Blauwdruk Nederland loopt opnieuw vertraging op

In het kabinet is grote onenigheid gerezen over de toekomstige inrichting van het land. Hierdoor loopt de Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening van PvdA-minister Pronk opnieuw vertraging op....

Pronk heeft het volgens ingewijden aan de stok met zijn partijgenote Netelenbos van Verkeer en Waterstaat en de VVD'er Jorritsma van Economische Zaken. De ruzie gaat over de bouwbeperkingen die hij gemeenten wil opleggen en over zijn voorstel de grootste beslissingbevoegdheid bij Den Haag te leggen, in plaats van bij lokale overheden.

Pronk wil met rijksrichtlijnen het ongecontroleerde dichtslibben van groene gebieden te lijf. Maar Jorritsma is bang dat dit ten koste gaat van de lokale economische bedrijvigheid. Daarnaast had Pronk tegen de zin van Netelenbos eigenhandig Schiphol ontdaan van de functie van overstapluchthaven. Eerder al had Pronk water in de wijn moeten doen over de aanwijzing van toekomstige bouwlocaties voor de bevolkingsgroei.

De vijfde nota wordt een van de hoofdbeleidsstukken van het tweede kabinet-Kok. Hierin legt het de ruimtelijke indeling van Nederland voor de komende dertig vast. Pronk is als minister van Volksgezondheid, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer hoofdverantwoordelijke voor de nota.

Er zijn veel grote problemen. Na een inventarisatie van de benodigde ruimte onder collega-ministers liet Pronk het proefballonnetje op dat huizenzoekers in de Randstad voortaan naar Brabant en Gelderland moesten verhuizen.

Dat scenario ging snel van tafel. Aan de randen van het tot voor kort onaantastbare Groene Hart zou bebouwing wel worden toegestaan. 'De Randstad moet zijn eigen problemen oplossen', zegt een ingewijde. Pronk bekeerde zich tot voorstander van de zogenoemde delta-metropool, waarbij de grote steden hun voorzieningen gezamenlijk ontwikkelen.

Maar zijn nieuwste plannen zijn Netelenbos en Jorritsma nog veel te rigide. 'Pronk is nou eenmaal iemand die twintig ideeën aandraagt om er twee gerealiseerd te krijgen', zegt een ingewijde. Netelenbos wil graag meer openbaar vervoer tussen de grote steden en zou een 'rondje Randstad' willen aanleggen om de uitbreidingen van de grote steden met elkaar te verbinden. Daar is meer groene ruimte voor nodig dan Pronk wil afgeven.

De PvdA-bewindsman is wel akkoord met extra bebouwing ten zuiden van Schiphol en tussen Rotterdam en Zoetermeer. Hij wil verdere uitbreidingen halen uit verdichting in de steden zelf en - desnoods - vergroting van bestaande nieuwbouwwijken. Ook de kostbare verplaatsing van glastuinbouw heeft zijn fiat. Maar hij wil wel scherpe grenzen trekken met de natuur.

Bij deze 'rode cirkels' heeft Jorritsma grote twijfels. Zij is bang dat dit ten koste gaat van bedrijventerreinen en ze wil ook meer inspraak van gemeenten.

De afgelopen weken hebben de betrokken ministers vergaderd over Pronks voorstellen. Op 5 en 12 december praten ze opnieuw, waarna op 15 december - net voor het kerstreces -het kabinet een eindoordeel moet vellen. De vele twistpunten hebben die datum opnieuw volstrekt onhaalbaar gemaakt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden