bellen met...Marcia Luyten

Biograaf Marcia Luyten over het Máxima-interview: ‘Ik zou graag iets van haar worstelingen zien’

Op de avond van haar vijftigste verjaardag zendt NPO 1 maandag een zeldzaam interview met koningin Máxima uit. We bellen met Volkskrant-columnist Marcia Luyten, van wie vorige maand het eerste deel van een ongeautoriseerd biografisch portret van Máxima verscheen.

Máxima arriveert bij de viering van haar 50ste verjaardag in Carré.  Beeld Getty Images
Máxima arriveert bij de viering van haar 50ste verjaardag in Carré.Beeld Getty Images

Wat verwacht je van het interview door Matthijs van Nieuwkerk van maandagavond?

‘Ik ben benieuwd hoe persoonlijk Máxima in het gesprek wil worden. Toen Willem-Alexander vijftig werd, gaf hij een interview aan Wilfried de Jong, dat echt een persoonlijk gesprek moest worden. Hij zei ook: ik wil het niet over werk hebben, maar over mijn persoon. Dat is uitzonderlijk. Koningin Beatrix zou dat nooit hebben gezegd.

‘De interviews die Máxima tot nu toe in haar eentje heeft gegeven, waren meer documentaire-achtig. Het interview met Dominique van der Heyde in 2011 loopt al haar werkfuncties langs. Van der Heyde zat daar bijna als intermezzo tussen. Hetzelfde zag je bij het interview met Jeroen Pauw in 2005.

‘Eigenlijk heeft Máxima twee banen. Ze is echtgenoot van de koning – met als titel koningin. En ze is speciaal pleitbezorger voor de Verenigde Naties. Dat laatste is ook heel belangrijk voor haar.

‘Als ze in de publiciteit treedt, stelt Máxima haar werk het liefst voorop. Ze vestigt nooit de aandacht op haar persoonlijke leven en ervaringen. Bij Van der Heyde ging het even over het koninklijke gezin, maar niet over hoe zij dit leven aan de zijde van een monarch ervaart. Daar ben ik heel benieuwd naar.’

Als Máxima maandagavond dan persoonlijker wordt, over welke onderwerpen moet de koningin het dan hebben?

‘Het ligt in de lijn der verwachtingen dat de dingen die ophef hebben veroorzaakt besproken worden. Dat is het journalistieke aspect van het interview.

‘Ikzelf ben meer geïnteresseerd in haar persoonlijke ervaringen. Ze is nu twintig jaar in Nederland. Waar heeft ze in die tijd over getwijfeld? Wat ik heel interessant zou vinden, is om uit haar mond te horen waar zij persoonlijk moeite mee heeft gehad. Dat haar vader niet op de bruiloft mocht komen, was moeilijk. Dat weten we. Maar op wat er daarna allemaal gebeurd is, hebben we eigenlijk weinig zicht. Ik zou graag iets van haar worstelingen zien. En hoe is ze daar uitgekomen?

‘In mijn boek schrijf ik dat Máxima een complex karakter heeft, met veel verschillende facetten. Ze kan zoveel verschillende registers gebruiken. Maar ze is zelf geen complex iemand: ze kan de kleur van de omgeving aannemen, ze kan zich schikken naar een situatie, zonder daarbij zichzelf te verloochenen. Ik ben benieuwd: waar wrong het de afgelopen jaren bij haar?’

Is het interview van vanavond nog belangrijk voor het tweede deel van je biografisch portret over Máxima?

‘Ja, absoluut. Ik spreek Máxima zelf niet: mijn boek is ongeautoriseerd. Dit soort interviews is daarom voor mij belangrijk materiaal. In het eerste deel verwijs ik bijvoorbeeld naar de eerdere interviews. Maar ze sturen mij ook weer: het geeft mij eerstegraads input.

‘Voor mij is het interessant om iets van Máxima’s binnenwereld te zien. Ik ben niet zo naïef dat ik denk dat dit interview dat heel erg geeft, maar je krijgt wel iets meer een idee. Ze is in de afgelopen twintig jaar controlerender geworden. Als elk verkeerd woord tot nationale discussies leidt, ga je wel je woorden steeds preciezer wegen. Dat zie je duidelijk bij haar.’

Het eerste deel van het biografisch portret dat je over Máxima schreef, verscheen vorige maand. Denk je dat de koningin het heeft gelezen?

‘Dat weet ik niet. Ik heb wel een gesigneerd exemplaar op het paleis laten bezorgen, maar ik verwacht dat Máxima altijd zal zeggen dat ze het niet heeft gelezen. Dan hoeft ze zich er niet toe te verhouden. Het verlost haar van mogelijk ingewikkelde vragen.’

Vind je het jammer dat Máxima wel meewerkt aan dit interview, maar niet met jouw boek?

‘Nee, dat steekt helemaal niet. Het zijn totaal verschillende projecten. Het interview met Matthijs van Nieuwkerk is met volledige autorisatie van de Rijksvoorlichtingsdienst. Dan werk je op totaal andere voorwaarden dan ik heb gewerkt. Ik was vrij om te spreken met wie ik wilde, en vrij om te schrijven wat ik wilde. Aan dit interview gaat een onderhandeling aan vooraf en achteraf.

‘Ik vind het te gek dat ze Matthijs van Nieuwkerk hebben gekozen als interviewer. Hij is niet alleen een goede interviewer, hij is ook in staat om stemming en sfeer te maken. Waar Máxima zelf iemand is die mensen gemakkelijk voor zich inneemt, is Matthijs dat op zijn beurt ook. In dat opzicht zijn ze aan elkaar gewaagd.’

Het interview met koningin Máxima is maandagavond van 20.35 tot 21.55 uur te zien op NPO 1. Het biografische portret Maxima Zorreguieta: Moederland van Marcia Luyten verscheen in april.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden