Blair: negeer Midden-Oosten niet

'Vergeet Oekraïne. Steek meer energie in het bestrijden van moslimextremisme.' Zo luidde kort samengevat het ongevraagde advies dat Tony Blair woensdag heeft gegeven aan de wereldleiders.

LONDEN - Als gastspreker bij Bloomberg in Londen zei de Britse ex-premier dat de strijd tegen aanhangers van de radicale islam nog steeds de belangrijkste uitdaging in de wereldpolitiek is. Hij zei dat het Westen op dit gebied nauwer moest samenwerken met de Russen en Chinezen.


'Waarom het Midden-Oosten belangrijk is', luidde de titel van de eerste grote toespraak die Blair sinds het einde van zijn premierschap, zeven jaar geleden, hield. Zijn tien jaar in Downing Street 10 zijn overschaduwd door de omstreden oorlogen in Afghanistan en Irak. Volgens zijn vele critici hebben Blair en zijn wapenbroeder George W. Bush dit moslimradicalisme juist bevorderd. Blair sprak de hoop uit dat er een tijd komt waarin mensen positiever op deze militaire avonturen zullen terugkijken.


Voorlopig zei Blair zich zorgen te maken over een afnemende interesse in de regio waar hij al jaren een vredesgezant is. Sinds de schaliegasrevolutie zijn de Amerikanen minder afhankelijk van het Midden-Oosten als energiebron, terwijl Rusland zich meer richt op de problemen aan zijn westelijke grenzen. Bovenal heerst er na 'Afghanistan' en 'Irak' oorlogsmoeheid, wat bleek toen de Britse en Amerikaanse parlementen afgelopen zomer militair ingrijpen in Syrië tegenhielden. Blair vindt dat begrijpelijk, maar onverstandig.


In zijn redevoering onderstreepte Blair dat er een 'titanenstrijd' woedt tussen radicale islamisten en gewone moslims, tussen het streven naar een theocratie en naar een moderne, pluralistische samenleving. 'Het is in het Midden-Oosten waar de toekomst van de islam wordt bepaald', waarschuwde hij. Dit is volgens hem zo belangrijk, te meer omdat radicale ideeën vanuit die regio zich als een olievlek verspreiden over de vrije wereld.


De rampzalige situatie in Syrië stond centraal in zijn pleidooi. Reeds twee jaar geleden had het Westen, zo zei hij, moeten voorkomen dat het door Iran gesteunde Hezbollah de Syrische dictator Bashar al-Assad te hulp kon schieten. Daarbij had hij niet een Irak-achtige interventie voor ogen, maar bijvoorbeeld het instellen van een vliegverbod in bepaalde streken. Wat Blair betreft, komt er alsnog militaire actie, zeker nu duidelijk is dat ook een deel van de oppositie bestaat uit radicalen met sympathieën voor Al Qaida .


Ook vroeg de oud-premier om steun voor het nieuwe (door hem geadviseerde) bewind in Egypte, pleitte hij ervoor de NAVO in te zetten bij het tegengaan van de onrust in Libië en noemde hij Tunesië een baken van hoop. Hij prees de vooruitgang die John Kerry boekt bij het probleemgeval Iran. Het is tijd, luidde Blairs conclusie, om op een consequente en coherente wijze partij te kiezen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden