Biografische zonsverduistering

Met haar tweede thriller bewijst J.K. Rowling - want zij is het, weten we nu - opnieuw dat ze ook een realistisch verhaal kan vertellen.

Robert Galbraith: The Silkworm

****


Sphere/ Little Brown Book Group; 455 pagina's; euro 18


Soms is een thrillerdebuut zo goed dat je twijfelt aan de identiteit van de auteur. Zou het geen maskerade zijn? Verschuilt zich niet een gevestigde naam achter dat onervaren ogende cv? Mij overkwam het begin dit jaar met Tankstelle. Over de schrijver meldde de uitgever: 'Auke van Stralen (1968) werkte als consultant en als manager in de telecommunicatie en in de energiesector. Momenteel werkt hij als leidinggevende bij een groot afvalverwerkingsbedrijf.'


Ik geloofde het pas toen ik via Google een paar foto's van de auteur te zien kreeg. Hij bestond dus echt, de man die de redactrice van uitgeverij Nieuw Amsterdam versteld deed staan: 'Een steengoed manuscript van een onbekende bij de post! Dat gebeurt niet vaak.'


Ik gaf het boek vol overtuiging vier sterren, ook de Vrij Nederland Detective en Thrillergids sprak van een 'ijzersterk debuut', en het enige resterende raadsel was dat Tankstelle niet minstens werd genomineerd voor de Schaduwprijs die jaarlijks wordt toegekend aan het beste Nederlandstalige thrillerdebuut.


Met The Cuckoo's Calling, de eerste thriller van Robert Galbraith, verliep het vorig jaar in Engeland een stuk dramatischer. De auteur, liet de uitgever bij de publicatie in april 2013 weten, was na zijn jaren bij de Royal Military Police werkzaam in de particuliere beveiligingsbranche. Het boek werd begeleid door uitbundige lof van prominente, maar verder onwetende collega's. The Cuckoo's Calling, verklaarde Val McDermid, 'reminds me why I fell in love with crime fiction in the first place'. En schrijver/acteur Mark Billingham 'kon nauwelijks geloven dat dit een debuutroman is'.


De meeste recensies waren net zo positief, maar de verkoop kwam nauwelijks op gang. Tot The Sunday Times in juli 2013 onthulde wie de ware auteur was: J.K. Rowling, de vrouw die meer dan 400 miljoen Harry Potter-boeken had verkocht. Binnen een paar uur sprong The Cuckoo's Calling van plaats 4.709 naar plaats 1 van de Amazon-bestsellerlijst.


Wat bewoog J.K. Rowling tot dit schimmenspel? Er werd nog even gespeculeerd dat het een georkestreerde publiciteitsstunt was, maar sindsdien is duidelijk geworden dat - zoals vaak - er geen sprake was van een samenzwering maar van geklungel: loslippigheid bij Rowlings advocaat, die daarvoor is berispt en beboet. We zullen de schrijfster moeten geloven dat ze niets anders wilde dan 'terugkeren naar het begin van een schrijverscarrière, om te kunnen werken zonder hypes of verwachtingen, en om onverbloemde kritiek te krijgen op mijn werk'.


Bij haar tweede Robert Galbraith-thriller, het zojuist verschenen The Silkworm, is dat dus niet meer mogelijk. De Amerikaanse thrillerschrijver Harlan Coben schreef in The New York Times dat 'de biografische gegevens van de auteur altijd al een schaduw over een boek werpen, maar dat er in dit geval sprake is van een totale zonsverduistering gecombineerd met een supermassief zwart gat'. Hij plaatst Robert Galbraith op het niveau van Britse misdaadauteurs zoals Ian Rankin, Val McDermid en Peter Robinson zonder hen te overtreffen - en vindt dat al een hele prestatie van J.K. Rowling.


Ik denk dat Coben daar gelijk in heeft. Met The Silkworm bewijst Rowling opnieuw dat ze ook een realistisch verhaal kan vertellen, zonder magie of tovertrucs. Haar held Cormoran Strike, een Afghanistan-veteraan die in Londen privédetective is geworden, krijgt te maken met een hoogst mysterieuze moord in de literaire wereld. Tussen zijn routinewerk door - de ene echtscheidingszaak na de andere - ploegt hij zich net zo lang door een veld vol leugens tot hij de politie weer te slim af is.


Daarbij komen de literaire personages minder tot leven dan de speurder en zijn even loyale als ambitieuze assistente Robin Ellacott. Cormoran Strike lijdt nog steeds onder het einde, na zestien turbulente jaren, van zijn relatie met de beeldschone en gefortuneerde Charlotte Campbell, die halverwege het boek haar huwelijk met een ander aankondigt. Robin Ellacott heeft tegelijkertijd te kampen met een baas die haar niet voor vol wil aanzien en een verloofde die haar haar carrière misgunt. Hun particuliere beslommeringen stempelen The Silkworm eerder tot een psychologische dan een literaire thriller.


Het boek telt 455 pagina's en de auteur slaat in de beschrijving van de gebeurtenissen geen detail over. Voor de Harry Potter-fans is dat waarschijnlijk puur genot; menige thrillerliefhebber zal een snellere schrijftrant prefereren. Maar J.K. Rowling blijft een meesterverteller.


De Nederlandse vertaling, De zijderups, verschijnt 14 oktober bij De Boekerij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden