Blair roert de trom maar geeft geen laarzen

HET TROMGEROFFEL van de Britten klinkt luid. Tony Blair wenst geen bijrol te vervullen in de eventuele oorlog tegen Irak, hij eist een hoofdrol op....

Dat is een veel groter aantal dan in de voorbereiding van de operatie Desert Storm in 1991, toen de Britten het grote werk nog door de Amerikanen lieten opknappen. Ook het Britse machtsvertoon op zee is indrukwekkend. De vloot die al op weg is naar de Perzische Golf is de grootste sinds de Falkland-oorlog en doet bijna vermoeden dat Brittannië weer 'over de golven wil heersen'.

Misschien is het bluf van de Britse premier en probeert hij hiermee alleen Saddam Hussein onder nog zwaardere druk te zetten om ofwel mee te werken met de wapeninspecties danwel het advies van de Amerikaanse minister van Defensie Rumsfeld op te volgen en het hazenpad te kiezen.

Of de Iraakse president er meteen bang van wordt, is echter de vraag. Het Britse leger mag dan groter zijn dan twaalf jaar geleden, het is niet veel beter voorbereid.

Tijdens een oefening die vorig jaar in Oman werd gehouden, bleken de Challenger II-tanks niet allemaal berekend op de rulle terreinomstandigheden in het Midden-Oosten. Een deel van de tanks is inmiddels aangepast, maar lang niet allemaal. Ook zullen vele soldaten nog moeten vechten met een SA80-geweer, een wapen dat onder stoffige omstandigheden nog wel eens wil blokkeren.

Verontrustender is echter dat het de Britse soldaten ontbreekt aan enkele basisbestanddelen van hun persoonlijke uitrusting, waaronder laarzen. De Amerikanen zouden de Britse legereenheden schamper 'de leners' noemen, omdat zij zo vaak leentjebuur spelen. Liefst 55 procent van de Britse soldaten en 42 procent van de officieren heeft voor eigen rekening spullen besteld bij postorderbedrijven. Behalve laarzen hebben de militairen privé vooral slaap- en rugzakken aangeschaft.

Het aantal van dertigduizend manschappen is het maximum dat Groot-Brittannië redelijkerwijs op de been kan brengen voor een grote overzeese operatie. Er zijn eigenlijk geen reserves meer. Als de oorlog maanden op zich laat wachten - of nog erger: maanden in beslag neemt - kunnen de Britten hun troepen niet zelf vervangen. Analisten trekken de conclusie dat als er een oorlog komt, die vóór de zomer moet beginnen. Door meteen zo'n grote troepenmacht te mobiliseren, heeft Tony Blair een oorlog in de herfst min of meer uitgesloten.

Overigens klinkt het aantal van dertigduizend indrukwekkender dan het feitelijk is. Het overgrote deel bestaat uit ondersteunende troepen. Slechts tienduizend militairen zullen daadwerkelijk gaan vechten. Zoals de leden van de in 1940 opgerichte zevende pantserbrigade - de Desert Rats - die tijdens de Tweede Wereldoorlog de Duitse veldmaarschalk Erwin Rommel bij El Alamein versloeg. Winston Churchill liet toen in heel het land de klokken luiden en sprak de historische woorden: 'Dit is niet het einde, het is ook niet het begin. Hoogstens is dit het einde van het begin.'

Premier Blair zal graag in het voetspoor treden van de man die net door de BBC is uitgeroepen tot 'de grootste Brit in de geschiedenis'. Mogelijk zal Blair in de toekomst zelfs Churchills retoriek kunnen evenaren en een overwinning in Irak kunnen duiden als een historische ommekeer in de oorlog tegen het terrorisme.

Maar vooralsnog lukt het hem niet al te best om zijn eigen bevolking en zijn naaste bondgenoten te overtuigen van de zin van deze strijd. Volgens de laatste enquêtes zijn nog maar drie van de tien Britten voorstander van een oorlog tegen Irak, bijna de helft is tegen. De demonstraties tegen de oorlog worden niet alleen steeds groter, maar ook steeds fanatieker.

Daarnaast lijken de Europese bondgenoten af te haken. Het lukt Blair niet meer een brugfunctie te vervullen tussen de Amerikaanse president Bush en Europese leiders als Schröder en Chirac en de Russische president Poetin. In plaats van één front tegen Saddam Hussein, zoals Blair zo graag wilde, lijkt er steeds meer tweespalt te ontstaan: aan de ene kant de oorlogsgezinde Verenigde Staten en Groot-Brittannië en anderzijds de rest van de wereld.

Als het op korte termijn tot een oorlog komt, dan is de Britse politieke voorbereiding even slecht geslaagd als de militaire. Het tromgeroffel mag dan luid klinken, het ritme hapert.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden