'Bizar' gesprek Trump geeft eerste inkijk in contact met wereldleiders

Een telefonisch onderhoud van Donald Trump met de Pakistaanse premier Nawaz Sharif heeft voor het eerst een beeld gegeven van het contact van de miljardair met regeringsleiders. Trump overlaadde Sharif en de Pakistanen met lof. Eerdere, harde kritiek op Pakistan door Washington was Trump helemaal vergeten. 'Je bent een geweldige kerel', zei hij tegen Sharif, die hem feliciteerde met zijn verkiezing. Trump: 'Je doet verbazend goed werk, dit blijkt overal uit.'

Donald Trump donderdag tijdens een bezoek aan Indiana.Beeld Reuters

Het onderhoud met Sharif, dat door diverse Amerikaanse media 'bizar' werd genoemd, is een van de ruim twintig gesprekken die Trump sinds zijn verkiezing heeft gehad met buitenlandse regeringsleiders. Wat er letterlijk in die gesprekken is gezegd, is nooit bekendgemaakt.

Op vrijdag hing Trump weer aan de telefoon, twee keer nu. Het onderhoud met de Filipijnse president Duterte, die de VS al maanden aanvalt en beledigt, was volgens Manilla een 'plezierig en geanimeerd gesprek'. Trump nodigde de opvliegende Duterte, die president Obama in september nog een 'hoerenzoon' noemde, uit voor een bezoek aan de VS.

Het gesprek met de Taiwanese leider leidde direct tot een flinke rel met China. Sinds 1979 heeft een Amerikaanse president officieel namelijk geen contact gehad met de president van Taiwan. Uit het korte onderhoud met Sharif blijkt dat Trump, net als tijdens de campagne, steeds teruggrijpt in algemeenheden. De letterlijke tekst werd vrijgegeven door Islamabad, wat ongewoon is in diplomatieke kringen. Zijn favoriete stopwoordjes - 'amazing' en 'fantastic' - gebruikt Trump zes keer, in rap tempo.

De Republikein noemt Pakistan, dat al jaren een uiterst lastige bondgenoot van de VS is in de strijd tegen Al Qaida en de Taliban, een 'prachtig land'. Volgens Trump zijn de Pakistanen 'de intelligentste mensen' die hij kent. Trump tegen Sharif: 'Breng aan het Pakistaanse volk over dat zij geweldig zijn en dat alle Pakistanen die ik ken buitengewone mensen zijn.' Sharif was dan ook na afloop in zijn nopjes met de lofuitingen. Of Pakistans aartsrivaal India blij is, moet betwijfeld worden.

Het gesprek komt echter in een ander daglicht te staan als het wordt vergeleken met Trumps eerdere, zeer harde kritiek op Pakistan. Vier jaar geleden haalde hij fel uit naar Islamabad. Sinds de Amerikaanse liquidatie in 2011 van Osama bin Laden, die zich jaren schuil hield in Pakistan, is de relatie tussen beide landen gespannen.

Donald Trump moet zich vanaf 20 januari, in de Oval Office, buigen over tal van problemen in de VS en de wereld. Wat voor een president hij zal zijn, is nog altijd een grote vraag.Beeld White House Photo

Verraad

'Laat het duidelijk zijn', twitterde Trump in 2012. 'Pakistan is niet onze vriend. We hebben ze miljarden en miljarden dollars gegeven. En wat kregen we terug? Verraad en weinig respect. En nog veel ergere dingen.' Pikant aan het gesprek met Sharif is ook dat veel Pakistanen het slachtoffer dreigen te worden van Trumps voorstel tijdens de verkiezingen om tijdelijk geen moslims toe te laten tot de VS, om zo de kans op terreuraanvallen te verkleinen.

Het Democratische Congreslid Adam Schiff, die zit in de commissie Inlichtingenzaken, las de transcriptie van het onderhoud met de Pakistaanse premier met grote verbazing. Hij vindt dat Trump niet goed was voorbereid. Amerika heeft goede banden met zowel Pakistan als India en Trump had in zijn ogen voorzichtiger moeten zijn. 'Of hij heeft geen goede adviezen gekregen of hij heeft ze genegeerd', aldus Schiff over Trumps lovende woorden. 'Ik zou willen dat hij goed gebrieft wordt voor zo'n gesprek.'

De wereld kijkt uit naar het contact dat Trump, die geen bestuurlijke ervaring heeft, zal hebben met wereldleiders als hij vanaf 20 januari president is. Hij zal veel moeten leunen op zijn adviseurs in het Witte Huis en de ministers die hij benoemt. Trump is de eerste president in lange tijd met zo weinig politieke ervaring en zo'n flinterdun programma. Hij kan krachtige persoonlijkheden benoemen als minister om zijn gebrek aan politieke ervaring te compenseren. Maar het zal op Trump aankomen, zeker in tijden van crises, om Amerika's vijanden te zeggen waar het op staat.

Trump ontvangt de Japanse premier Abe in zijn penthouse in New York. Hij werd toen bijgestaan door zijn dochter Ivanka en haar man Jared Kushner.Beeld AFP

Sarcastisch

De eerste ontmoeting van de miljardair met een regeringsleider was in augustus. Trump had toen in Mexico-Stad een gesprek met president Enrique Peña Nieto. Zijn belangrijkste beleidspunt, dat Mexico de bouw van een muur aan de grens gaat betalen, stelde hij toen vreemd genoeg niet aan de orde.

Ook hield Trump zich in de persconferentie daarna opvallend rustig. Volgens Nieto was het gesprek 'respectvol' verlopen. 'Hij ging naar Mexico', zei Hillary Clinton later tijdens de campagne op sarcastische toon over de betaling van de muur. 'Hij had een ontmoeting met de Mexicaanse president. En hij stelde het niet eens aan de orde. Hij verslikte zich.'

Na zijn verkiezing belde Trump met een groep wereldleiders. Hij sprak onder andere met president Poetin, de Britse premier May en premier Rutte. De transcriptie van die gesprekken is nooit vrijgegeven. De enige wereldleider die Trump opzocht in New York na de verkiezingen, was de Japanse premier Abe. Tot verbazing van velen in politiek Washington, liet de aankomend president zich toen in Trump Tower bijstaan door dochter Ivanka.

Melania Trump wordt op 10 november ontvangen in het Witte Huis door Michelle Obama. Trumps vrouw zal tot de zomer in New York blijven wonen vanwege de school van hun zoontje.Beeld White House Photo

Geen weet heeft

Ook bezocht Trump het Witte Huis. In het persmoment was president Obama grotendeels aan het woord. Trump knikte beleefd en zei niet veel. Van de jarenlange spanning tussen het tweetal - Trump twijfelde lang of Obama wel in de VS was geboren - was niets meer te merken.

Een dag later zei de Republikein zelfs dat hij overwoog om onderdelen van het omstreden gezondheidsplan Obamacare, dat hij had besproken met de president, te behouden. Dit tot verbazing van zijn adviseurs en Republikeinen in het Congres. Trump heeft nu een minister benoemd die Obamacare gaat ontmantelen.

De grote vraag na 20 januari is wie de eerste regeringsleider zal zijn die Trump zal ontmoeten. En hoe dat gesprek zal verlopen en welke woorden Amerika's nieuwe president dan gebruikt. 'Als hij maar door blijft gaan over hoe prachtig Pakistan is, doet dat wel degelijk ertoe', aldus hoogleraar Charles Tiefer in zakenblad Forbes over het woordgebruik van Trump in het gesprek met Sharif. 'Het maakt heel wat uit als hij praat over 'fantastisch land', 'fantastische plek', 'fantastisch volk'. Een van de belangrijkste boodschappen die hij afgeeft, is dat hij geen weet heeft van de kwesties die spelen tussen de VS, Pakistan en India.'

Trump, toen nog kandidaat in de voorverkiezingen, tijdens zijn omstreden bezoek aan de Mexico. Eenmaal terug in de VS, zei hij op felle toon dat Mexico zou gaan meebetalen aan de muur die hij wil bouwen langs de grens.Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden