Bladen vol boeken

De boekenweek staat voor de deur. Welke namen doen ertoe in het vak? En wat kenmerkt een goede uitgever?

ANNA VANDEN BREEMER

Niet het boek zelf maar het universum áchter het boek staat centraal aan de vooravond van de 77ste Boekenweek. Hoewel pas dinsdag het beruchte boekenbal de week officieel zal inluiden, wordt een poging gedaan het literaire wereldje, waar een zweem van ons kent ons omheen hangt, te doorgronden.

HP/De Tijd komt voor de veertiende keer met 'de pikorde': een top-40 van wie er toe doen in het boekenvak. Wie de boekenbranche afdoet als stramme opa die de moderne ontwikkelingen maar amper kan bijhouden: met 13 nieuwe gezichten (Valentine van der Lande van TenPages.com op nummer 27 en HP/ De Tijd's eigen jonge fictierecensent Dries Muus op nummer 23) lijkt de sector wel degelijk in beweging. Vijftien (gevestigde) namen moesten het veld ruimen. De commercie wint: op nummer één vinden we Bol.com-baas Daniël Ropers. Met hier en daar een venijnig zinnetje is het niet allemaal lof. Zo wordt het staaltje marketing van Oscar van Gelderen van Lewbowski geroemd omdat hij van Revu-journalist James Worthy een bekende Nederlander wist te maken. Met de toevoeging: 'De boekhandel stuurde van diens debuut nagenoeg alle exemplaren retour.'

Wat kenmerkt een goede uitgever? Die vraag wordt in Vrij Nederland gesteld. Geen mening van de redactie zoals in HP/ De Tijd maar mensen uit het vak komen zelf aan het woord. 'Enige paranoia moet je hebben', vindt Mai Spijkers van uitgeverij Prometheus. 'En niet te veel gebrek aan slechte eigenschappen. Je moet verleiden en ongeveinsd bewonderen.' Blunders genoeg. Uitgever Eva Cossée die Tatiana de Rosnays Haar naam was Sarah te kitsch vond. Joost Nijsen van Podium - strijder tegen de profeten van de digitale wereld - die Bridget Jones liet lopen en niets zag in Wilde Zwanen van Jung Chang want 'China verkoopt niet'. Zijn uitleg: 'Uitgeven is een zaak van intuïtie en die kan je in de steek laten.'

Gaat het over het boekenvak, dan gaat het ook vaak over doemscenario's, met de digitalisering als snel naderende onweerswolk. Valt er nog wel iets te verdienen? Alleen Elsevier besteedthieraan aandacht met een reconstructie van 'de teloorgang van boekhandel Selexyz'. Het voormalig bruisende boekenpaleis zag in vijf jaar tijd de omzet van 200 naar 90 miljoen dalen. In 2002 besloot directeur Matthijs van der Lely Bol.com niet over te nemen. 'De grootste fout van mijn leven', zegt hij later. Het verhaal over de problemen bij Selexyz is ook een verhaal over de toekomst van het vak. Want hoewel het digitale boek oprukt, valt er voor boekwinkels weinig geld aan te verdienen. Opbeurend is de conclusie van Elsevier niet: met 15 miljoen euro schuld is er een investeerder nodig. Eentje met heel veel geld.

Revu laat de boeken voor wat ze zijn en schrijft over een ander succesverhaal dat een flinke deuk opliep: Eyeworks-baas Reinout Oerlemans zag zijn programma 24 uur tussen leven en dood ontaarden in een nationale rel toen bleek dat patiënten van de spoedeisende hulp van het VU medisch centrum zonder toestemming waren gefilmd. Volgens Revu speelt Oerlemans' scoringsdrift hem parten. Binnenkort breidt hij zijn repertoire uit met een presentatieklus voor zijn eigen Strictly Come Dancing bij de AVRO. KRO-mediadirecteur Ton Verlind: 'Doe het niet, Reinout. Houd je bezig met dingen waar je goed in bent, ook al neem je soms verkeerde beslissingen.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden