aangemerkt en zal om die reden de ceder omhakken. Als de parkeergarage er komt.

Haffmans een computerprogrammeur en een amateur-botanicus met een voorliefde voor coniferen en in het bijzonder de tsuger kan het niet verkroppen. Sinds wanneer worden bomen beoordeeld op verplaatsbaarheid? Het zijn verdorie geen straatbankjes!' Dat de gemeente beweert dat het verplaatsen technisch geen enkel probleem vormt, is voor Haffmans geen argument. Bomen krijgen een enorme klap van verhuizingen, neem dat maar van mij aan', aldus Haffmans. De club van Haffmans is twee maanden geleden opgericht en telt inmiddels tien leden. Vooralsnog is het logo van de stichting het meest imponerend: een door Dick Bruna, uit sympathie voor de stichting, getekende boom. Binnenkort start een ledenwerfcampagne.

De stichting zet zich in voor het behoud en het herstel van het Utrechtse singelgebied. Het meest in het oog springende onderdeel daarvan is het Zocherplantsoen. Een ietwat verwarrende naam voor een gebied, waar je gerust een uur doorheen kunt slenteren. Het 150 jaar oude plantsoen strekt zich uit van de Wittevrouwensingel, via de Tolsteegsingel naar de Catharijnesingel. Het Lucas Bolwerk, de plek waar de parkeergarage is gepland, het Servaasbolwerk en het Lepenburg maken ook deel uit van het Zocherplantsoen, dat samen met nog vier andere Nederlandse parken de status van Rijksmonument heeft. Kenmerkend voor het plantsoen zijn de vele oude bomen: ruim zeshonderd zijn er ouder dan honderd jaar.

Vooral na 1950 heeft het singelgebied geleidelijk aan terrein moeten prijsgeven aan asfalt, bebouwing en parkeerplaatsen. In 1959 kon nog ternauwernood het onzalige plan worden tegengehouden om alle singels te dempen voor een verkeersring. Maar niet dan nadat enkele onderdelen van het plan, waaronder de aanleg van de Catharijnebaan, ten uitvoer waren gebracht. Ook de Stadsschouwburg behoorde niet tot het oorspronkelijke ontwerp van Zocher. Maar daar doet Haffmans niet moeilijk over: Een heel fraai gebouw.'

Het huidige college van B en W erkent in een deze zomer uitgebrachte Beheersvisie Singelgebied' dat het Zocherplantsoen van grote waarde is als wandelgebied' en dat er dringend maatregelen nodig zijn om het park in stand te houden. Daarvoor is een bedrag nodig van 5,1 miljoen euro. Zoveel geld wil het college er echter niet voor uittrekken. Tot en met 2006 stelt de gemeente 1,5 miljoen euro beschikbaar voor het instandhouden van de cultuurhistorische-en natuurwaarde van het Zocherplantsoen.

Voor Haffmans eens te meer een signaal dat de gemeente het singelgebied verwaarloost. Wat hem ook in die mening sterkt, is de goedkeuring van het college om op het Servaasbolwerk een appartementencomplex te bouwen. Het appartementengebouw komt op de plek waar de Duitsers een bunker half in het Zocherplantsoen bouwden. De gemeente vindt nu dat de plek buiten het Zocherplantsoen ligt. Hoe dan ook, Haffmans vindt dat het appartementengebouw, dat bijna twee keer zo groot wordt als de bunker, een ernstige aantasting van het aangezicht van het Zocherplantsoen betekent. Terwijl nog verschillende bezwaarprocedures lopen tegen de bouw van het complex, is de projectontwikkelaar inmiddels al begonnen met de verkoop van appartementen. Al 50 procent verkocht' schreeuwt een bord de voorbijganger toe.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden