Bizarre strijd om de vlag van Ibrahim

Vastberaden, maar behoorlijk vermoeid staat Ibrahim Bassal (39) maandagavond in zijn Elektroshop op de Sonnenallee, de straat die Duitslands bekendste migrantenwijk Neukölln doorkruist. Slapen doet hij alleen nog hier in de winkel, zegt hij, maar het komt er nog maar weinig van. Hij moet de Duitslandvlag bewaken; de misschien wel grootste vlag van de hoofdstad die zijn neef Youssef speciaal heeft laten maken – en die twee keer vernietigd is: een keer kapot gesneden, een keer verbrand. Tegen het patriottisme, zoals de daden via internet worden opgeëist.

De Duits-Libanese familie Bassal denkt er echter niet over om op te geven. Drie keer hebben winkeleigenaar Youssef en Ibrahim 500 euro voor een nieuwe vlag betaald, en vanaf de vijfde verdieping wappert zijn ‘zwart-rood-gouden’-doek weer naar beneden.

Bassals elektroshop was gewoon een winkel zoals er zoveel zijn in Neukölln; ‘goedkoop telefoneren’, staat er boven de winkelruit. Ernaast bevindt zich snackbar Al-Hara, waarvan het shoarmamenu buiten in felle kleurenfoto’s staat uitgestald.

De winkel is door de vlag echter uitgegroeid tot de bekendste elektroshop van Duitsland. Niet verwonderlijk; in deze kwestie worden immers prangende veranderingen van de Duitse hoofdstad samengebald.

In 2006, de eerste keer dat in Duitsland zo openlijk met nationale vlaggen werd gezwaaid, werd het Duitse team in deze wijk nog nauwelijks toegejuicht. Nu is dat radicaal veranderd, met deze vlag als hoogtepunt. Neef Ibrahim vindt zelfs dat dit jaar eindelijk de tijd is aangebroken duidelijk te laten zien dat ook hij ‘Duits staatsburger’ is: ‘Duitsland is al lang multicultureel geworden’, zegt hij ferm, ‘net als het voetbalelftal’.

WK-sprookje


Het verhaal fungeert in de Duitse media inmiddels als een bijna perfect WK-sprookje; het multiculturele jubelverhaal waar Duitsland op zat te wachten. Het land heeft voor het eerst een echt multicultureel elftal, dat ook nog eens wint. Internationaal en nationaal wordt al over het ‘nieuwe, veelkleurige Duitsland’ gesproken.

Bassals onstuitbare Duitslandvreugde past daar prima bij. De Sonnenallee in Neukölln was jarenlang vooral bekend door de integratieproblemen in deze multiculturele buurt. Die problemen zijn er nog steeds, alleen is in Neukölln de laatste paar jaar ook verbetering te bespeuren; studenten strijken er neer, trendwatchers bezweren dat zich hier de spannendste dynamiek van de stad ontvouwt.

Het enige minpunt aan het sprookje; het zou onbekend zijn gebleven als het niet mis was gegaan.

Bassal heeft twee plakkaten op zijn winkelruit geplakt. De ene is de driekleur met de tekst; ‘samen voor Duitsland’. In de ander keert hij zich tegen het ‘Kevin-Prince-Boateng-commando’, dat zijn vlag in brand zou hebben gestoken. Het is genoemd naar de Ghanees-Duitse speler die Duitslands sterspeler Michael Ballack voor het WK uitschakelde. Boateng wordt hier gebruikt als geuzennaam, omdat deze links-activistische groep zich tot doel heeft gesteld alle ‘nationale vlaggen en symbolen buit te maken’.

De eerste dag dat de vlag er hing, zegt Youssef Bassal, kwam er al een in het zwart gekleed meisje zijn winkel binnen. Ze zei dat hij beter een Palestijnse vlag kon ophangen.

‘Hoezo een Palestijnse vlag?’, zei hij. ‘Ik ben Libanees, en ik ben voor het Duitse elftal. De Palestijnen spelen, zover ik weet, niet mee bij het WK’.

Op internet ontdekte hij dat een ‘autonome WK-groep’ zelfs punten uitlooft wie de meeste vlaggen kan vernietigen. De actievoerders zeggen tegen de ‘opkomst van patriottisme’ te zijn. Ze vinden dat juichen voor ‘Lena en voetbal’ slechts een stap verwijderd is van gevaarlijk nationalisme.

Wat zo fijn het onbezorgde symbool van het nieuwe Duitsland had kunnen worden, heeft daarmee de trekken van een ‘bizarre strijd’ gekregen, schrijven de Duitse journalisten verbijsterd. Maar in feite is er niets typischer voor Berlijn in 2010 dan deze vlaggenkwestie. De vlaggenbestrijders zijn immers geen rechts-radicalen die zich tegen multiculturalisme keren. Juist de links-autonomen vormen de groep die in Berlijn het sterkst in opkomst is.

In buurten als Kreuzberg worden auto’s in brand gestoken tegen de ‘gentrifcatie’; appartementen worden met verf besmeurd. Duitse vlaggen staan nu ook op het programma; al zijn ze van een Libanees. Normaler had Bassal niet kunnen worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden