Blanke Britten weg uit Oost-Londen

In het oosten van Londen vindt een 'witte uittocht' plaats. De blanke East Enders voelen zich niet meer thuis.

LONDEN - Steve Mason kijkt wat verloren in de etalage van makelaar Orange Square. 'Dat is een ritueel geworden. De hoop dat ik dit shithole kan verlaten, is klein.' Met deze onvriendelijke benaming doelt de 48-jarige schilder en behanger op East Ham, een overwegend Indiase wijk in het oosten van Londen. Het lijkt op een koude versie van Madras. Op de stoep van de High Street staan tafels met mango's, meloenen en groene bananen. Vrouwen in gekleurde sari's lopen de Shiva-supermarkt in. Een oude man beweegt met zijn handen drie keer van voorhoofd naar de lichtblauwe muur van de Laksmi-tempel. Het ruikt naar curry en wierook.


Levendig is het East End nog altijd, tot in de late avonduren, maar niet op een manier die West Ham United-supporter Mason gewend is. Hij steekt een Silk Cut op en analyseert de ontstane situatie. 'Kijk om je heen, ik ben de enige blanke hier. Massa-immigratie heeft de wijk veranderd. Wat heb ik hier nog te zoeken? Het probleem is dat ik wegens artritis niet meer kan werken. Dat maakt het er niet makkelijker op om een huis elders te vinden', zo treurt de pokdalige cockney, alvorens hij de enig overgebleven Engelse buurtslagerij binnengaat.


East Ham maakt deel uit van de hoofdstedelijke deelgemeente Newham waar in de eerste tien jaar van het nieuwe millennium een opmerkelijke demografische verschuiving heeft plaatsgevonden. Het aantal blanke Britten is er met 37,5 procent afgenomen. In andere stadsdelen is ook een 'white flight'aan de gang, zoals iets verder ten oosten in Barking en Dagenham (30.6 procent), in het noordoostelijke Redbridge (29.8 procent) maar ook in het westelijk gelegen Ealing (24.5 procent). In totaal 620.000 blanke Londenaren zijn weggetrokken. Minder dan de helft van de Londense bevolking bestaat nu uit blanke Britten.


De bestemmingen zijn de tuinsteden rondom de hoofdstad alsmede stadjes in verderweg gelegen graafschappen als Lincolnshire en Derby-shire. Veel East Enders kijken van oudsher oostwaarts. Waar ze enkele decennia van de overbevolkte buurten naar buitenwijken als East Ham en Dagenham trokken, laten ze de metropool nu helemaal achter zich. Clacton-on-Sea heeft al de bijnaam 'Little Dagenham'. Het kustplaatsje is ook de plek waar beide buren van Derek Brooker inmiddels wonen, een gepensioneerde hovenier die op een bankje kleumend, doch geduldig, zit te wachten tot zijn 'missus' uitgewinkeld is.


De 75-jarige, die met een kruk loopt, voelt zich niet meer thuis in de buurt waar hij al veertig jaar woont. 'Een beetje immigratie is goed, maar het is hier helemaal doorgeschoten. Het is intimiderend. Mijn kinderen wonen hier al jaren niet meer. Die zijn de stad uitgegaan zodra ze de kans kregen. Het liefst zouden wij ook vertrekken, maar dat gaat denk ik niet meer lukken.' Hij neemt de immigranten niets kwalijk. 'Iedereen is op zoek naar een beter leven en in den vreemde gaan nieuwkomers het liefst bij elkaar wonen. Dat doen wij Britten ook. Het is aan de overheid om een balans te zoeken, maar dat is niet gebeurd. Dat kan ook niet vanwege Europa.'


Naast het metrostation East Ham vormt The Overdraft Tavern een Engels eiland. Aan de uitgestorven bar staan Keith en Dee Sealey, samen met een vriend, hun teleurstelling te verdrinken. Ze hebben het East End begin jaren zeventig verruild voor Zuid-Wales en sindsdien waren ze niet meer teruggeweest. 'Mijn man wilde zijn oude buurt nog een keertje zien. Hij is een paar straten verder opgegroeid, op Coleridge Avenue.' De naam van de zijstraat is één van de weinige zaken die onveranderd is gebleven, ontdekten ze tijdens hun reis door memory lane.


'De boksschool waar ik drie keer knock-out ben gegaan is dicht ,' constateert de 79 jaar oude Keith, een gepensioneerde bouwondernemer, tot zijn spijt, 'en het stadion voor de hondenrennen is er helemaal niet meer. En kijk naar deze pub. Vroeger was het vol en werd er gezongen. Nu is het ongezellig. Dat geldt ook voor de rest van de wijk. Niemand veegt de stoep of maakt iets van zijn voortuintje. Op straat wordt nauwelijks meer gelachen.'


Het brengt Sealey op een vergelijking met New York, waar hij een tijdje terug geweest is. 'Iedereen voelt zich daar een New Yorker, maar ik betwijfel of iedereen zich hier Londenaar voelt.' Van de winkelplannen van zijn goedlachse vrouw is in ieder geval weinig terechtgekomen. 'Ik heb tot nu toe alleen maar sariwinkels gezien. Mooie kleren, daar niet van, maar mij staan ze niet, of wel?'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden