Blair houdt voorlopig de bal hoog

HET LABOURCONGRES verliep voor Tony Blair zo volstrekt rimpelloos dat hij het kopduel met de voormalige voetbalster Kevin Keegan tot zijn 'meeste gevaarlijke moment' kon bestempelen....

HENK STRABBING

Dat was geen grap. Horden tv-filmers en fotografen stonden verlekkerd te wachten op het moment dat die Blair eindelijk op zijn bek zou gaan. Labours pr-types hadden slapeloze nachten gehad: stel dat Tony meteen al de eerste bal ging missen?

Maar nee, ook hier excelleerde de partijleider.

Blair vond dat koppen veel gevaarlijker dan de mededeling waarop Dennis Skinner hem trakteerde: 'Tony, ik heb goed nieuws voor je. Ik heb Arthur overgehaald om toch in de partij te blijven.'

Mijnwerkersleider Arthur Scargill had uit weerzin tegen de verrechtsing van zijn arbeiderspartij aangekondigd dat hij wellicht zou opstappen. Skinner, Scargill en Tony Benn - 'Natuurlijk blijf ik lid, wat er ook gebeurt' - zullen van binnenuit voor hun socialistische idealen blijven strijden. Roerig, maar tandeloos.

Want veel te vechten valt er niet meer. Norman Tebbit, oud-voorzitter van de Conservatieve partij, die even in de congreshal kwam kijken, verbaasde zich: weg waren de baarden, spijkerbroeken en geiteharen sokken van nog maar enkele jaren geleden. Allemaal keurig netjes in het pak, deze gedelegeerden.

De enige die uit de toon viel - slecht voorgelicht? - was de Duitse SPD-leider Rudolf Scharping, die zonder das op het spreekgestoelte verscheen om de groeten van de Genossen over te brengen.

Maar ook dàt begrip heeft New Labour goeddeels afgeschaft. Wie sprak er de gedelegeerden nog met Comrades aan? Ja, Scargill en Roy Hattersley, de echte rode oudgedienden. Maar het zijn nu overwegend friends of colleagues. Wie nog niet goed raad wist met de nieuwe denominatie-mode, sprak de zaal aan met Conference - wat ontegenzeggelijk correct was en het leek er tòch nog een beetje op.

Tony Blair heeft zijn partij pijlsnel in het politieke midden verankerd. De verschillen met de regerende Conservatieve partij zijn nu uiterst gering en soms, als je een beetje malicieus wilt zijn: kosmetisch. Want wat moet een mens met de mededeling dat het materialisme van de Tories plaats zal moeten maken voor een nieuwe klemtoon op gezin en maatschappij? 'Ik ben mijn broeders hoeder', verklaarde Blair. Het klonk als Majors Back to Basics en als Elco Brinkmans zorgzame maatschappij. Van het eerste wordt weinig meer vernomen, van het laatste geheel niets.

Tastbaarder klinkende beloften behelsden het gelukkige huwelijk dat Blair denkt te smeden tussen informatietechnologie en onderwijs. De afspraak die hij met British Telecom heeft gemaakt om alle onderwijsinstellingen en ziekenhuizen gratis te verkabelen is een stunt die voor bakken vol zure druiven zorgden in het Conservatieve hoofdkwartier.

Maar hoe moet je duiden dat 'elke leerling access krijgt tot een laptop'. Dit kan betekenen: elke scholier krijgt zo'n ding - en dat betekent bij de huidige prijzen een paar slordige miljarden - of er komt er wellicht eentje per klas, wat dertig keer goedkoper is.

Van dat soort beloften waren er meer. Blair vermeed zorgvuldig ergens prijskaartjes aan te hangen. Dat heeft alles te maken met wat je Labours mentale molensteen zou kunnen noemen: deze partij geldt voor de Britten nog altijd als die van de steeds hogere belastingen. Daarom was ook de vinger die schaduwminister van Financiën Gordon Brown opstak: 'Wij kunnen de BTW op huisbrandstoffen verlagen' een zéér natte vinger.

Want wat Labour verder wil - versterken van de nationale gezondheidszorg, meer fondsen voor het onderwijs, een wettelijke minimumloon - kost handen vol geld.

De Conservatieven zullen volgende week op hun congres consequent proberen de onbetaalbaarheid van Labours plannen te bewijzen. Maar ook daar zitten enkele publicitaire haken en ogen aan, want minister van Financiën Kenneth Clarke piekert zelf over belastingverhogingen. Dan kan hij ze volgend jaar, aan de vooravond van de algemene verkiezingen, weer verlagen; een oude truc die meestal goed aanslaat.

Maar ondanks de verbluffende, openbare eenheid van dit Labourcongres - waar vroeger vaak hard en meedogenloos werd gevochten - kon je toch sluimerende problemen ontwaren. Het was duidelijk tot de vakbonden gericht, toen Blair zei: 'Een Labour-regering zal zowel ja als nee moeten zeggen tegen mensen die in de publieke sector werken.'

In het gezondheidsdebat - verplegend personeel voelt zich schandelijk onderbetaald - zei vakbondsleider Rodney Bickerstaffe: 'Tony, when you come into your kingdom, dan verwachten wij: ja.' Het klonk als een dreigement.

Steeds interessanter wordt intussen Blairs omgang met de Britse pers. Met The Guardian, toch vanouds pro-Labour, is de verhouding tamelijk verstoord. Met de Murdoch-pers daarentegen is de relatie stukken beter geworden - Blair was onlangs onmiskenbaar de ster tijdens Murdochs jaarlijkse hoofdredacteurencongres in Australië.

Maar ook de Daily Mail, Mail on Sunday en Evening Standard, sinds eeuwig pro-Tory, zwenken richting New Labour. Eigenaar Lord Rothermere lunchte in Brighton met Blair en 'acht het niet onmogelijk' dat Labour op zijn krantensteun mag rekenen in de komende verkiezingsstrijd.

Tony Blair surft op huizenhoge golven van politieke voorspoed. Maar de verkiezingen zijn pas over anderhalf jaar. De Tories zullen vechten als straatkatten.

Henk Strabbing

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden