Blair biedt excuses aan voor 'fouten' rond oorlog in Irak

Tony Blair heeft erkend dat de voorbereiding op de Irak-invasie te wensen overliet en dat de oorlog heeft meegespeeld bij de opkomst van Islamitische Staat (IS). Ook zei hij te zijn misleid door foutieve informatie van de inlichtingendiensten. 

De voormalig Britse premier Tony BlairBeeld afp

De ex-premier bood zijn excuses daarvoor aan in een interview met CNN. Wel staat hij nog vierkant achter zijn beslissing om aan de oorlog van George W. Bush mee te doen.

Dat Blair na twaalf jaar met deze uitspraken komt, heeft te maken met de aanstaande publicatie van het Irak-rapport van de topambtenaar John Chilcot - een rapport waarop al zes jaar met toenemende irritatie wordt gewacht. De conclusie zal vermoedelijk aansluiten bij wat de voormalig leider van de Labour Partij nu beweert. In 2007, het jaar van zijn aftreden, had Blair nog gezegd dat 'we niet onze excuses moeten maken voor wat we hebben gedaan in Irak'.

Twee eerdere rapporten over Irak waren mild over het optreden van de regering-Blair. Ze hadden geconcludeerd dat er weliswaar dingen waren misgegaan, zoals het aandikken van de conclusies van de geheime diensten, maar de invasie zou met de beste bedoelingen hebben plaatsgevonden. Niemand kreeg uiteindelijk de schuld.

Het is de vraag of het interview de geloofwaardigheid van Blair ten goede komt. Eerder deze week was dankzij een uitgelekte memo van Colin Powell duidelijk geworden dat Blair al in 2002, een jaar voor de oorlog, op oorlogspad was. Powell, de toenmalige Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken had Bush laten weten dat Blair 'op onze hand is' en dat Londen aan het lijntje van Washington zou lopen.

Poedel van VS

Vanuit deze positie als poedel van de Amerikaanse president moest Blair er tegenover zijn eigen bevolking en het Lagerhuis alles aan doen om deelname te rechtvaardigen. Cruciaal daarbij was het 'dubieuze dossier'. In dit knutseldocument van zijn spindoctor Alastair Campbell stond dat Saddam Hussein binnen drie kwartier massavernietigingswapens kon laten neerdalen op Groot-Brittannië.

In het CNN-interview zei Blair dat de beschikbare informatie fout was, waarmee hij de schuld legt bij de inlichtingendiensten. Hetzelfde doen de Republikeinen in de Verenigde Staten. Uit een onderzoek van de BBC bleek een paar jaar geleden dat voormalige vertrouwelingen van Saddam hadden verklaard dat deze wapens helemaal niet bestonden, iets dat door de Britten en Amerikanen werd genegeerd.

In een andere uitgelekte memo, van de Amerikaanse ambassade, staat dat Blairs trouwe minister van Binnenlandse Zaken David Blunkett in de aanloop naar de invasie twijfels uitte over the day after. Blair kon hem niet vertellen wat het plan was voor een wederopbouw van het land. Blunkett: 'Ik denk dat hij gewoon had besloten om Amerika te vertrouwen.'

Tony Blair met zijn toenmalige Amerikaanse evenknie George W. Bush.Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden