Biseksualiteit populaire, maar lastige voorkeur

'Ik vind het juist wel leuk dat ik altijd nog een weg openhoud. Dat heb ik niet alleen op seksueel gebied, maar dat is iets wat in heel mijn leven zit....

Van onze verslaggever

Peter Giesen

NIJMEGEN

Het lijkt een credo van deze tijd: vermijd al te knellende banden, houd alle opties open. Het Amerikaanse blad Newsweek wijdde deze week dan ook een omslagverhaal aan biseksualiteit: 'niet homo, niet hetero, maar een nieuw geslacht'. Trendy ontwerper Calvin Klein komt binnenkort met een nieuw parfum, One, één luchtje voor mannen en vrouwen. Androgynie en een dubbelzinnige seksuele oriëntatie scoren hoog op MTV en in de modereclame, waar vrouwelijke mannen in de slag gaan met mannelijke vrouwen.

Ook in de showbusiness is biseksualiteit weer een populaire variant, na de jaren zeventig-koketterieën van David Bowie en Lou Reed. Artiesten als Courtney Love en REM-zanger Michael Stipe komen openlijk voor hun voorkeur uit. 'In seksueel opzicht ben ik altijd dubbelzinnig geweest', zegt Stipe in Newsweek. 'Etiketten is iets voor voedsel.'

Toch is biseksualiteit, in elk geval voor 'gewone' mensen, een lastige voorkeur, volgens het onderzoek van de Nijmeegse Wetenschapswinkel. Biseksuelen hebben vaak het gevoel 'nergens bij te horen'. Door homo's noch hetero's worden zij begrepen.

'Vanuit de vrouwenwereld kreeg ik op een gegeven moment het verwijt: je laat de strijd in de steek, je haakt af', zegt een vrouw (31), die na een lesbische periode weer verliefd werd op een man. Een andere vrouw: 'Ik kreeg heel sterk het gevoel dat de homowereld dacht: ''Je bent nu nog wel getrouwd, maar het logische gevolg is dat jij zult gaan scheiden en toch zult kiezen voor een lesbische identiteit''.'

In de heterowereld, waar monogamie norm is, worden biseksuelen per definitie als onbetrouwbaar gezien. Door hun 'dubbele' geaardheid lijken zij immers niet in staat zich tot één partner te beperken. Dit is echter niet juist, volgens het onderzoek van Kuppens. Zij onderscheidt twee groepen, de 'parallelle' en 'seriële' biseksuelen. De seriëlen hebben afwisselend relaties met mannen of vrouwen. 'Ik ben nog nooit op twee mensen tegelijkertijd verliefd geweest', zegt een 27-jarige vrouw. 'Ik concentreer me op een persoon en daar bouw ik samen wat mee op.'

In deze groep vinden sommigen geslacht niet zo belangrijk. Zij worden verliefd op een 'mens', of die nu man of vrouw is. 'Ik val op een karakter, misschien ook op het uiterlijk, maar niet op een geslacht', zegt een vrouw.

De parallelle biseksueel voldoet eerder aan de stereotypen van de buitenwereld. In het onderzoek van Kuppens vertelt een 32-jarige man dat hij onmogelijk kan kiezen tussen homo en hetero. 'Zodra ik het ene denk te zijn, mis ik het andere. Dat merkte ik toen ik helemaal in de relatie met mijn vriendin opging. Langzaam merkte ik dat ik het andere ging missen; dat ik daar toch fysiek en emotioneel behoefte aan had.'

Opvallend is dat de verhoudingen tussen man en vrouw ook onder biseksuelen langs vertrouwde lijnen lopen. Van culturele androgynie is geen sprake. Zo zoeken mannelijke biseksuelen veelal uit seksuele behoefte contact met een andere man. Vrouwen vinden zij juist aantrekkelijk vanwege hun zorgzaamheid, het verlangen naar kinderen of de maatschappelijke acceptatie, aldus Kuppens. Vrouwelijke biseksuelen willen doorgaans een relatie met een vrouw, omdat zij behoefte hebben aan emotionele betrokkenheid en intimiteit, zaken die zij bij mannen onvoldoende aantreffen.

'Hoe je het ook bekijkt, een biseksueel heeft 50 procent meer kans op een afspraakje op zaterdagavond', zei de Amerikaanse mediabaas David Geffen ooit. Inmiddels is hij naar eigen zeggen weer homo. Volgens het onderzoek Seksualiteit in Nederland van Van Zessen en Sandfort is biseksualiteit een moeilijk te handhaven levensstijl. Er is geen biseksuele scene, zoals er wel lesbo-campings of homo-sportclubs zijn. Volgens dit onderzoek gedraagt 2 procent van de mannen zich biseksueel, tegenover 0,5 procent van de vrouwen.

Het biseksuele leven kan ingewikkeld zijn, zegt een 42-jarige man in het onderzoek van Kuppens. Hij heeft al twaalf jaar een relatie met een homoseksuele man, en al zeven jaar met een hetero-vrouw, bij wie hij twee kinderen heeft. De ene helft van de week woont hij bij zijn vriend, de andere helft bij zijn vriendin en kinderen. De seksuele relaties zijn strikt gescheiden: 'Ik vertel ze nooit iets over mijn seksualiteitsbeleving met de ander. Ze geven beiden aan dat ze dat niet willen. '

Een 39-jarige vrouw is getrouwd, heeft kinderen en tevens een relatie met een eveneens getrouwde vrouw. 'Het betekent nogal wat om naast een bestaande relatie nog een seksuele relatie aan te gaan', zegt zij. 'Wij moeten onze afspraken altijd plannen. Het is druk, zeker als je een gezin hebt. Soms denk ik wel eens: was ik maar niet biseksueel. Dat zou wat rust geven.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden