Blair moet tevens op de vuist met de IRA

NA PRESIDENT BUSH was de Britse premier Tony Blair de eerste belangrijke politieke leider die het terrorisme de oorlog verklaarde: het internationale terrorisme weliswaar, want met de terroristen in de eigen achtertuin tracht Blair nog altijd een dialoog te onderhouden....

Terwijl de Britse regering een complete vloot plus een aantal elite-eenheden rond de grenzen van Afghanistan concentreert om Osama bin Laden lik op stuk te geven, worden ondanks het oplaaiende geweld juist troepen uit Noord-Ierland teruggetrokken en militaire posten ontmanteld. De felle reactie van de Britse regering op de aanslagen in Amerika steekt schril af tegen het eindeloze geduld dat Blair met de Noord-Ierse paramilitaire groeperingen betracht. Eind vorige week kreeg de IRA opnieuw zes weken respijt om een begin te maken met het inleveren van de wapens. Terwijl de premier de ene hand heeft gebald tot een ijzeren vuist, zit om de ander een fluwelen handschoen.

Een van de redenen daarvoor zou kunnen zijn dat de acties van de Noord-Ierse paramilitaire groeperingen, waaronder de IRA, minder spectaculair zijn. De terroristen in Noord-Ierland hebben nooit passagiersvliegtuigen als projectielen misbruikt, laat staan dat zij ooit op één dag meer dan zesduizend slachtoffers hebben gemaakt. De terreurdaden van de Noord-Ierse paramilitairen bestaan uit een lange waslijst van afrekeningen, schietpartijen en vooral bomaanslagen die sinds het begin van de troubles in 1968 aan 3500 mensen het leven hebben gekost. De bomaanslag in Omagh - vermoedelijk het werk van de dissidente Real IRA - was met 29 slachtoffers de bloedigste van al deze aanslagen. De daders daarvan zijn nooit gepakt.

Maar behalve de schaalgrootte was er niet zoveel onderscheid tussen de acties. Zowel bij de jongste aanslag in de VS als de hele reeks van aanslagen in Noord-Ierland waren niet alleen militaire posten het doelwit, maar dienden ook de woon- en werkomgeving van burgers als schietschijf. In beide gevallen kwamen talrijke onschuldige burgers om.

Er zijn nog meer overeenkomsten: zowel de fanatieke aanhangers van Osama bin Laden als de IRA hebben met hun aanslagen de symbolen van de democratische staat en het westerse kapitalisme proberen te treffen. Beide groeperingen hebben ook veel internationale connecties. De tentakels van Bin Laden strekken zich uit over de hele wereld, de IRA onderhoudt banden met de ETA, Libië en volgens de jongste onthullingen ook met de Colombiaanse FARC.

In beide gevallen is religie een excuus voor de gewelddadigheden. En in beide gevallen zijn de aanhangers bereid tot het uiterste te gaan en zelfs hun leven op te offeren. Terwijl de Arabische terroristen de dood vonden in de vuurzeeën in het Pentagon en het World Trade Center, hongerden verscheidene republikeinse terroristen zich in de jaren zeventig dood in de Maze-gevangenis.

Maar terwijl Bush er nu voor zorgt dat Bin Laden geen dime meer zal kunnen opnemen , wordt er in de VS publiekelijk geld ingezameld voor de verwezenlijking van de republikeinse idealen. En terwijl een internationale coalitie op de been wordt gebracht om alle wapenopslagplaatsen van Bin Laden in Afghanistan te kunnen vernietigen, blijkt de IRA zulke opslagplaatsen probleemloos te kunnen beheren in een westers land als Ierland.

Sinn Féin, de politieke tak van de IRA, heeft in de afgelopen twee weken steeds gezegd dat de aanslagen in de VS niet over één kam mogen worden geschoren met die in Noord-Ierland. Niet alleen is hun drijfveer legitiem, ook zegt de republikeinse beweging bij haar acties wel degelijk morele normen te hanteren zoals 'telefonische waarschuwingen' van bomaanslagen. Daarnaast neemt de IRA sinds de totstandkoming van het Goede Vrijdag-akkoord in 1998 een wapenstilstand in acht. Het antwoord op de verschrikkelijke aanslagen in New York en Washington moet 'vrede in Noord-Ierland' zijn, zo zei Sinn Féin-topman Gerry Adams vorige week. Maar veel meer dan wat vage toespelingen over toekomstige inlevering van de wapens werden er door de IRA niet gegeven.

De internationale 'oorlog' tegen het terrorisme zal echter niet aan de IRA voorbij kunnen gaan. Als het de Amerikaanse president Bush menens is, dan kan hij niet de bankrekeningen van de terroristen uit het Midden-Oosten laten blokkeren en die van de republikeinen uit Ierland tegelijkertijd laten spekken. Ook Blair zal een antwoord moeten geven op het dilemma: of praten met allebei, of vechten tegen allebei, maar niet praten met de ene en vechten tegen de andere.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden