Blair geniet in zijn tropisch paradijs van de Tory-soap

Tony Blair verblijft sinds gisteren in de villa van Cliff Richard op Barbados, waar hij voor het tweede achtereenvolgende jaar vakantie houdt....

De Britse premier had hier in de tropische zon zijn wonden zullen likken, maar in plaats daarvan moet hij zich wel wonderbaarlijk goed voelen. Niet alleen heeft hij zijn tegenstrevers in zijn eigen partij van zich af weten te schudden, ook kan hij zich verkneukelen over de interne onrust bij de Tories. Blair lijkt het najaarscongres van zijn sociaal-democratische Labour-partij en de verkiezingen van volgend voorjaar bijna onbekommerd tegemoet te kunnen gaan.

De Conservatieven en vooral hun partijleider, Michael Howard, moeten zich dat aantrekken. De oorlog tegen Irak is voor de Britse premier uitgelopen op een debacle. Formeel hebben twee onderzoekscommissies hem vrijgepleit van misleiding over massavernietigingswapens in Irak, maar vast staat dat de premier zijn eigen draai (spin) aan de informatie van de inlichtingendiensten heeft gegeven. De overgrote meerderheid van de Britten denkt dat Tony Blair niet de waarheid heeft gesproken.

Maar de Conservatieven kunnen hiermee electoraal geen voordeel behalen. Bij twee tussentijdse verkiezingen, die donderdag een week geleden werden gehouden in Birmingham en Leicester, eindigden de Tories zelfs roemloos als derde. In Hartlepool waar wegens het vertrek van Peter Mandelson naar de Europese Commissie tussentijdse verkiezingen moeten worden gehouden dreigen ze zelfs weg te zakken naar de vierde plaats. Volgens opiniepeilingen kunnen de Conservatieven in het hele land rekenen op slechts 28 procent van de stemmen, hetzelfde percentage als de Liberaal-Democraten.

In het Britse districtenstelsel maken de Lib-Dems echter geen kans de Lagerhuisverkiezingen te winnen. Premier Blair heeft alleen iets te vrezen van de Conservatieven, maar die hebben het onzalige avontuur in Irak gesteund en krijgen daar nu net zo hard, zo niet harder, de rekening voor gepresenteerd.

Oppositieleider Howard probeerde vorige week een terugtrekkende beweging te maken 'ik had niet voor de oorlog gestemd als ik had geweten dat het rapport over massavernietigingswapens niet deugde' maar dat pakte averechts uit. Blair zette de Tory-leider in het Lagerhuis voor schut en sindsdien rommelt het in zijn eigen partij. Na William Hague (vier jaar) en Iain Duncan Smith (twee jaar) dreigt Howard al na jaar te moeten vertrekken als partijleider van de Conservatieven.

Partijkopstuk Michael Portillo, die zelf ooit het Conservatieve leiderschap ambieerde en volgend jaar uit pure frustratie de politiek inwisselt voor een mediacarri, begon het afgelopen weekeinde als eerste te zagen aan de poten onder de stoel van Howard. In zijn column in de Sunday Times schreef hij dat Howard opereert als 'een cricketer die zijn eigen bat heeft gebroken'.

Andere partijveteranen vielen vervolgens massaal over de leider heen met een reeks tegenstrijdige adviezen. Lord Tebitt zei dat Howard een 'ruk naar rechts' zou moeten maken. Voormalig vice-premier Michael Heseltine noemde een dergelijke koersverandering echter juist 'politieke zelfmoord'. Steven Norris, een meer liberale Tory, stelde dat de partij 'zijn spel zal moeten verbeteren om een kans te maken in de verkiezingen'.

De conservatieve Daily Telegraph publiceerde maandag een lijst van twaalf 'stoeltjesplakkers' Conservatieve zwaargewichten in het Lagerhuis die zich onvoldoende voor de partij inzetten maar hun zetel niet willen afstaan aan jonge, ambitieuze nieuwkomers. Op die lijst stonden onder andere de namen van de ex-ministers Kenneth Clarke, Stephen Dorrell en Michael Mates en Derek Conway. De laatste sloeg keihard terug: hij verweet een 'zich suf drinkende en in de bistro's van Notting Hill bijeenkomende partijkliek' buiten de werkelijkheid te staan en onvoldoende geduld te betrachten.

De onderlinge ruzies overschaduwen de nieuwe beleidsplannen die de leden van Howards Conservatieve schaduwkabinet juist op dit moment presenteren. De ogen zijn gericht op de man in plaats van op de bal.

Of het de Tories veel zal helpen om opnieuw een leider bij het oud vuil te zetten valt te betwijfelen. Een kroonprins is niet voorhanden. En een leiderschapswisseling in het zicht van de verkiezingen zal de partij eerder schaden dan goed doen. Maar de Conservatieve Partij lijkt in paniek te zijn geraakt. Tony Blair zal in Cliff Richards villa de dagelijkse afleveringen van de Torysoap met veel plezier volgen en geen krant willen missen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden