Blair blijft hoopvol over Noord-Ierland

Bijna een etmaal na 'de absolute deadline' voor het bereiken van een akkoord in de Noord-Ierse vredesonderhandelingen, waren de betrokken partijen donderdagavond nog altijd niet tot overeenstemming gekomen....

Niettemin geloofden de premiers Blair en Ahern donderdagavond nog steeds dat een overeenkomst mogelijk was. De besprekingen waren om half twaalf nog in volle gang.

De problemen draaiden de hele dag om een woensdagnacht door Sinn Fein ingediend, en door Blair en Ahern gesteund, mondeling voorstel voor ontwapening. Voor de eerste keer in het hele Noord-Ierse vredesproces zegde leider Adams toe dat IRA/Sinn Fein zich vastlegt op een tijdschema voor het inleveren van wapens. Sinn Fein beloofde dat de IRA-ontwapening later dit jaar, vermoedelijk in oktober, zou beginnen en in mei 2000 zou zijn afgerond.

Voor de unionisten was die belofte niet genoeg. De UUP bleef bij haar eis dat de ontwapening gelijktijdig met de installatie van een Noord-Ierse regering moet beginnen. Bovendien eiste leider Trimble dat Sinn Fein de belofte op papier zou zetten en dat die door de IRA zou worden gegarandeerd. 'Sinn Fein heeft per slot van rekening altijd gezegd niet voor de IRA te kunnen spreken. Dit voorstel heeft geen waarde.'

'Er is van de zijde van de republikeinse beweging geen echte toezegging gekomen dat er ontwapend zal worden', zei Trimble. Adams reageerde furieus. 'Dat ze zeggen niet te weten wat wij naar voren hebben gebracht, is een absolute leugen.' De nationalistische Sinn Fein, de SDLP en de Ierse premier Ahern beschuldigden de unionisten er donderdag van uitvluchten te zoeken en de onderhandelingen bewust te traineren.

In de nacht van woensdag op donderdag werden de besprekingen even voor vijf uur (Nederlandse tijd) opgeschort, nadat David Trimble zijn onderhandelingsteam naar huis had gestuurd.

De Britse premier Blair arriveerde donderdagmorgen per legerhelikopter in Stormont Park, nadat hij had besloten de opening van het nieuwe Schotse parlement aan zich voorbij te laten gaan.

Blair deed bij aankomst zijn best een zo optimistisch mogelijke toon aan te slaan. 'Ik geloof dat hetgeen we de afgelopen dagen hebben gezien, letterlijk historische, aardschokkende verschuivingen in het politieke landschap van Noord-Ierland zijn', zei hij. 'De hele beschaafde wereld zal het niet begrijpen, als we er niet in slagen hier uit te komen. De enige conclusie zal zijn dat het de mensen aan de wil en de moed ontbrak. En terecht.'

Trimble reageerde bij aankomst minder hoopvol. 'Er is geen echte vooruitgang', zei hij. Adams vroeg zich af welke 'aardschokkende verschuivingen' Blair bedoelde.

Blair sprak donderdagavond voor de tweede keer de voltallige UUP-fractie in de Noord-Ierse Assemblee toe, in een poging Trimbles achterban ertoe over te halen het voorstel van Sinn Fein te aanvaarden.

Trimble stond donderdag onder zware druk van de haviken in zijn partij om geen duimbreed toe te geven in de kwestie van de ontwapening. Verschillende unionistische parlementariërs verzekerden hun kiezers donderdag dat zij het voorstel onder geen beding zouden aanvaarden, onder het credo no guns, no government.

Het rapport van de Canadese generaal De Chastelain, over de vooruitzichten van ontwapening, werd donderdag overhandigd aan de beide premiers - twee dagen later dan de bedoeling was. Maar tot dusver is het niet openbaar gemaakt. Eerder werd verwacht dat het rapport mogelijk als basis voor een overeenkomst over het inleveren van wapens zou kunnen dienen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.