Blair heeft alleen nog God zelf aan zijn zijde

De Britse premier Tony Blair tokkelde op een gitaar en werd de held van cool Londen. Maar steeds meer Britten keren zich af van het voornemen oorlog tegen Irak te voeren....

In 1997 was de net gekozen premier de held van cool Londen. Nieuwe bands uit die periode als Oasis kwamen zelfs langs op Downing Street. Maar hoewel Blair af en toe in het openbaar nog een paar akkoorden speelt, oogst hij in de Londense muziek-scene nog bitter weinig applaus.

In de Britse hoofdstad lijkt zelfs weer iets van de sfeer van de jaren zestig te zijn teruggekeerd. Alleen is het verzet tegen de mogelijke oorlog in Irak grimmiger en wordt het veel breder gedragen dan in de tijd van het Vietnam-conflict.

Behalve nieuwe acts als Coldplay en Ms Dynamite doen ook oude rockers mee in de campagne tegen de oorlog. Terwijl Bianca Jagger vorige week meer dan een miljoen demonstranten in Hyde Park toesprak, lieten de Rolling Stones vanuit Australië weten tegen de oorlog te zijn. David Albarn, zanger van de popgroep Blur, die net als Oasis deel uitmaakte van de 'blairite' Britpop-beweging in de jaren negentig, is nu zelfs een van de belangrijkste actievoerders tegen oorlog.

Maar niet alleen de Britse popwereld houdt het gebroken geweertje omhoog, ook de kerken, vakbonden, een belangrijk deel van Blairs eigen Labourfractie en vele media willen niet vechten in Irak. Volgens de laatste opiniepeilingen is 91 procent van de Britten tegen een oorlog zonder VN-steun en altijd nog 52 procent tegen een oorlog met steun van de VN. De demonstratie van vorige week was niet voor niets veruit de grootste anti-oorlogsdemonstratie uit de Britse geschiedenis.

'Nog nooit deden zoveel mensen mee die voor de eerste keer demonstreerden. Het verzet tegen deze oorlog wordt heel breed gedragen', constateert prof. Wyn Grant, hoogleraar internationale politieke relaties aan de Universiteit van Warwick. Rodney Barker van de London School of Economics: 'Er is ook een groot verschil met Vietnam. We hebben daar zelf niet gevochten. Nu sturen we een kwart van ons leger naar Irak.'

Volgens beide hoogleraren heeft het massale verzet veel te maken met de persoon van George Bush, die door de Britten niet wordt vertrouwd. 'Republikeinse presidenten zijn nooit erg populair in Groot-Brittannië. En Bush is dat al helemaal niet. Zijn verkiezingsoverwinning was verdacht en daarna kwamen Kyoto, het Internationaal Strafhof en ga zo maar door', zegt Barker. Hij constateert lachend dat voor het eerst in de Britse geschiedenis een Franse president populairder is dan een Amerikaanse.

De grote pacifistische gezindheid van het Britse volk - in tegenstelling tot die van de regering - is historisch gezien opvallend. Veel Britten huldigen hun roemrijke militaire historie en vinden dat ze niet voor niets een groot leger hebben. Als er ergens Britse belangen in gevaar komen, dan vindt het volk dat de leiders de Britse status als supermacht moeten hooghouden.

Barker: 'Dat is juist. Maar Britten zijn daarnaast ook grote sceptici. En Blair heeft in dit geval het volk niet duidelijk kunnen maken dat er oorlog moet worden gevoerd. In Afghanistan zaten terroristen; die zijn gevaarlijk. In Kosovo kon hij wijzen op de beelden van genocide. In Irak is alles al twaalf jaar hetzelfde.'

Volgens Barker is dat ook de reden dat de demonstratie in Londen zelfs meer mensen op de been bracht dan de demonstraties in de jaren tachtig tegen de kruisraketten. 'Toen had je nog een deel van de Britse natie dat bang was voor de Sovjet-Unie. Maar geen Brit voelt zich bedreigd door Saddam Hussein.'

De afgelopen week heeft Blair in een uiterste poging het Britse volk voor zich te winnen zijn morele troefkaart uitgespeeld. Als Saddam Hussein dan geen bedreiging is voor de rest van de wereld, dan is hij dat ten minste voor zijn eigen bevolking. Barker denkt niet dat de nieuwe strategie erg heilzaam is geweest. 'Zeker niet als je morele verhaal meteen wordt weersproken door de belangrijkste kerkleiders.' Daarnaast, zo constateert hij, staat God in elke oorlog altijd aan beide kanten. 'Het probleem van Blair is dat Hij in eigen land zijn enige bondgenoot is.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.