Blair krijgt hoofdrol in enquête over Irak

In Groot-Brittannië is donderdag een alomvattende parlementaire enquête naar de oorlog in Irak begonnen. De verhoren zullen vanaf de herfst voor een deel rechtstreeks worden uitgezonden op televisie en internet, zo is de bedoeling. Ex-premier Tony Blair zal optreden als een van de kroongetuigen.

Onderzocht wordt de periode van de zomer van 2001 tot juli 2009. Aan de orde komt het doel van de oorlog, of deze legaal was, en of de planning deugde. Conclusies worden pas tegen 2011 getrokken, zei commissievoorzitter John Chilcot op een persconferentie in Londen.

Hij beloofde harde kritiek ‘niet te zullen schuwen’ als betrokkenen hebben gefaald. De belofte was een reactie op de vrees dat de hoofdrolspelers op voorhand vrijuit zouden gaan. Premier Gordon Brown had aanvankelijk een onderzoek achter gesloten deuren aangekondigd, waarin geen schuldigen zouden worden aangewezen. Op beide punten moest hij de afgelopen weken terugkrabbelen na zware kritiek.

Blair en Brown hebben een nieuw Irak-onderzoek lang tegengehouden. Brown betoogde dat dit ongepast was zolang er Britse troepen in het land waren. Intussen zijn er nog slechts zo’n 150 militaire adviseurs in Irak over, zodat de premier begin deze zomer niet anders kon dan een enquête aankondigen.

Diverse commissies deden de afgelopen jaren al onderzoek naar de oorlog, waarvan het Butler-rapport uit 2004 het bekendst is. Hierin werd geconcludeerd dat de informatie van inlichtingendiensten – met name de claim over Iraakse massavernietigingswapens – onbetrouwbaar was.

Inlichtingenexpert John Chicott maakte al deel uit van de commissie-Butler. Hij wil beginnen met het horen van de nabestaanden van gesneuvelde Britten. De zesjarige operatie in Irak kostte 179 Britse militairen het leven en kostte de Britten zo’n 8 miljard euro.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden